ENTSO-E: Raspad evropske sinhrone zone na dva dela počeo je u Hrvatskoj

Ispad opreme u hrvatskoj trafostanici Ernestinovo bio je inicijalni događaj koji je doveo do razdvajanja sinhrone zone Kontinentalna Evropa na dva dela 8. januara u 14:05 koji su ponovo spojeni u 15:08, navodi se u najnovijim rezultatima istrage ovog neuobičajnog incidenta koju je sprovela Evropska mreža operatora prenosnih sistema (ENTSO-E).

ENTSO-E je prva objašnjenja objavio samo nedelju dana posle ovog događaja, a sada je saopštio nove detalje koji su rezultat analize, kako su naveli, velikog dela relevantnih podataka u cilju detaljne rekonstrukcije događaja.

Usled raspada jedinstvene sinhrone zone došlo je do smanjenja frekvence u severoistočnom delu zone i povećanja u jugoistočnom delu, kao i isključivanje sa mreže potrošača kojima je bila potrebna ukupna snaga od 233 MW.

ENTSO-E je naveo da najnoviji rezultati imaju preliminarni karakter jer je moguće da će se pojaviti nove činjenice tokom istrage.

„Ispad“ prekidača u Ernestinovu kao okidač

Kako je naveo ENTSO-, analiza je pokazala da je inicijalni događaj bio „ispad“ prekidača u 400 kV spojnom polju u trafostanici (TS) Ernestinovo (Hrvatska) usled dejstva prekostrujne zaštite u 14:04:25. To je dovelo do isključenja dve sabirnice u TS Ernestinovo, a zatim to razdvajanja tokova električne energije na severozapadni i jugoistočni deo.

Dalekovodovi na pravcu severozapad koji su ostali povezani na jednu sabirnicu, povezivali su TS Ernestinovo sa Zerjavinecom (Hrvatska) i mestom Pecs (Mađarska), dok dalekovodi ka jugoistoku, koji su ostali povezani na drugu sabirnicu, povezivali su Ernestinovo sa Ugljevikom (Bosna i Hercegovina) i Sremskom Mitrovicom (Srbija), naveo je ENTSO-E u analizi.

Razdvajanje tokova u TS Ernestinovo, dovodi do premeštanja tokova električne energije ka susednim vodovima koji su nakon toga doživeli preopterećenje. U 14:04:48, dalekovod Subotica – Novi Sad (Srbija) je ispao iz pogona usled dejstva prekostrujne zaštite, a nakon toga su usledili dalji ispadi vodova zbog dejstva distantne zaštite, što je na kraju dovelo do toga da u 14:05:08 sistem bude razdvojen na dva dela.

Linija duž koje se podelila sinhrona zona išla je preko Hrvatske, Srbije i Rumunije. Na jednoj strani su ostale zemlje bivše SFRJ bez Slovenije, zatim Albanija, Bugarska, Grčka, Kipar, Mađarska, Rumunija i Turska, a na drugoj skoro cela EU.

Zbog razdvajanja sistema došlo je do manjka električne energije (otprilike 6,3 GW snage) u severozapadnoj oblasti, a viška u jugoistočnoj oblasti (oko 6,3 GW), što je potom dovelo do pada frekvence u severozapadnoj oblasti i do rasta u jugoistočnoj oblasti.

Između 14.30 i 15.06, frekvenca u jugoistočnoj oblasti se kretala u rasponu od 49,9 Hz do 50,2 Hz zbog njene znatno manje veličine, gde je i isključeno nekoliko proizvodnih jedinica. Tokom tog perioda, frekvenca u severozapadnoj oblasti je znatno manje oscilirala i zadržala se na blizu nominalne vrednosti.

To ponašanje frekvencije je predmet dalje detaljne istrage, naveo je ENTSO-E.