{"id":94466,"date":"2026-07-15T13:41:23","date_gmt":"2026-07-15T11:41:23","guid":{"rendered":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/?p=94466"},"modified":"2026-07-15T13:41:23","modified_gmt":"2026-07-15T11:41:23","slug":"toplotni-talasi-u-evropi-izazvali-hiljade-prevremenih-smrti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/toplotni-talasi-u-evropi-izazvali-hiljade-prevremenih-smrti\/","title":{"rendered":"Toplotni talasi u Evropi izazvali hiljade prevremenih smrti"},"content":{"rendered":"

Ekstremni toplotni talas koji je tokom juna pogodio Evropu odneo je hiljade \u017eivota, dok nau\u010dnici upozoravaju da ovako intenzivne vru\u0107ine ne bi bile mogu\u0107e bez klimatskih promena izazvanih ljudskim aktivnostima. Evropska unija 15. jula obele\u017eava Dan \u017ertava globalne klimatske krize.<\/h2>\n

Toplotni talas koji su u maju i junu<\/a> pogodili zapadnu Evropu poremetili su snabdevanje elektri\u010dnom energijom<\/a>, oborili temperaturne rekorde<\/a> u Velikoj Britaniji, Francuskoj, \u0160paniji, Belgiji i prouzrokovali veliki broj prevremenih smrtnih slu\u010dajeva.<\/p>\n

Prema rezultatima analize koju je sproveo Politico<\/a>, zasnovane na preliminarnim zvani\u010dnim podacima i procenama istra\u017eiva\u010da, u \u0161est najte\u017ee pogo\u0111enih zemalja zabele\u017eeno je najmanje 14.000 prevremenih smrti tokom perioda velikih vru\u0107ina u junu. Ovaj broj obuhvata oko 2.000 smrtnih slu\u010dajeva u Francuskoj, 1.740 u Belgiji, 6.800 u Nema\u010dkoj i 480 u Holandiji, kao i 810 smrti direktno povezanih sa vru\u0107inom u \u0160paniji i procenjenih 2.200 smrti od posledica vru\u0107ine u Velikoj Britaniji.<\/p>\n

Podaci evropskog sistema za pra\u0107enje smrtnosti EuroMOMO<\/a> tako\u0111e su pora\u017eavaju\u0107i. U<\/span> 27 zemalja koje dostavljaju podatke ovom sistemu, zabele\u017eeno je 10.650 smrtnih slu\u010dajeva iznad o\u010dekivanog nivoa izme\u0111u 22. i 28. juna, kada je toplotni talas dostigao vrhunac.<\/p>\n

„Te\u0161ko je objasniti ovako visok vi\u0161ak smrtnosti bilo \u010dim drugim osim ekstremnim vru\u0107inama“, rekao je za Reuters<\/a> Lase Vestergard, glavni lekar danskog Dr\u017eavnog instituta za serume, u okviru kojeg funkcioni\u0161e EuroMOMO.<\/p>\n

Vi\u0161e od 9.000 dodatnih smrtnih slu\u010dajeva zabele\u017eeno je me\u0111u stanovni\u0161tvom starijim od 65 godina.<\/p>\n

\n
\n

EuroMOMO u zbirnom pregledu nije objavio broj dodatnih smrtnih slu\u010dajeva za svaku dr\u017eavu, ali je napomenuo da je vi\u0161ak smrtnosti bio posebno visok u Francuskoj i Belgiji krajem juna.<\/p>\n

Stariji, hroni\u010dni bolesnici i bebe me\u0111u najugro\u017eenijima<\/h3>\n

Visoke temperature najvi\u0161e poga\u0111aju strarije stanovni\u0161to, hroni\u010dne bolesnike i bebe. Visoke temperature uti\u010du na zdravlje na nekoliko na\u010dina. Osim \u0161to mogu da prouzrokuju toplotni udar, one mogu da pogor\u0161aju postoje\u0107e kardiovaskularne i respiratorne bolesti.\u00a0<\/span><\/p>\n

Vru\u0107ina predstavlja ogroman fizi\u010dki napor za telo, jer srce kuca br\u017ee i ja\u010de kako bi pomoglo organizmu da oslobodi vi\u0161ak toplote. Ukoliko je vla\u017enost vazduha visoka, to telu dodatno ote\u017eava hla\u0111enje znojenjem.\u00a0<\/span><\/p>\n

Vru\u0107ina mo\u017ee da ugrozi i zdrave ljude<\/p><\/blockquote>\n

Bebe i mala deca posebno su osetljivi na toplotne talase jer njihov organizam jo\u0161 ne reguli\u0161e telesnu temperaturu dovoljno efikasno,<\/p>\n

Vru\u0107ina mo\u017ee da ugrozi i zdrave ljude, zbog \u010dega se \u010desto naziva tihim ubicom. Rani simptomi toplotne iscrpljenosti, poput umora, glavobolje, vrtoglavice i mu\u010dnine, lako mogu da se previde ili pripi\u0161u drugim uzrocima.<\/p>\n

Dan \u017ertava globalne klimatske krize<\/h3>\n<\/div>\n<\/div>\n

Od 2023. godine, 15. jul se u Evropskoj uniji obele\u017eava kao Dan \u017ertava globalne klimatske krize. Datum je izabran u znak se\u0107anja na poplave koje su sredinom jula 2021. godine pogodile centralnu i zapadnu Evropu.<\/p>\n

Iako su poplave jedna od posledica klimatskih promena, najve\u0107i broj \u017ertava klimatske krize su pojedinci pogo\u0111eni ekstremnim vru\u0107inama. Prema podacima Svetske zdravstvene organizacije (SZO), izme\u0111u 2000. i 2019. godine je od posledica vru\u0107ine u svetu prose\u010dno umiralo 489.000 ljudi godi\u0161nje.<\/a><\/p>\n

Prema analizi nau\u010dnika iz grupe\u00a0World Weather Attribution<\/a><\/span>, toplotni talasi koji su ove godine zahvatili Evropu bili bi prakti\u010dno nemogu\u0107i bez klimatskih promena izazvanih ljudskim aktivnostima, pre svega sagorevanjem fosilnih goriva.<\/p>\n

Ukoliko ne do\u0111e do smanjenja emisija, u budu\u0107nosti se o\u010dekuju sve \u010de\u0161\u0107i i intenzivniji toplotni talasi. Za\u0161tita stanovni\u0161tva zahteva istovremeno smanjenje emisija gasova sa efektom staklene ba\u0161te i ulaganje u sisteme ranog upozoravanja, zdravstvenu za\u0161titu, rashla\u0111ivanje zgrada i prilago\u0111avanje gradova rastu\u0107im temperaturama. SZO isti\u010de da su negativne zdravstvene posledice vru\u0107ine uglavnom predvidive i da se veliki deo njih mo\u017ee spre\u010diti odgovaraju\u0107im merama.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ekstremni toplotni talasi koji su tokom maja i juna pogodili Evropu odneli su hiljade \u017eivota, dok nau\u010dnici upozoravaju da ovako intenzivne vru\u0107ine ne bi bile mogu\u0107e bez klimatskih promena izazvanih ljudskim aktivnostima<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":94477,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"Toplotni talasi u Evropi izazvali hiljade prevremenih smrti","_seopress_titles_desc":"Ekstremni toplotni talasi koji su tokom maja i juna pogodili Evropu odneli su hiljade \u017eivota, dok nau\u010dnici upozoravaju da ovako intenzivne vru\u0107ine ne bi bile mogu\u0107e bez klimatskih promena izazvanih ljudskim aktivnostima","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"4","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"toplotni talasi","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5909,4],"tags":[6737,766,6684,6904],"class_list":["post-94466","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-klimatske-promene","category-zivotna-sredina-i-klima","tag-javno-zdravlje","tag-klimatske-promene","tag-toplotni-talasi","tag-visoke-temperature","country-regioneu"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94466","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=94466"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94466\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":94483,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94466\/revisions\/94483"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/94477"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=94466"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=94466"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=94466"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}