{"id":93828,"date":"2026-06-23T15:14:55","date_gmt":"2026-06-23T13:14:55","guid":{"rendered":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/?p=93828"},"modified":"2026-06-23T15:14:55","modified_gmt":"2026-06-23T13:14:55","slug":"poljska-termoelektrana-na-ugalj-mora-da-sanira-stetu-po-zivi-svet-visle","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/poljska-termoelektrana-na-ugalj-mora-da-sanira-stetu-po-zivi-svet-visle\/","title":{"rendered":"Poljska termoelektrana na ugalj mora da sanira \u0161tetu po \u017eivi svet Visle"},"content":{"rendered":"

Poljska kompanija Enea Wytwarzanie, operator termoelektrane Kozienice, dobila je rok od 60 dana da predlo\u017ei mere za sanaciju \u0161tete nanete ekosistemu reke Visle. Prema navodima ekolo\u0161kih organizacija koje su pokrenule postupak, ovo je prvi slu\u010daj u Poljskoj u kojem je nadle\u017eni organ formalno zatra\u017eio sanaciju ekolo\u0161ke \u0161tete povezane sa radom jedne elektrane.<\/h2>\n

Visla je najdu\u017ea reka u Poljskoj i deo je mre\u017ee Natura 2000. Termoelektrana Kozienice, kojom upravlja kompanija Enea Wytwarzanie, sme\u0161tena je oko 100 kilometara ju\u017eno do Var\u0161ave na ovoj reci.<\/p>\n

Enea Wytwarzanie je zavisno dru\u0161tvo kojim upravlja Enea S.A, u ve\u0107inskom dr\u017eavnom vlasni\u0161tvu. Grupacija Enea je jedna od najve\u0107ih u energetici u Poljskoj.<\/p>\n

Elektrana je druga po veli\u010dini u zemlji, a najve\u0107a koja koristi antracit, kameni ugalj. Ima 11 blokova: osam po 200 megavata, dva po 500 i noviji B11, snage 1,08 gigavata. Pu\u0161ten je u rad 2017. godine.<\/p>\n

Svi blokovi osim B11 koriste proto\u010dni sistem hla\u0111enja, povla\u010de\u0107i vodu direktno iz Visle. Tako uvla\u010di i vodene organizme. Uprkos za\u0161titnim re\u0161etkama, mnogo ribe strada na bubanj-filterima, u pumpama i kondenzatorima.<\/p>\n

Ekolo\u0161ke organizacije me\u0111u kojima su Towarzystwo na rzecz Ziemi (Dru\u0161tvo za Zemlju), Eko-Unia, Fundacja Greenmind i Wsp\u00f3lna Ziemia (Zajedni\u010dka Zemlja), ukazuju na ovaj problem jo\u0161 od 2021. godine. Tada su podnele prijavu Regionalnoj direkciji za za\u0161titu \u017eivotne sredine (RDO\u015a), nakon \u010dega je pokrenut postupak.<\/p>\n

Ovo je prvi slu\u010daj u Poljskoj da je postupak za ekolo\u0161ku \u0161tetu povezane sa elektranom do\u0161ao do faze zahteva za sanaciju.<\/p><\/blockquote>\n

Pet godina kasnije, 28. maja 2026. godine, RDO\u015a je izdao formalni zahtev kompaniji da u roku od 60 dana predstavi plan sanacije ekosistema reke Visle. Ukoliko to ne uradi, direkcija \u0107e izdati obavezuju\u0107i nalog sa spiskom mera koje je potrebno preduzeti, a na njega postoji pravo \u017ealbe, pi\u0161e u saop\u0161tenju ekolo\u0161kih organizacija.<\/p>\n

„Ovo je prvi uspe\u0161an poku\u0161aj u Poljskoj da se utvrdi pravna odgovornost za ihtiolo\u0161ku \u0161tetu u jednoj reci. Ovaj slu\u010daj ima zna\u010daj daleko izvan granica Poljske“ ka\u017ee Robert Vavrenti iz Dru\u0161tva za Zemlju.<\/p>\n

Po njegovim re\u010dima, iako Direktiva o odgovornosti za \u017eivotnu sredinu va\u017ei \u0161irom EU, u slu\u010dajevima poput ovog gotovo nikada ne do\u0111u do faze sanacije. „Ono \u0161to je ovde verovatno napravilo razliku jeste recenzirano nau\u010dno istra\u017eivanje koje nije moglo da bude odba\u010deno“, rekao je Vavrenti.<\/p>\n

Elektrana godi\u0161nje usmrti po 100 miliona jedinki ribe u ranim stadijumima razvoja<\/h3>\n

Rezultati vi\u0161egodi\u0161njeg istra\u017eivanja koje je vodio ihtiolog Toma\u0161 Mikolaj\u010dik, pokazuju da proto\u010dni sistem hla\u0111enja Termoelektrane Kozienice svake godine usmrti predstavnike 23 vrste riba, uklju\u010duju\u0107i \u0161est zakonom za\u0161ti\u0107enih vrsta, kao \u0161to su gav\u010dica (Rhodeus amarus<\/em>), bolen (Leuciscus aspius<\/em>) i Keslerova krku\u0161a (Romanogobio kesslerii<\/em>).<\/p>\n

U studiji objavljenoj u \u010dasopisu Knowledge & Management of Aquatic Ecosystems<\/a>, istra\u017eiva\u010di su procenili da je tokom sezone mresta 2022. godine u sistem hla\u0111enja u\u0161lo vi\u0161e od 100 miliona jedinki ribe u ranim stadijumima razvoja, odnosno do polovine svih koje su u Visli u blizini elektrane, a da smrtnost ide i do sto odsto.<\/p>\n

Iz ekolo\u0161kih organizacija kao kratkoro\u010dnu meru predla\u017eu da Enea Wytwarzanie smanji proizvodnju tokom no\u0107i u periodu od aprila do jula, kada larve plutaju rekom. Me\u0111utim, Enea tvrdi da stari blokovi od 200 MW imaju tehni\u010dki minimum rada koji nije lako dodatno smanjiti.<\/p>\n

Smanjenje zahvatanja vode za polovinu smanjilo bi gubitak ribe za vi\u0161e desetina procenata<\/p><\/blockquote>\n

Prema re\u010dima Mikolaj\u010dika, smanjenje zahvatanja vode za polovinu smanjilo bi gubitak ribe za vi\u0161e desetine procenata. Kao dugoro\u010dno re\u0161enje predla\u017ee potpunu zamenu proto\u010dnih sistema hla\u0111enja.<\/p>\n

Kompanija Enea Wytwarzanie je u svom saop\u0161tenju navela da je iznena\u0111ena zahtevom RDO\u015a-a. Tako\u0111e, pozvala se na sopstveni monitoring, kojeg od po\u010detka postupka sprovodi dr\u017eavni Institut za ribarstvo u unutra\u0161njim vodama i koji nije utvrdio zna\u010dajnu \u0161tetu \u017eivom svetu Visle.<\/p>\n

Enea je tako\u0111e istakla da je tokom prethodne tri godine ve\u0107 smanjila zahvatanje vode za oko 25 odsto i ocenila zahtev RDO\u015a-a kao \u201epotpuno neopravdan bez formalne odluke i dokaza\u201d, preneo je poljski portal WNP<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Poljska kompanija Enea Wytwarzanie, operator termoelektrane Kozienice , dobila je rok od 60 dana da predlo\u017ei mere za sanaciju \u0161tete nanete \u017eivom svetu reke Visle.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":93846,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"Poljska termoelektrana na ugalj mora da sanira \u0161tetu po \u017eivi svet Visle","_seopress_titles_desc":"Poljska kompanija Enea Wytwarzanie, operator Termoelektrane Kozienice, dobila je rok od 60 dana da predlo\u017ei mere za sanaciju \u0161tete nanete \u017eivom svetu reke Visle.","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"4","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"both","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":301,"_seopress_analysis_target_kw":"mere za sanaciju \u0161tete","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5253,7462,7470,6,4],"tags":[1530,7037,692],"class_list":["post-93828","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biodiverzitet","category-fosilna-goriva","category-ugalj","category-voda","category-zivotna-sredina-i-klima","tag-ekosistem","tag-riba","tag-termoelektrana","country-regioneu"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93828","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=93828"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93828\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":93850,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93828\/revisions\/93850"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/93846"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=93828"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=93828"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=93828"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}