Dokument se priprema u skladu sa obavezama Hrvatske prema Konvenciji o dalekose\u017enom prekograni\u010dnom zaga\u0111enju vazduha (CLRTAP) i Direktivi (EU) 2016\/2284 o nacionalnim obvezama smanjenja emisija (NECD).<\/p>\n
Re\u010d je o klju\u010dnom dokumentu za pra\u0107enje napretka u smanjenju zaga\u0111enja vazduha i planiranje novih mera.<\/p>\n
Stro\u017ei ciljevi stupaju na snagu od 2030.<\/p><\/blockquote>\n
Najnoviji podaci potvr\u0111uju dugoro\u010dan i zna\u010dajan pad emisija ve\u0107ine zaga\u0111ujucih materija u odnosu na 1990. i 2005. Ali, kako je istaklo Ministarstvo, i upozoravaju na sektore u kojima \u0107e ostvarenje stro\u017eih ciljeva do 2030. biti izazovno.<\/p>\n
Stro\u017ei ciljevi koji stupaju na snagu od 2030.\u00a0 otvaraju novo razdoblje izazova, smatra Ministarstvo.<\/p>\n
Najve\u0107i rizik za njihovo ostvarenje predstavljaju poljoprivreda (NH3), ku\u0107na lo\u017ei\u0161ta na \u010dvrsta goriva (PM2,5) i drumski saobra\u0107aj (NOx i NMHOS).<\/p>\n
Najve\u0107i napredak ostvaren kod sumpor dioksida<\/h3>\n
Najve\u0107i napredak ostvaren je kod sumpor dioksid (SO2). U 2024. emisije su iznosile 4,6 kilotona, \u0161to predstavlja smanjenje od 92 odsto u odnosu na 2005, odnosno vi\u0161e od 97 odsto u odnosu na 1990.<\/p>\n
Rezultat je posledica smanjenja sadr\u017eaja sumpora u gorivima, prelaska na prirodni gas i ugradnje sistema za odsumporavanje u energetskim postrojenjima.<\/p>\n
Emisije azotnih oksida (NOx) u 2024. iznosile su 43,2 kilotone, \u0161to je 43 odsto manje nego 2005. Smanjenje je rezultat uvo\u0111enja trostepenog katalizatora, postupnog poo\u0161travanja evropskih emisijskih normi (Evro 4, 5 i 6) i obnove voznog parka.<\/p>\n
Me\u0111utim, drumski saobra\u0107aj i dalje ostaje najve\u0107i pojedina\u010dni izvor NOx emisija. Ministarstvo smatra da \u0107e ostvarenje obaveze smanjenja od 57 odsto od 2030. predstavljati izazov.<\/p>\n
Emisije amonijaka smanjene 38 odsto<\/p><\/blockquote>\n
Kod nemetanskih isparljivih organskih jedinjenjs (NMHOS) emisije su u 2024. iznosile 44,9 kilotona, \u0161to je smanjenje od 51 odsto u odnosu na 2005. godinu. Regulacija u sektoru rastvara\u010da, industrijskih procesa i skladi\u0161tenja goriva zna\u010dajno je pridonela tom padu.<\/p>\n
Ipak, smanjenje od 2030. na dalje, zahteva\u0107e stro\u017eu kontrolu manjih i difuznih izvora – posebno malih i srednjih preduze\u0107a, kao i emisija povezanih sa saobra\u0107ajem i isparavanjem goriva.<\/p>\n
Emisije amonijaka (NH3) u 2024. iznosile su 26 kilotona, \u0161to je 38 odsto manje nego 2005. Vi\u0161e od 90 odsto emisija poti\u010de iz poljoprivrede, pre svega iz uzgoja stoke, kori\u0161\u0107enja stajskog i mineralnih \u0111ubriva.<\/p>\n
Obaveza smanjenja od 25 odsto od 2030. nadalje zahteva\u0107e dodatne napore.<\/p>\n
Sporiji tempo smanjenja emisija suspendovanih \u010destica<\/h3>\n
Emisije suspendovanih \u010destica PM2,5 u 2024. iznosile su 24,2 kilotone, \u0161to je 44 odsto manje nego 2005. Ipak, tempo smanjenja sporiji je nego kod SO\u2082 ili NMHOS, navodi se u izve\u0161taju.<\/p>\n
Glavni izvor i dalje je sagorevanje drvne biomase u doma\u0107instvima, dok dodatni doprinos dolazi iz drumskog saobra\u0107aja i gra\u0111evinskih aktivnosti.<\/p>\n
Obaveza smanjenja od 55 odsto od 2030. nadalje predstavlja ozbiljan izazov ako se ne ubrza zamena starih pe\u0107i i prelaz na \u010di\u0161\u0107e sisteme grejanja, poru\u010dilo je Ministarstvo.<\/p>\n
Osim klasi\u010dnih zaga\u0111uju\u0107ih materija, izve\u0161taj bele\u017ei i zna\u010dajna smanjenja te\u0161kih metala i postojanih organskih zaga\u0111uju\u0107ih materija.<\/p>\n
Tri razloga za dugoro\u010dni silazni trend<\/p><\/blockquote>\n
Emisije olova smanjene su 98 odsto, najvi\u0161e zbog zabrane olova u benzinu. \u017diva je smanjena 76 odsto, a kadmijum 36 odsto.<\/p>\n
Emisije dioksina i furana smanjene su skoro 74 odsto, dok je heksaklorbenzen smanjen vi\u0161e od 95 odsto, uglavnom zbog zabrane odre\u0111enih pesticida i prestanka pojedinih industrijskih procesa, pokazao je izve\u0161taj.<\/p>\n
Dugoro\u010dni silazni trend, kako je navelo Ministarstvo, primarno je rezultat regulatornih mera, tehnolo\u0161kog napretka i uskla\u0111ivanja sa evropskim standardima.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Informativni izve\u0161taj o inventaru emisija zaga\u0111uju\u0107ih materija u vazduhu za 2026. godinu obuhvata razdoblje od 1990. do 2024. godine<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":90122,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"Hrvatska smanjila emisije materija koje zaga\u0111uju vazduh 38 do 98 odsto","_seopress_titles_desc":"Informativni izve\u0161taj o inventaru emisija zaga\u0111uju\u0107ih materija u vazduhu za 2026. godinu obuhvata razdoblje od 1990. do 2024. godine","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"4","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"emisije","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[4390,2335,6207,6726,5952,6713,5285,5115,2467,2598,1235,2661,6961,910,3441],"class_list":["post-90121","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zivotna-sredina-i-klima","tag-azotni-oksidi","tag-emisije","tag-hrvatska","tag-individualna-lozista","tag-nox","tag-pm-cestice","tag-pm2-5","tag-poljoprivreda","tag-saobracaj","tag-so2","tag-sumpor-dioksid","tag-ugljen-dioksid","tag-zagadjen-vazduh","tag-zagadenje-vazduha","tag-zagadenost-vazduha","country-hrvatska"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90121","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=90121"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90121\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90152,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90121\/revisions\/90152"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/90122"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=90121"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=90121"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=90121"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}