U Mađarskoj zvanično počela gradnja nuklearne elektrane Paks 2

Ruska državna kompanija za nuklearnu energiju Rosatom izlila je prvi beton za temelj petog reaktora u nuklearnoj elektrani Paks u Mađarskoj, čime je zvanično označen početak izgradnje na projektu Paks 2. Plan je da Paks 2 ima dva reaktora snage po 1,2 GW, što će značajno povećati energetsku nezavisnost Mađarske.

Izlivanje prvog betona, prema terminologiji Međunarodne agencije za atomsku energiju (IAEA), predstavlja korak koji označava prelazak projekta nuklearne elektrane u status “u izgradnji,” objašnjava se u saopštenju Rosatoma, glavnog izvođača radova na projektu Paks 2.

Uporedo sa izlivanjem temeljne ploče bloka 5, tokom 2026. godine trebalo bi da počnu i radovi na iskopu za blok 6, navodi se na zvaničnom sajtu projekta.

Radovi na iskopu za drugi reaktor trebalo bi da počnu ove godine

Rusija je 2023. godine odobrila Mađarskoj kredit od 10 milijardi evra za finansiranje projekta Paks 2, čija je ukupna vrednost procenjena na 12,5 milijardi evra.

Na ceremoniji otvaranja radova, mađarski ministar spoljnih poslova i trgovine Peter Sijarto izjavio je da će Paks 2 omogućiti Mađarskoj da pokriva oko 70% svoje potrošnje struje iz nuklearne energije, i time značajno smanjiti uticaj nestabilnosti cena na međunarodnom tržištu.

Sijarto: Paks 2 će omogućiti Mađarskoj da pokriva 70% potrošnje struje iz nuklearne energije

Sijarto je takođe naglasio da je Mađarska donela odluku o projektu Paks 2 u vreme kada nuklearna energija nije bila nedvosmisleno prihvaćena na međunarodnom planu. “U međuvremenu su i druge zemlje shvatile da nema konkurentnosti bez nuklearne energije,“ istakao je.

Gradilište nuklearne elektrane Paks 2 (foto: Paks II)

Mađarska i Rusija su još 2014. godine potpisale međudržavni sporazum o projektu Paks 2, koji predstavlja proširenje postojeće nuklearne elektrane.

Ceremoniji je prisustvovao i generalni direktor IAEA Rafael Marijano Grosi, koji je podsetio da se projekat suočavao sa mnogim teškoćama i istakao da je početak radova “veliki dan” za Mađarsku, Rusiju, nuklearnu saradnju i energetsku održivost.

Nuklearna elektrana Paks nalazi se oko 100 kilometara jugozapadno od Budimpešte. Ima četiri ruska reaktora tipa VVER-440, svaki po 500 MW, koji su pušteni u rad osamdesetih godina prošlog veka.

Projekat Paks 2 obuhvata instalaciju dva reaktora tipa VVER-1200, koje već izrađuje jedna od firmi u vlasništvu Rosatoma, navodi se na zvaničnom sajtu Paks 2. Ti reaktori imaju radni vek od 60 godina, uz mogućnost produženja za još 20 godina, napominje ruski izvođač radova.

Mađarska agencija za atomsku energiju (HAEH) izdala je u novembru 2025. dozvolu za izlivanje prvog betona za blok 5, kao i dozvolu za izgradnju nuklearnog ostrva, podsetio je Rosatom. Dozvola za gradnju je izdata 2022. godine.