Vetropark Bijela u Crnoj Gori ponovo je od Agencije za zaštitu životne sredine (EPA) dobio saglasnost na elaborat procene uticaja na životnu sredinu. Prethodnu je poništilo Ministarstvo ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera, nakon žalbi koje su uložili Građanska inicijativa Spasimo Breznu i predstavnik meštana i vlasnika privatnih parcela u Dužima, u opštini Šavnik.
Izgradnja vetroparka Bijela planirana je najvećim delom u planinskom području opštine Šavnik, dok se manji delovi projekta nalaze na teritoriji opština Nikšić, Plužine i Kolašin. Projekat razvija firma Vjetro park Bijela iz Podgorice, ćerka kompanije Alcazar Energy Partners. Predviđeno je postavljanje 17 vetroturbina ukupne instalisane snage do 118,8 megavata, na površini od gotovo 30 hektara.
Projekat obuhvata i izgradnju priključnog dalekovoda naponskog nivoa 110 kilovolti, koji će povezivati novu trafo-stanicu Bijela sa postojećom trafo-stanicom Brezna. U septembru 2024. godine, Alcazar Energy je sa Crnogorskim elektroprenosnim sistemom (CGES) potpisao sporazum o izgradnji infrastrukture za priključenje.
Nadzemni deo dalekovoda biće dug 18,712 kilometara, dok će završnih oko 580 metara trase, na području sela Brezna do tačke priključenja u trafostanici Brezna, biti izvedeno kao podzemni kabl. Predviđeno je ukupno 69 stubova.
Agencija za zaštitu životne ponovila postupak procene studije
Agencija za zaštitu životne (EPA) sredine prvobitno je dala saglasnost na elaborat procene uticaja na životnu sredinu. Međutim, Ministarstvo ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera, kao drugostepeni organ, poništilo je to rešenje i predmet vratilo Agenciji na ponovni postupak i odlučivanje.
Rešenje je poništeno nakon žalbi koje su uložili Građanska inicijativa Spasimo Breznu i predstavnik meštana i vlasnika privatnih parcela u Dužima.
Jedna od glavnih primedbi odnosila se na trasu i uticaj priključnog dalekovoda. Njegova trasa preseca treću zonu zaštite parka prirode Dragišnica i Komarnica i kroz zaštićeno područje prolazi na dva mesta: pri prelasku reke Komarnice u blizini kanjona Nevidio i na brdu Riđine. Trasa prolazi i kroz zaštitni pojas Nacionalnog parka Durmitor.
U elaboratu se navodi i da je kanjon Komarnice uvršten na listu Emerald područja u Crnoj Gori i da predstavlja potencijalno područje ekološke mreže Natura 2000.
Projektna firma Vjetro park Bijela mora sprovede jednogodišnje istraživanje ptica i slepih miševa na području obuhvaćenom projektom
Prema navodima Građanske inicijative Spasimo Breznu, žalbe su podnete zbog proceduralnih i materijalnih nedostataka, uz obrazloženje da nisu adekvatno procenjeni uticaji projekta na zaštićena područja, uključujući Dragišnicu i kanjon Komarnice odnosno Nevidio, kao ni relevantni režimi zaštite šireg područja.
Postupak procene uticaja je potom ponovljen. Agencija je u ponovljenom postupku utvrdila da je elaborat urađen u skladu sa Zakonom o procjeni uticaja na životnu sredinu i da sadrži mere za sprečavanje, smanjenje ili otklanjanje štetnih uticaja na životnu sredinu, pa je 8. septembra ponovo dala saglasnost za projekat.
Novim rešenjem, projektnom preduzeću Vjetro park Bijela naloženo je i da do 1. oktobra 2027. godine sprovede jednogodišnje istraživanje ptica i slepih miševa na području obuhvaćenom projektom, kao i da tokom realizacije primeni dodatne mere zaštite koje se odnose na park prirode Dragišnica i Komarnica.
