2025. na putu da postane druga godina u istoriji po visini temperature

Prema podacima Kopernikusove službe za klimatske promene (C3S), 2025. je na putu da postane druga po visini temperature ikada zabeležena. Novembar je bio treći u istoriji merenja, dok su prosečne globalne temperature nastavile da se približavaju pragu od 1,5 stepeni Celzijusa.

Novembar 2025. bio je treći novembar do sada po prosečnoj temperaturi. Sa 14,02 stepena Celzijusa bio je 0,65 stepeni iznad proseka iz perioda od 1991 do 2020. godine. Najtopliji novembar zabeležen je 2023, a sledeći na lestvici je onaj iz 2024. godine.

Globalno posmatrano, temperatura je u periodu od januara do novembra ove godine bila 1,48 stepena Celzijusa viša nego u predindustrijskom periodu. Isti rast temperature je zabeležen 2023, koja je za sada najtoplija posle 2024. godine.

Naučnici iz C3S-a navode da, iako rast temperature ove godine verovatno neće preći limit od 1,5 stepeni Celzijusa, globalna prosečna temperatura za period 2023-2025. gotovo sigurno će premašiti ovaj prag.

Ukoliko dve ili tri godine izađu nad 1,5 stepena Celzijusa preko predindustrijskog nivoa, to ne znači da je cilj iz Pariskog sporazuma izgubljen. Tim dokumentom je utvrđena zajednička ambicija zemalja sveta da globalno zagrevanje sve do kraja veka zadrže znatno ispod dva stepena, uz ulaganje napora da ga ograniče na 1,5 stepeni. Privremena prekoračenja ne znače da je cilj od 1,5 stepena Celzijusa ostao trajno van domašaja, jer se to odnosi na dugoročno zagrevanje, tokom barem dve decenije.

„U novembru su globalne temperature bile za 1,54 stepena Celzijusa više nego u predindustrijskom periodu, a trogodišnji prosek, za 2023-2025. godine kreće se ka tome da prvi put pređe prag od 1,5 stepeni Celzijusa. Ove prekretnice nisu apstraktne – one odražavaju ubrzavajući tempo klimatskih promena, a jedini način da se ublaži budući porast temperatura jeste brzo smanjenje emisija gasova sa efektom staklene bašte“, izjavila je Samanta Berdžes, zamenica direktora C3S-a.

Peti novembar po visini temperature u Evropi

Prosečna temperatura iznad evropskog kopna za novembar 2025. iznosila je 5,74 stepena Celzijusa, što je 1,38 stepeni više od proseka za period 1991–2020. godine. Time je ovaj mesec rangiran kao peti.

Temperature iznad proseka zabeležene su iznad istočne Evrope, Rusije, Balkana i Turske, dok su ispod proseka bile iznad severne Švedske i Finske, Islanda, te delova severne Italije i južne Nemačke.

Padavine iznad proseka registrovane su u Irskoj, Portugalu, Španiji, severozapadnoj Rusiji i većem delu Balkana.

Krajem oktobra i početkom novembra, oluja Klaudija zahvatila je veliki deo zapadne Evrope i izazvala poplave u Velsu u Velikoj Britaniji, kao i u Španiji i Portugaliji. Posebno obilne padavine tokom novembra pogodile su Albaniju i Grčku.

Na drugom kraju spektra, upozorenja na sušu bila su na snazi u jugoistočnoj Evropi i, posebno, u jugozapadnoj Rusiji, Ukrajini i Turskoj. Sušniji uslovi od proseka zabeleženi su na Islandu, u južnoj Španiji, severnoj Italiji, centralnoj Nemačkoj i Švedskoj.

Jesen 2025. dosad treća u stepenima Celzijusa

Globalna prosečna temperatura za jesen 2025. bila je treća po visini do sada, 0,67 stepeni Celzijusa iznad proseka za period 1991–2020, i hladnija samo od jeseni 2023. i 2024.

Temperature su uglavnom bile iznad proseka širom sveta, a posebno u severnoj Kanadi, iznad Arktičkog okeana i širom Antarktika. Značajne hladne anomalije zabeležene su u severoistočnoj Rusiji.

U Evropi je jesen bila vlažnija od proseka u Irskoj i Ujedinjenom Kraljevstvu, većem delu Skandinavije, zapadnom delu Iberijskog poluostrva, jugoistočnoj Španiji i centralnoj Evropi.

Na Balkanu i u Rumuniji, početak jeseni bio je suv, dok su oktobar i novembar bili znatno vlažniji.

Sušniji uslovi od proseka pogodili su severnu Italiju, južnu Francusku i mediteranska ostrva, kao i veći deo istočne Evrope, uključujući Tursku i zapadnu Rusiju. Iberijsko poluostrvo ostalo je pretežno suvo, sa stalno niskom vlažnošću tla, dok je Island doživeo sezonsku sušu nakon ranog vlažnog perioda.