Izloženost zagađenom vazduhu povećava rizik od depresije i anksioznosti

Dugotrajna izloženost zagađenom vazduhu dovedena je u vezu sa pojavom depresije i anksioznosti, piše u novoj studiji koja je obuhvatila skoro 400 hiljada stanovnika Velike Britanije. Autori navode da se zagađenje vazduha sve više prepoznaje kao važan ekološki faktor rizika po mentalno zdravlje.

Rezultati istraživanja, objavljeni u časopisu JAMA Psychiatry, pokazali su vezu dugotrajne izloženosti čak i relativno niskim nivoima zagađenja vazduha sa povećanim rizikom od incidentne depresije i anksioznosti.

Studiju su sproveli istraživači sa Pekinškog univerziteta, Univerziteta u Oksfordu i Kraljevskog koledža u Londonu.

Analizirana je srednja godišnja koncentracija zagađenja vazduha česticama PM2.5 i PM10, azot-dioksidom (NO2) i azot-oksidom (NO). Informacije o drugim zagađivačima vazduha, poput ozona, sumpor-dioksida i ugljen-monoksida nisu bile dostupne tokom istraživanja.

Uzorak od skoro 400 hiljada ljudi

Istraživanje je obuhvatilo 389.185 ljudi u Velikoj Britaniji. Ispitanicima uglavnom do tada nije bila dijagnostikovana depresija ili anksioznost. Prosečna starost učesnika je 56,7 godina i oni su praćeni 10 godina od 2006, dok su ukupni rezultati analizirani prošle godine.

Prvo su prikupljeni podaci gde su ispitanici živeli, njihovi medicinski kartoni, način života i podaci o zagađenju vazduha. Zatim su podeljeni u četiri grupe, prema stepenu izloženosti.

Među praćenim oblicima mentalnih bolesti su depresivne epizode i poremećaji, fobični anksiozni poremećaji, opsesivno-kompulzivni poremećaji, reakcije na teški stres i poremećaji prilagođavanja, disocijativni poremećaji i drugi.

Pokazalo se da su muškarci bili podložniji uticaju PM čestica nego žene. Analiza podgrupa je pokazala da je veza između PM2.5 i rizika od anksioznosti bila veća kod muških ispitanika.

Zabeleženi su povećani rizici od anksioznosti povezani sa zagađivačima PM2.5, NO2 i NO

Uočen je neznatno povećani rizik od depresije povezan sa PM česticama. Slično tome, zabeleženi su povećani rizici od anksioznosti povezani sa zagađivačima PM2.5, NO2 i NO, ali ne i sa PM česticama.

U istraživanju su isključeni slučajevi depresije i anksioznosti koji su se desili u prve dve godine praćenja.

Zagađenost vazduha je jedan od glavnih uzroka zdravstvenih tegoba

Istraživači su istakli da je zagađenje spoljnog vazduha jedan od glavnih uzroka zdravstvenih tegoba širom sveta. Navode da su depresija i anksioznost najrasprostranjeniji mentalni poremećaji, a i da najčešće koegzistiraju.

Depresija i anksioznost su najrasprostranjeniji mentalni poremećaji a i najčešće koegzistiraju

Istraživači navode i druge unakrsne studije slučaja, koje su dokumentovale povezanost između kratkotrajne izloženosti zagađenom vazduhu i hospitalizacije kao i medicinskih intervencija zbog depresije i anksioznosti.

S obzirom na to da su depresija i anksioznost u porastu, identifikovanje faktora rizika koji se mogu promeniti i razvoj preventivnih mera jesu hitan prioritet u domenu javnog zdravlja, navode autori.

Standardi za kvalitet vazduha su u mnogim zemljama i dalje labaviji od smernica Svetske zdravstvene organizacije, pa autori predlažu strožu kontrolu zagađivanja.

Autori predlažu da se zagađivanje vazduha strože kontroliše

Istraživači su takođe naveli da se u praksi mentalni poremećaji ne dijagnostikuju odmah. Oni su pretpostavili da jedan deo ispitanika sa anksioznošću i depresijom nije dijagnostikovan te da je tako uzročna veza zagađenja s poremećajima mentalnog zdravlja zapravo potcenjena.

Autori su konstatovali da su potrebna dalja istraživanja kako bi se razjasnili mehanizmi u okviru navedenog fenomena.