{"id":94099,"date":"2026-07-01T14:10:56","date_gmt":"2026-07-01T12:10:56","guid":{"rendered":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/?p=94099"},"modified":"2026-07-01T15:19:27","modified_gmt":"2026-07-01T13:19:27","slug":"zakon-o-obnovljivim-izvorima-severne-makedonije-jaca-podrsku-investicijama-i-uvodi-evropska-pravila","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/zakon-o-obnovljivim-izvorima-severne-makedonije-jaca-podrsku-investicijama-i-uvodi-evropska-pravila\/","title":{"rendered":"Zakon o obnovljivim izvorima Severne Makedonije ja\u010da podr\u0161ku investicijama i uvodi evropska pravila"},"content":{"rendered":"

Severna Makedonija usvojila je novi Zakon o kori\u0161\u0107enju energije iz obnovljivih izvora, kojim se uspostavlja moderan i predvidiv pravni okvir za razvoj \u010diste energije, uskla\u0111en sa evropskim propisima. Najva\u017enije novine su uvo\u0111enje savremenog mehanizma za dvosmerne ugovore o razlici u ceni, transparentnog sistema dr\u017eavne podr\u0161ke, mehanizama neto merenja i neto obra\u010duna, jasnog pravnog okvira za energetske zajednice, kao i sistema garancija porekla koji \u0107e omogu\u0107iti njihovo trgovanje na evropskom tr\u017ei\u0161tu, saop\u0161tilo je Ministarstvo energetike, rudarstva i mineralnih sirovina.<\/h2>\n

Ovaj posebni zakon<\/a> (lex specialis)<\/em> predstavlja jedan od najzna\u010dajnijih reformskih koraka u oblasti energetike u Severnoj Makedoniji u poslednjih nekoliko decenija, isti\u010de se u saop\u0161tenju.<\/p>\n

Njegovim usvajanjem uspostavlja se savremen zakonodavni okvir koji obezbe\u0111uje ve\u0107u pravnu sigurnost za investitore, nove mogu\u0107nosti za gra\u0111ane i kompanije, efikasnije institucionalne procedure i potpuno uskla\u0111ivanje sa evropskim politikama u oblasti obnovljive energije. Zakonom se transponuju najnovija pravila Evropske unije, uklju\u010duju\u0107i Direktivu o obnovljivim izvorima, navodi ministarstvo.<\/p>\n

Zakon sadr\u017ei 16 poglavlja kojima se ure\u0111uju nadle\u017enosti institucija, nacionalni ciljevi u oblasti obnovljive energije, mere podr\u0161ke, garancije porekla<\/a>, status potro\u0161a\u010da-proizvo\u0111a\u010da (prozjumera<\/a>), energetske zajednice, kori\u0161\u0107enje obnovljivih izvora energije u sektorima grejanja, hla\u0111enja i saobra\u0107aja, prekograni\u010dna saradnja, izdavanje dozvola i nadzor.<\/p>\n

Uvo\u0111enjem savremenog evropskog mehanizma dvosmernih ugovora o poravnanju razlike u ceni (two-way contracts for difference),<\/em> obezbe\u0111uje se finansijska predvidivost za investitore i garantuje minimalni prihod proizvo\u0111a\u010dima, uz istovremeno ograni\u010davanje prekomerne dobiti u uslovima visokih tr\u017ei\u0161nih cena, \u010dime se obezbe\u0111uje dodatna za\u0161tita za gra\u0111ane i privredu, obja\u0161njava ministarstvo.<\/p>\n

Zakonom se uvodi transparentan sistem dodele fid-in tarifa i tr\u017ei\u0161nih premija<\/p><\/blockquote>\n

Zakon tako\u0111e uspostavlja transparentan, nediskriminatoran i konkurentan sistem dodele dr\u017eavne podr\u0161ke putem povla\u0161\u0107ene tarife i tr\u017ei\u0161ne premije, \u010dime se omogu\u0107ava efikasnije kori\u0161\u0107enje obnovljivih izvora, privla\u010denje novih investicija, otvaranje novih radnih mesta i uvo\u0111enje savremenih tehnologija, navodi se.<\/p>\n

Zakon po prvi put ure\u0111uje i mehanizme neto merenja (net metering)<\/em> i neto obra\u010duna (net billing),<\/em> \u010dime se stvaraju uslovi da doma\u0107instva, kompanije i institucije aktivno proizvode, koriste i upravljaju elektri\u010dnom energijom iz obnovljivih izvora.<\/p>\n

Uvode se jasna pravila za osnivanje i rad energetskih zajednica<\/p><\/blockquote>\n

Tako\u0111e, po prvi put se uspostavlja jasan pravni okvir za osnivanje i funkcionisanje energetskih zajednica<\/a>, kroz koje \u0107e gra\u0111ani, op\u0161tine i kompanije mo\u0107i da se udru\u017euju radi zajedni\u010dke proizvodnje, skladi\u0161tenja, potro\u0161nje i prodaje elektri\u010dne energije, kao i realizacije lokalnih energetskih projekata, nagla\u0161ava ministarstvo.<\/p>\n

Ja\u010danjem okvira za garancije porekla elektri\u010dne energije proizvedene iz obnovljivih izvora stvaraju se uslovi da Nacionalni operator tr\u017ei\u0161ta elektri\u010dne energije (MEMO) postane punopravni \u010dlan<\/a> evropske Asocijacije tela za izdavanje garancija porekla (Association of Issuing Bodies \u2013 AIB) i pristupi evropskoj mre\u017ei za prekograni\u010dnu trgovinu garancijama porekla AIB Hub.<\/p>\n

MEMO bi trebalo da pristupi evropskoj mre\u017ei za prekograni\u010dnu trgovinu garancijama porekla AIB HUB<\/p><\/blockquote>\n

Time \u0107e severnomakedonski proizvo\u0111a\u010di zelene energije dobiti mogu\u0107nost da njihove garancije porekla<\/a> budu priznate<\/a> i da se njima trguje na evropskom tr\u017ei\u0161tu, \u0161to predstavlja zna\u010dajan korak ka ve\u0107oj konkurentnosti i integraciji u evropski energetski sistem, navodi se u saop\u0161tenju.<\/p>\n

Nakon stupanja zakona na snagu, po\u010de\u0107e aktivnosti na uspostavljanju aukcijske platforme za trgovinu garancijama porekla, \u010dime \u0107e sistem postati u potpunosti funkcionalan, dodaje se.<\/p>\n

Smanjenje zavisnosti od fosilnih goriva, ostvarivanje klimatskih ciljeva, podsticanje investicija u obnovljive izvore\u2026<\/h3>\n

O\u010dekuje se da \u0107e zakon dugoro\u010dno smanjiti zavisnost od uvoza energenata, pove\u0107ati udeo obnovljivih izvora u bruto finalnoj potro\u0161nji energije, unaprediti sigurnost snabdevanja krajnjih potro\u0161a\u010da i doprineti diverzifikaciji proizvodnje energije.<\/p>\n

Istovremeno bi trebalo da se ubrza ostvarivanje ciljeva iz Integrisanog nacionalnog energetskog i klimatskog plana<\/a> (INEKP ili NEKP), uz pove\u0107anje upotrebe obnovljivih izvora i smanjenje potro\u0161nje fosilnih goriva i emisija gasova sa efektom staklene ba\u0161te, da doprinese za\u0161titi \u017eivotne sredine i ubla\u017eavanju klimatskih promena.<\/p>\n

Tako\u0111e, primena zakona bi trebalo da podstakne investicije u obnovljive izvore energije kroz transparentan i konkurentan sistem podr\u0161ke, doprinese razvoju preduzetni\u0161tva i otvaranju novih radnih mesta, kao i primeni novih tehnologija i ve\u0107em u\u010de\u0161\u0107u potro\u0161a\u010da u proizvodnji energije za sopstvene potrebe, dodaje se u saop\u0161tenju ministarstva.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Severna Makedonija usvojila je Zakon o kori\u0161\u0107enju energije iz obnovljivih izvora, kojim se uspostavlja moderan i predvidiv pravni okvir uskla\u0111en sa evropskim propisima<\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":94111,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"Zakon o obnovljivim izvorima Severne Makedonije ja\u010da podr\u0161ku investicijama i uvodi evropska pravila","_seopress_titles_desc":"Severna Makedonija usvojila je Zakon o kori\u0161\u0107enju energije iz obnovljivih izvora, kojim se uspostavlja moderan i predvidiv pravni okvir uskla\u0111en sa evropskim propisima","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"1","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"zakon,obnovljivi izvori","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[504,1],"tags":[5985,2215,2998,6963,4981,5828,5024,1175,6889,647,4962,1445,6531],"class_list":["post-94099","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-elektricna-energija","category-obnovljivi-izvori-energije","tag-energetske-zajednice","tag-fid-in-tarife","tag-garancije-porekla","tag-inekp","tag-integrisani-nacionalni-energetski-i-klimatski-planovi","tag-memo","tag-nekp","tag-neto-merenje","tag-neto-obracun","tag-obnovljivi-izvori-energije","tag-premije","tag-prozjumeri","tag-severna-makedonija","country-makedonija"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94099","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/26"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=94099"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94099\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":94116,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94099\/revisions\/94116"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/94111"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=94099"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=94099"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=94099"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}