U Beogradu prekomerno zagađen vazduh – situacija zadovoljavajuća u samo par većih gradova u 2017.

U Beogradu je bio prekomerno zagađen vazduh tokom čitavog perioda od 2010. do 2017. godine, osim 2014. godine, čemu su najviše doprinele suspendovane čestice PM10, ali i emisije azot dioksida (NO2), navodi se u Izveštaju o stanju životne sredine u Republici Srbiji za 2017. godinu Agencije za zaštitu životne sredine (SEPA).

PM10, čestice prečnika do 10 mikrometara koje se mogu udahnuti, su najprisutnija zagađujuća materija, pa su prekoračenja dnevne granične vrednosti od 50 mikrograma po kubnom metru (µg/m3) zabeležena na svim stanicama na kojima se vrši merenje, navodi se u Izveštaju o stanju životne sredine u Republici Srbiji za 2017. godinu.

Prema zakonskoj regulativi, maksimalno dozvoljen broj dana sa prekoračenjem granične vrednosti PM10 je 35, a najveći broj dana sa prekoračenjem zabeležen je na stanicama Pančevo-Narodna bašta (157), Užice (122), Valjevo (114), Kraljevo (106) i Kragujevac (101).

Prekoračenje dnevnih graničnih vrednosti NO2, pak, nije dozvoljeno niti jedan dan godišnje, međutim prekoračenja su registrovana u više gradova u Srbiji, posebno u Beogradu, na četiri merne stanice u delovima grada sa izrazito gustim saobraćajem – na stanici u ulici Despota Stefana 46 dana, na stanici Vračar 35 dana, Novi Beograd 3 dana i Mostar 1 dan.

U Užicu je bilo 5 dana sa prekoračenjem a Pančevu i Nišu po 1 dan.

Zaključci o kvalitetu vazduha u Srbiji

Kvalitet vazduha u 2017. godini je bio generalno prekomerno zagađen u Beogradu i više drugih gradova – Kragujevcu, Kraljevu, Valjevu, Subotici, Pančevu, Užicu i Nišu.

Kvalitet vazduha u Novom Sadu, drugom po veličini gradu Srbije, varira iz godine u godinu, a 2017. je bio na zadovoljavajućem nivou. Bor je dugi niz godina imao status prekomerno zagađenog grada zbog visokog nivoa koncentracija sumpor dioksida (SO2), a 2017. godine je već drugi put svrstan u prvu kategoriju (čist ili neznatno zagađen vazduh). Sremska Mitrovica je nakon tri godine svrstana u prvu kategoriju.

Kvalitet vazduha u Smederevu i Kosjeriću nije određivan poslednje tri godine jer se nije raspolagalo dovoljnim obimom referentnih podataka.

Najveće emitovane količine oksida sumpora, oksida azota i praškastih materija i u 2017. godini potiču iz termoenergetskih postrojenja, prehrambene, hemijske i mineralne industrije, navodi se u zaključcima.

Najznačajniji doprinos ukupnoj količini emitovanih zakiseljavajućih gasova u 2016. godini daju sektori Proizvodnja i distribucija energije za NOx – 49,55% i Drumski saobraćaj – 24,29%, za SO2 Proizvodnja i distribucija energije – 92,97% i Poljoprivreda oko 84,67% za NH3.

U 2014. godini ukupna procenjena emisija gasova sa efektom staklene bašte (GHG) u Republici Srbiji iznosila je 67.148, 23 Gg CO2 eq. Od 2000. godine, ukupne GHG emisije su povećane za 7,8%.