Finska vlada je firmi Posiva dodelila licencu za rad za postrojenje za kapsuliranje i trajno odlaganje istrošenog nuklearnog goriva na ostrvu Olkiluoto. Reč je o prvom objektu te vrste na svetu, a gradi se 22 godine. Ali novo odobrenje ne podrazumeva da se odmah otvara.
U toku je postupak puštanja u rad prvog kompleksa za dugoročno pohranjivanje nuklearnog otpada na svetu. Nalazi se na jugozapadu Finske. Više od četiri decenije nakon što je projekat pokrenut, podzemni objekat Onkalo u opštini Eurajoki sada ima licencu za rad.
Finska vlada ju je dala firmi Posiva. Osnovala su je dva operatora nuklearnih elektrana: Teollisuuden Voima Oyj (TVO), sa sedištem u Eurajokiju, i Fortum, čija je uprava u Espu pored Helsinkija.
Onkalo se sastoji od 3.300 kapsula na dubini od preko 400 metara. Uklesani su u tvrdu stenu, a ovo područje je seizmički stabilno. Ukupni kapacitet uranijuma iznosi 6.500 tona. Kada se napuni za preko stotinu godina, tunel mora trajno da se zatvori.
Izgradnja je počela 2004. godine na Olkiluotu. To je ostrvo tik do finske obale u Botničkom zalivu, severnom delu Baltičkog mora. Na njemu je nuklearna elektrana Olkiluoto, kojom upravlja TVO. Investicija je procenjena na milijardu evra.
Safety sets pace
The operating license doesn’t imply an immediate launch, though. Before final disposal begins, the company must carry out testing and inspections for the Radiation and Nuclear Safety Authority (STUK) to verify and approve. The body issued the safety assessment in August.
Posiva is tasked with the management of the spent nuclear fuel generated by its owner companies. It said the repository would be active for more than a hundred years.
Onkalo is equipped to receive spent nuclear fuel for more than one century
„This solution has not been built because it was easy. It was built despite not being easy. Because it is the responsible thing to do. And because it is the right thing,“ said Posiva’s President and CEO Ilkka Poikolainen.
Only safe final disposal is possible, which is why the firm will take the time to complete the final stages with care, he pointed out.
Tempo uslovljen bezbednošću
Licenca za rad, međutim, ne podrazumeva da se postrojenje odmah otvara. Pre nego što otpočne pohranjivanje istrošenog nuklearnog goriva, neophodno je sprovesti testiranje i brojne provere, a njih verifikuje i odobrava Uprava za radijacionu i nuklearnu bezbednost (STUK). To telo je procenu bezbednosti objavilo u avgustu.
Posiva je zadužena da upravlja istrošenim nuklearnim gorivom koje generišu njeni vlasnici. Fortum ima manjinske udele u švedskim nuklearkama i vlasnik je prve od dve finske nuklearne elektrane, Loviisa. Takođe drži udeo u TVO-u. Navela je da će odlagalište biti aktivno duže od stotinu godina.
Onkalo je projektovan da duže od jednog veka prima istrošeno nuklearno gorivo
„Ovaj objekat je izgrađen ne što je to bilo lako, nego uprkos tome što je bilo teško. Zato što je odgovorno to učniti. I zato što je ispravno“, izjavio je predsednik i generalni direktor Posive Ilka Poikolainen.
Trajno odlaganje je jedino prihvatljivo uz besprekornu sigurnost, zbog čega će firma završne faze sprovesti pažljivo i bez žurbe, istakao je.
