{"id":95362,"date":"2026-08-17T17:51:14","date_gmt":"2026-08-17T15:51:14","guid":{"rendered":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/?p=95362"},"modified":"2026-08-17T17:51:14","modified_gmt":"2026-08-17T15:51:14","slug":"nekp-ovi-u-energetskoj-zajednici-potrebne-investicije-od-70-milijardi-evra","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/nekp-ovi-u-energetskoj-zajednici-potrebne-investicije-od-70-milijardi-evra\/","title":{"rendered":"NEKP-ovi u Energetskoj zajednici: Potrebne investicije od 70 milijardi evra"},"content":{"rendered":"

Ukupne investicije potrebne za sprovo\u0111enje nacionalnih energetskih i klimatskih planova u \u010detiri \u010dlanice Energetske zajednice sa Zapadnog Balkana – Albaniji, Crnoj Gori, Severnoj Makedoniji i Srbiji, procenjuju se na oko 70 milijardi evra do 2030. godine, pokazala je analiza Sekretarijata Energetske zajednice.<\/h2>\n

Sekretarijat Energetske zajednice uradio je izve\u0161taj<\/a> o proceni prvih nacionalnih energetskih i klimatskih planova (NEKP) i nacionalnih energetskih i klimatskih izve\u0161taja o napretku (National Energy and Climate Progress Reports – NECPR). Cilj je bio da se vidi gde se ugovorne strane nalaze u pogledu svojih obaveza u oblasti energetike i klime do 2030. godine i gde su potrebne dalje akcije.<\/p>\n

Izve\u0161taj se ti\u010de svih devet ugovornih strana, me\u0111utim, Sekretarijat je dosad dobio NEKP-ove i nacionalne energetske i klimatske izve\u0161taje o napretku od samo sedam od njih – Albanije, Crne Gore, Gruzije, Moldavije, Severne Makedonije, Srbije i Ukrajine. BiH i Kosovo* nisu podneli svoje planove i izve\u0161taje.<\/p>\n

Devet zemalja koje se trude da postanu \u010dlanice EU iz jugoisto\u010dne i isto\u010dne Evrope je, u velikoj meri, postavilo temelje za energetsku tranziciju koji bi trebalo da omogu\u0107e postizanje ciljevea dekarbonizacije uskla\u0111ene sa Evropskom unijom (EU), saop\u0161tio je Sekretarijat.<\/p>\n

Fokus se sada mora pomeriti sa planiranja na implementaciju<\/p><\/blockquote>\n

Izve\u0161taj pokazuje da, iako su politike za tranziciju uglavnom usvojene, fokus se, kako je naglasio Sekretarijat, sada mora pomeriti sa planiranja na implementaciju, uz zna\u010dajna javna i privatna ulaganja.<\/p>\n

Iako planovi predla\u017eu va\u017ene mere za ubrzanje energetske tranzicije, mogli su bolje iskoristiti potencijal regionalne saradnje, princip \u201cenergetska efikasnost na prvom mestu\u201d i principe pravedne tranzicije, smatra Sekretarijat.<\/p>\n

Cilj izve\u0161taja je dvostruk. Kao prvo, pru\u017ea pregled ambicija, ciljeva, politika i mera ugovornih strana do 2030. godine. Drugo, slu\u017ei kao osnova za pripremu novih izve\u0161taja o napretku 2027. godine i za razvoj novih NEKP-ova za period 2030\u20132040.<\/p>\n

Privatni sektor kao glavni izvor finansiranja investicija<\/h3>\n

Od ukupno 151 milijarde evra potrebnih investicija, vi\u0161e od 80 milijardi evra je namenjeno Gruziji, Moldaviji i Ukrajini, dok je skoro 70 milijardi evra potrebno za \u010detiri ugovorne strane sa Zapadnog Balkana.<\/p>\n

Me\u0111utim, Sekretarijat je upozorio da je cifra od 151 milijarde zasnovana na delimi\u010dnim informacijama dostupnim u NEEP-ovima i da bi trebalo da se koristi kao op\u0161ti indikator.<\/p>\n

NEKP-ovi vide privatni sektor kao glavni izvor finansiranja investicija, dok se 10\u201330 odsto finansiranja obi\u010dno planira iz javnih bud\u017eeta.<\/p>\n

NEKP-ovi bi trebalo sve vi\u0161e da evoluiraju u strate\u0161ke investicione planove, pretvarajuc\u0301i ciljeve i mere politike u jasno definisane, procenjive i finansirane investicione prioritete sposobne da usmeravaju javnu, privatnu i donatorsku podr\u0161ku, navodi se u preporuci za javne politike<\/a>, zasnovanoj na izve\u0161taju.<\/p>\n

Napredak u oblasti obnovljivih izvora energije je razli\u010dit<\/h3>\n

\u0160to se ti\u010de primene obnovljivih izvora energije, izve\u0161taj vidi razli\u010dit napredak.<\/p>\n

Proizvodnja elektri\u010dne energije iz obnovljivih izvora je u porastu, ali samo tri ugovorne strane su odr\u017eale ili prema\u0161ile svoje udele obnovljive energije iz 2020. godine, \u0161to predstavlja minimalnu osnovu za napredak ka ambicioznijim ciljevima za 2030. godinu, saop\u0161tio je Sekretarijat.<\/p>\n

To su Albanija, Crna Gora i Moldavija.<\/p>\n

U transportu gotovo da nije postignut nikakav napredak, dok smanjenje tradicionalne upotrebe biomase za grejanje i hla\u0111enje mora biti prac\u0301eno br\u017eim primenom modernih tehnologija obnovljivih izvora toplotne energije i odr\u017eivim upravljanjem resursima.<\/p>\n

NEKP-ovi sadr\u017ee malo detalja o odre\u0111ivanju cena ugljenika<\/h3>\n

Sekretarijat je naglasio da odre\u0111ivanje cene ugljenika nije adekvatno obuhvac\u0301eno vec\u0301inom NEKP-ova.<\/p>\n

Prema izve\u0161taju, nekoliko planova se odnosi na trgovinu emisijama, poreze na ugljenik ili kombinaciju oba. Me\u0111utim, oni generalno pru\u017eaju nedovoljno detalja o modelu, vremenskom okviru i o\u010dekivanim nivoima cena CO2, kao i njihovom uticaju na emisije, investicije i tehnolo\u0161ke izbore.<\/p>\n

Zato je potrebno mnogo jasnije integrisati odre\u0111ivanje cena emisija CO2 u buduc\u0301e modeliranje, mere za sprovo\u0111enje politika i pretpostavke o ulaganjima, istakao je Sekretarijat.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sekretarijat Energetske zajednice uradio je izve\u0161taj o proceni prvih nacionalnih energetskih i klimatskih planova (NEKP) svojih \u010dlanica<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":91615,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"NEKP-ovi u Energetskoj zajednici: Potrebne investicije od 70 milijardi evra","_seopress_titles_desc":"Sekretarijat Energetske zajednice uradio je izve\u0161taj o proceni prvih nacionalnih energetskih i klimatskih planova (NEKP) svojih \u010dlanica","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"504","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[504,3,5909,1,4],"tags":[6773,7329,7508,6108,7507,509,6976,3279,669,2335,1854,648,663,652,6192,4334,5024,647,6531,6179,5005,6351],"class_list":["post-95362","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-elektricna-energija","category-energetska-efikasnost","category-klimatske-promene","category-obnovljivi-izvori-energije","category-zivotna-sredina-i-klima","tag-albanija","tag-bih","tag-cena-co2","tag-cena-emisija-co2","tag-cena-ugljenika","tag-co2","tag-crna-gora","tag-dekarbonizacija","tag-elektricna-energija","tag-emisije","tag-energetska-tranzicija","tag-energetska-zajednica","tag-grejanje","tag-investicije","tag-kosovo","tag-nacionalni-energetski-i-klimatski-plan","tag-nekp","tag-obnovljivi-izvori-energije","tag-severna-makedonija","tag-srbija","tag-transport","tag-ukrajina","country-regioneu"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95362","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=95362"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95362\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":95368,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95362\/revisions\/95368"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/91615"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=95362"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=95362"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=95362"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}