Odbijena ekološka studija za malu hidroelektranu na Janjini u Republici Srpskoj

Preduzeće Hidroelektrane Bistrica nije u roku dopunilo studiju uticaja na životnu sredinu za projekat male hidroelektrane Janjina J-1, pa mu je zahtev odbijen. Između ostalog, nosilac projekta je trebalo da ažurira hidrološku studiju, na šta su ekološka udruženja skrenula pažnju tokom javne rasprave.

Ministarstvo za prostorno uređenje građevinarstvo i ekologiju Republike Srpske odbacilo je zahtev za odobrenje studije uticaja na životnu sredinu za projekat male hidrolektrane Janjina J-1 u gornjem Podrinju. Lokacija je na reci Janjini, pritoci Drine, u opštinama Čajniče i Novo Goražde. Snaga male hidroelektrane bi iznosila 4,5 megavata.

Nosilac je preduzeće Hidroelektrane Bistrica, sa sedištem u Foči. U stoodstotnom je vlasništvu Hidroelektrana na Drini, u kojima državna Elektroprivreda Republike Srpske (ERS) ima udeo od 65 odsto.

Centar za životnu sredinu iz Banjaluke je ocenio da je navedenom odlukom reka sačuvana od uništenja.

Mala hidroelektrana na Janjini bi ugrozila staništa

Ministarstvo je podsetilo da je zainteresovana javnost tokom javne rasprave dostavila mnogobrojne primedbe. Posebno je istaklo onu da je neophodno ažurirati hidrološku studiju za sliv reke Janjine. Pored Centra za životnu sredinu, u javnoj raspravi su učestvovali Eko centar Čajniče i sportsko ribolovno društvo Janjina.

Hidroelektrane Bistrica nisu na vreme dopunile studiju, čiji su nacrt dostavile u decembru 2023. godine, stoji u odluci.

Projekat je podrazumevao ucevljivanje preko tri kilometra reke, koja bi kroz tunel i cjevovod bila odvojena od svog prirodnog toka, a sam biološki minimum u njenom koritu bio bi nedovoljan, čime bi se znatno ugrozio ambijent i stanište postojećih vrsta, naglašavaju u Centru za životnu sredinu.

Hidrološki podaci su stari više od dvadeset godina

Brana na Janjini visine preko pet metara stvorila bi veću akumulaciju, koja bi uzvodno značajno izmenila mikroklimatske karateristike područja, objasnili su ekološki aktivisti.

„U studiji uticaja su korišteni stari podaci koji nisu ažurirani preko 20 godina i koji, s obzirom na promjene u proticaju rijeke i generalno – s obzirom na uticaj klimatskih promjena, ne mogu biti relevantni. Ukazali smo i na činjenicu da bi uticaj ove hidroelektrane na ihtiofaunu, a posebno na salmonidne vrste riba bio znatan, jer bi se smanjio prostor koji je prirodno stanište ovih vrsta, a uz to je važno stanište za mrijest“, saopšteno je.

Projekat bi onemogućio dalje održivo korišćenje reke

Takođe bi se narušio ambijent prirodnih dobara na području opštine Čajniče i onemogućilo bi se dalje održivo korišćenje reke i okolnog područja i lokacija koje bi mogle postati zaštićena područja, dodao je Centar za životnu sredinu.

Osim što su ekonomski neisplative, male hidroelektrane mnogo štete životnoj sredini, ostavljajući nedovoljno vode ili potpuno prazna korita te dovode do smanjenja ribljeg fonda i uništavaju staništa, stoji u objavi.