Balkanske zemlje među svetskim liderima u pretvaranju ugljenokopa u solarne parkove

Na napuštenim površinskim kopovima uglja širom sveta moglo bi se izgraditi skoro 300 GW novih fotonaponskih elektrana, što predstavlja oko 15% postojećih globalnih kapaciteta solara, navodi se u izveštaju organizacije Global Energy Monitor (GEM). Grčka i tri zemlje Zapadnog Balkana su, prema ovom istraživanju, među svetskim liderima po projektima solarnih elektrana na napuštenim ugljenokopima.

Istraživanje pokazuje da bi na preko 300 površinskih kopova uglja koji su odnedavno van pogona moglo da se izgradi oko 103 GW fotonaponskih kapaciteta, dok bi na 127 velikih kopova čije se zatvaranje planira moglo da se smesti još 185 GW. Gotovo svi napušteni ugljenokopi obuhvaćeni istraživanjem nalaze se u neposrednoj blizini postojeće mrežne infrastrukture, uključujući trafostanice i dalekovode.

Povećanje solarnih kapaciteta od 15% moglo bi da podmiri potrošnju struje u zemlji poput Nemačke

GEM procenjuje da bi ovo povećanje solarnih kapaciteta od 15% bilo otprilike dovoljno da podmiri godišnju potrošnju električne energije zemlje poput Nemačke. U izveštaju se napominje i da konverzija rudnika uglja u solarne parkove objedinjuje sanaciju zemljišta, prelazak na čiste izvore energije i otvaranje novih radnih mesta u tim sredinama.

Autori izveštaja podsećaju da je u 2024. godini ukupan novi kapacitet solara u svetu iznosio rekordnih 599 GW, a da je više od 2 TW velikih projekata trenutno u razvoju.

GEM: Kina je svetski lider u pretvaranju ugljenokopa u solarne parkove

Kina je svetski lider u pretvaranju bivših rudnika uglja u solarne parkove, sa 90 projekata koji su već u pušteni u rad, ukupne snage 14 GW, i još 46 u pripremi, sa ukupnim kapacitetom od 9 GW, pokazuje istraživanje GEM-a. Australija ima 2,7 GW najavljenih projekata, a slede Sjedinjene Američke Države, sa oko 1,3 GW najavljenih i isto toliko u fazi predizgradnje.

Prema podacima GEM-a, u Evropi prednjači Grčka sa 1,44 GW najavljenih projekata i 550 MW u fazi predizgradnje, dok Nemačka ima ukupno 868 MW, od kojih je 20% već u funkciji, a 75% u fazi predizgradnje.

Što se tiče Zapadnog Balkana, Severna Makedonija ima 100 MW projekata u izgradnji i još 100 MW najavljenih, zatim slede Bosna i Hercegovina sa 115 MW u fazi predizgradnje i Srbija sa 97 MW najavljenih projekata.

Istraživanje GEM-a obuhvatilo je samo površinske kopove uglja koji su zatvoreni u poslednjih pet godina i one čije se zatvaranje očekuje do kraja 2030. godine.

Međutim, prema objavama investitora i operatora prenosnog sistema, nekoliko velikih fotonaponskih projekata na bivšim kopovima uglja u regionu koji pokriva Balkan Green Energy News je već završeno.

U Grčkoj se kapacitet koji je već pušten u rad približava nivou od 1 GW. U Severnoj Makedoniji je na delu kompleksa termoelektrane i rudnika uglja REK Oslomej sada smešteno tri solarne elektrane, ukupnog kapaciteta 140 MW, dok se u Srbiji očekuje da fotonaponska elektrana Petka snage 9,75 MW uskoro bude puštena u rad.