{"id":95453,"date":"2026-08-20T11:08:19","date_gmt":"2026-08-20T09:08:19","guid":{"rendered":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/?p=95453"},"modified":"2026-08-20T11:14:20","modified_gmt":"2026-08-20T09:14:20","slug":"rumunske-i-bugarske-organizacije-zbrinute-zbog-zijinove-rudarske-ekspanzije-kod-bora-i-zajecara","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/rumunske-i-bugarske-organizacije-zbrinute-zbog-zijinove-rudarske-ekspanzije-kod-bora-i-zajecara\/","title":{"rendered":"Rumunske i bugarske organizacije zabrinute zbog Zijinove rudarske ekspanzije kod Bora i Zaje\u010dara"},"content":{"rendered":"

Ukupno 40 nevladinih organizacija u Rumuniji i Bugarskoj zatra\u017eilo je od svojih ministarki za\u0161tite \u017eivotne sredine da pokrenu postupak za prekograni\u010dne konsultacije o planu za rudarsko-metalur\u0161ki kompleks \u010cukaru Peki i Malka Golaja kod Bora i Zaje\u010dara, saop\u0161tila je inicijativa Timo\u010dka buna. Navela je da te grupe upozoravaju da bi planirana ekspanzija mogla da uti\u010de na obe zemlje, preko Timoka i Dunava.<\/h2>\n

Vlada Srbije je 18. juna donela Odluku o izradi Prostornog plana podru\u010dja posebne namene rudarsko-metalur\u0161kog kompleksa \u010cukaru Peki i Malka Golaja<\/a>. Okvirna granica obuhvata oko 126 kvadratnih kilometara na teritorijama gradova Bora i Zaje\u010dara.<\/p>\n

Izradu finansira kompanija Serbia Zijin Mining d.o.o<\/a>, koja je deo kineske grupe Zijin Mining.<\/p>\n

Planirani kompleks nalazi se u slivu Timoka, koji se uliva u Dunav na podru\u010dju trome\u0111e Srbije, Bugarske i Rumunije. U\u0161\u0107e Timoka je nekoliko kilometara od rumunske op\u0161tine Gruja i uzvodno od bugarskih op\u0161tina Bregovo, Vidin i Lom.<\/p>\n

Najpre je 28 rumunskih nevladinih organizacija 17. avgusta uputilo pismo ministarki \u017eivotne sredine, voda i \u0161uma Dijani-Andi Buzojanu. Dan kasnije isto je u\u010dinilo 12 bugarskih organizacija, koje su se obratile ministarki \u017eivotne sredine i voda Rosici Karamfilovoj Blagovoj, prenela je inicijativa Timo\u010dka buna.<\/p>\n

Organizacije tra\u017ee da njihove dr\u017eave zatra\u017ee od Srbije da ih uklju\u010di u prekograni\u010dne konsultacije kao potencijalno pogo\u0111ene strane<\/p><\/blockquote>\n

Organizacije iz obe zemlje tra\u017ee da njihove vlade diplomatskim putem zatra\u017ee od Srbije da ih uklju\u010di u prekograni\u010dne konsultacije kao potencijalno pogo\u0111ene strane. Pozivaju se na Espoo konvenciju o proceni uticaja na \u017eivotnu sredinu u prekograni\u010dnom kontekstu, i njen Protokol o strate\u0161koj proceni uticaja, poznat kao Kijevski protokol, \u010dije su Srbija, Rumunija i Bugarska potpisnice.<\/p>\n

Time bi organima, lokalnim samoupravama i gra\u0111anima dve zemlje bilo omogu\u0107eno da dobiju nacrt plana i izve\u0161taj o strate\u0161koj proceni uticaja na rumunskom odnosno bugarskom jeziku i u\u010destvuju u javnim konsultacijama.<\/p>\n

Organizacije tra\u017ee i nezavisne procene prekograni\u010dnog i kumulativnog uticaja, koje bi obuhvatile pro\u0161irenje povr\u0161inskog kopa Ju\u017eni revir u Majdanpeku i izme\u0161tanje reke Mali Pek. Bugarske organizacije dodatno zahtevaju da Srbija pisano obrazlo\u017ei eventualnu odluku da Bugarsku ne uklju\u010di u postupak.<\/p>\n

Planirano pro\u0161irenje rudnika na 1.000 hektara<\/h3>\n

Prema elaboratu plana koji je predstavljen na ranom javnom uvidu, predvi\u0111eno je \u0161irenje podzemnog rudnika \u010cukaru Peki, kao i novi kombinovani povr\u0161inski i podzemni rudnik bakra i zlata Malka Golaja na vi\u0161e od 1.000 hektara. Predlo\u017eeni planski koncept obuhvata flotacijsko jalovi\u0161te od oko 1.900 hektara u dolini Kriveljske reke te novi metalur\u0161ki kompleks izvan gradskog jezgra Bora. Kompleks bi uklju\u010divao topionicu kapaciteta do 400.000 tona godi\u0161nje i fabriku sumporne kiseline.<\/p>\n

Posebnu zabrinutost rumunskih organizacija izaziva planirano kori\u0161\u0107enje voda. Naime, dokumentacija predvi\u0111a zahvatanje vi\u0161e od 800 litara vode u sekundi iz Crnog Timoka, \u0161to odgovara pribli\u017eno polovini letnjeg proticaja reke.<\/p>\n

Organizacije upozoravaju na rizike po vodne resurse<\/p><\/blockquote>\n

Problemati\u010dna je i lokacija jalovi\u0161ta. Crni Timok i Kriveljska reka se preko Timoka ulivaju u Dunav. U samom elaboratu plana kao jedan od mogu\u0107ih uticaja navodi se prekograni\u010dno zaga\u0111enje voda u nizvodnim podunavskim zemljama, odnosno Rumuniji i Bugarskoj.<\/p>\n

U pismu rumunskih organizacija se isti\u010de da postoje i rizici po podzemne vode. Navodi se da na\u010din eksploatacije u rudniku \u010cukaru Peki nosi rizik od sleganja tla, dok se budu\u0107i rudnik Malka Golaja nalazi na oko sedam kilometara od Nikoli\u010deva, poznatog po termomineralnim vodama, i Zaje\u010dara, koji se snabdeva vodom iz oko 40 javnih izvora i bunara. Organizacije zato tra\u017ee da se ispitaju mogu\u0107i uticaji na izdanske horizonte ovog podru\u010dja.<\/p>\n

Planom je predvi\u0111ena mogu\u0107nost raseljavanja dela lokalnog stanovni\u0161tva. U pismu ministarki, rumunske organizacije su posebno istakle uticaj na vla\u0161ku nacionalnu manjinu, koja u selu Krivelj \u010dini oko 60 odsto stanovni\u0161tva.<\/p>\n

U pismu se tako\u0111e isti\u010de i da je u planskom obuhvatu zabele\u017eeno vi\u0161e od 280 za\u0161ti\u0107enih biljnih i \u017eivotinjskih vrsta i 16 tipova stani\u0161ta od me\u0111unarodnog zna\u010daja. Podru\u010dje obuhvata arheolo\u0161ke lokalitete u atarima Nikoli\u010deva i Slatine, dok se \u017eoko \u0161est kilometara od planiranog rudnika Malka Golaja nalazi Gamzigrad-Romulijana, lokalitet svetske ba\u0161tine na listi Organizacije Ujedinjenih nacija za obrazovanje, nauku i kulturu (Unesko).<\/p>\n

Peticiju protiv projekta za tri sata potpisalo 2.000 gra\u0111ana<\/p><\/blockquote>\n

Protivljenje postoji i na srpskoj strani. Prema podacima Timo\u010dke bune, tokom ranog javnog uvida, zavr\u0161enog 3. avgusta, peticiju protiv projekta je za pribli\u017eno tri sata potpisalo oko 2.000 gra\u0111ana Zaje\u010dara, dok je podneto oko 300 pisanih primedbi.<\/p>\n

Zahtevi rumunskih i bugarskih organizacija usledili su nakon podno\u0161enja krivi\u010dne prijave protiv kompanije Zijin zbog sumnje na nezakonitu se\u010du \u0161ume na Malkoj Golaji, posle koje je republi\u010dka \u0161umarska inspekcija nalo\u017eila obustavu radova.<\/p>\n

Timo\u010dka buna podse\u0107a i da je borska gradska uprava 2020. godine podnela krivi\u010dnu prijavu<\/a> protiv rukovodstva topionice zbog visokih koncentracija sumpor-dioksida, kao i da je Zijin 2024. ka\u017enjen sa dva miliona dinara zbog nelegalne izgradnje rudarskog objekta u Boru.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nevladine organizacije u Rumuniji i Bugarskoj zatra\u017eile su od tih dr\u017eava da reaguju na plan rudarsko-metalur\u0161kog kompleksa \u010cukaru Peki i Malka Golaja kod Bora i Zaje\u010dara.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":95503,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"Rumunske i bugarske organizacije zabrinute zbog Zijinove rudarske ekspanzije kod Bora i Zaje\u010dara","_seopress_titles_desc":"Nevladine organizacije u Rumuniji i Bugarskoj zatra\u017eile su od tih dr\u017eava da reaguju na plan rudarsko-metalur\u0161kog kompleksa \u010cukaru Peki i Malka Golaja kod Bora i Zaje\u010dara.","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"7469","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"zijin","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[5253,7469,4],"tags":[1739,5344,6173,3105,6345,6106,6233,5345,5921],"class_list":["post-95453","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biodiverzitet","category-zagadjenje","category-zivotna-sredina-i-klima","tag-biodiverzitet","tag-bor","tag-dunav","tag-pijaca-voda","tag-rudarstvo","tag-rudnik","tag-rudnik-zlata","tag-zijin","tag-zivotna-sredina","country-bugarska","country-rumunija","country-srbija"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95453","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=95453"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95453\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":95508,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95453\/revisions\/95508"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/95503"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=95453"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=95453"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=95453"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}