{"id":96012,"date":"2026-09-09T16:51:33","date_gmt":"2026-09-09T14:51:33","guid":{"rendered":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/?p=96012"},"modified":"2026-09-09T17:00:34","modified_gmt":"2026-09-09T15:00:34","slug":"uvoznici-fosilnih-goriva-potrosili-330-milijardi-dolara-vise-zbog-rata-u-iranu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/uvoznici-fosilnih-goriva-potrosili-330-milijardi-dolara-vise-zbog-rata-u-iranu\/","title":{"rendered":"Uvoznici fosilnih goriva potro\u0161ili 330 milijardi dolara vi\u0161e zbog rata u Iranu"},"content":{"rendered":"

Uvoznici fosilnih goriva platili su 330 milijardi dolara vi\u0161e za sirovu naftu, naftne derivate i te\u010dni prirodni gas u \u0161est meseci nakon po\u010detka krize u Ormuskom moreuzu, u odnosu na cene koje su predvi\u0111ala tr\u017ei\u0161ta fju\u010dersa, pokazala je analiza Centra za istra\u017eivanje i \u010dist vazduh (Centre for Research on Energy and Clean Air – CREA).<\/h2>\n

Pre rata Ormuskim tesnacem prolazilo je oko 30 odsto svetske pomorske trgovine naftom, 25 odsto pomorske trgovine derivatima i 20 odsto trgovine te\u010dnog prirodnog gasa (LNG). Deo ovih isporuka, u zavisnosti od procena od 30-50 je obnovljen, \u0161to samim moreuzom, \u0161to cevovodima.<\/p>\n

Rat izme\u0111u SAD-a i Izraela protiv Irana izazvao je najvec\u0301i trajni \u0161ok cena nafte od Zalivskog rata 1990. godine. Tokom prvih \u0161est meseci sukoba, azijske cene LNG-a bile su u proseku 75 odsto iznad o\u010dekivanja pre rata, evropske cene 60 odsto, dizela 59 odsto, a sirove nafte 35 odsto.<\/p>\n

\"svet<\/p>\n

U apsolutnom smislu, najvec\u0301e bruto dodatne tro\u0161kove<\/a> imala je Evropska unija (78 milijardi dolara), Kina (35 milijardi) i Indija (22 milijarde). Me\u0111u uvoznicima, prose\u010dna zemlja sa niskim ili srednjim prihodima platila je oko dvostruko vi\u0161e u odnosu na BDP nego prose\u010dna zemlja sa visokim prihodima, navodi se u analizi.<\/p>\n

Od ukupnog ceha, sirova nafta \u010dini 164,1 milijardu dolara, dizel i lo\u017e-ulje (gasoil) 73,8 milijardi, benzin, 35,7 milijardi, LNG 38 milijardi i mlazno gorivo 20 milijardi.<\/p>\n

Dizel „bez kontrole“<\/h3>\n

\"svet<\/p>\n

Analiza je pokazala da su cene dizela porasle 59 odsto iznad predratnih o\u010dekivanja, u odnosu na 35 odsto kod sirove nafte.<\/p>\n

Kod dizela, koji je klju\u010dan za transport, poljoprivredu i industriju, premija se nije smanjila ispod 55 odsto u pet od \u0161est meseci. Sa druge strane, premija za sirovu naftu se otprilike prepolovila, sa 50 odsto iznad o\u010dekivanja u maju na 22 odsto u avgustu.<\/p>\n

Dizel je bio 57 odsto iznad o\u010dekivanja u martu i 65 odsto u avgustu, tako da nijedno od smanjenja cena sirove nafte se nije odrazilo na ovaj naftni derivat, naveo je Centar.<\/p>\n

Cene gasa su porasle vi\u0161e nego cene bilo kog drugog goriva<\/p><\/blockquote>\n

Trebalo bi navesti da na cene dizela osim sukoba na Bliskom istoku uti\u010de i rat u Ukrajini, ta\u010dnije probleme u radu rafinerija u Rusiji, usled napada dronovima.<\/p>\n

\"svet<\/p>\n

Evropske cene gasa su se pomerile sa 44 odsto iznad predratnih o\u010dekivanja u junu na 76 odsto u avgustu, a azijske cene su porasle sa 64 odsto na 98 odsto. Na drugoj strani, cene gasa u SAD su bile ispod predratnih o\u010dekivanja od aprila i zavr\u0161ile su avgust 22 odsto ispod njih.<\/p>\n

Cene gasa su porasle vi\u0161e nego cene bilo kog drugog analiziranog goriva, a zimska sezona grejanja je jo\u0161 pred nama, upozorili su autori analize.<\/p>\n

\"svet<\/p>\n

\u010cista energija smanjila tro\u0161kove<\/h3>\n

Samo u prvih pet meseci krize, proizvodnja \u010diste energije iz elektrana izgra\u0111enih posle 2020. godine u\u0161tedela je zemljama uvoznicama 36 milijardi dolara izbegnutog uvoza uglja, gasa i nafte.<\/p>\n

To uklju\u010duje 22 milijarde dolara uvoza gasa, 10 milijardi ameri\u010dkih dolara uvoza uglja i pet milijardi dolara uvoza nafte.<\/p>\n

Tro\u0161kovi krize za uvoznike fosilnih goriva bili su jednaki svim globalnim investicijama u obnovljive izvore energije u 2025. godini, na prose\u010dnom mese\u010dnom nivou, anvode analiti\u010dari Centra.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Uvoznici fosilnih goriva platili su 330 milijardi dolara vi\u0161e za sirovu naftu, derivate i LNG u \u0161est meseci nakon po\u010detka krize u Ormuskom moreuzu<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":96017,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"Uvoznici fosilnih goriva potro\u0161ili 330 milijardi dolara vi\u0161e zbog rata u Iranu","_seopress_titles_desc":"Uvoznici fosilnih goriva platili su 330 milijardi dolara vi\u0161e za sirovu naftu, derivate i LNG u \u0161est meseci nakon po\u010detka krize u Ormuskom moreuzu","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"6295","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"rat u Iranu","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[504,6295,7462,7472,7471,1,7470],"tags":[6291,6177,195,777,5986,6304,5490,7408,6695],"class_list":["post-96012","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-elektricna-energija","category-energetska-kriza","category-fosilna-goriva","category-gas","category-nafta","category-obnovljivi-izvori-energije","category-ugalj","tag-dizel","tag-energetska-kriza","tag-eu","tag-evropska-unija","tag-kina","tag-lng","tag-prirodni-gas","tag-sirova-nafta","tag-tecni-prirodni-gas","country-svet"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96012","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=96012"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96012\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":96025,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96012\/revisions\/96025"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/96017"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=96012"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=96012"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=96012"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}