{"id":88608,"date":"2026-01-09T16:58:50","date_gmt":"2026-01-09T15:58:50","guid":{"rendered":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/?p=88608"},"modified":"2026-03-09T11:27:39","modified_gmt":"2026-03-09T10:27:39","slug":"nevadu-bi-od-zedji-spasao-dotok-iz-pacifika-za-desalinizaciju","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/nevadu-bi-od-zedji-spasao-dotok-iz-pacifika-za-desalinizaciju\/","title":{"rendered":"Nevadu bi od \u017ee\u0111i spasao dotok iz Pacifika za desalinizaciju"},"content":{"rendered":"

Nivoi vode u reci Kolorado pribli\u017eavaju se istorijskim minimumima, a ju\u017ena Nevada, u kojoj \u017eivi tri \u010detvrtine stanovni\u0161tva te ameri\u010dke dr\u017eave Nevade, oslanja se isklju\u010divo na ovu reku u snabdevanju vodom. Vlasti razmatraju desalinizaciju kao sveobuhvatno re\u0161enje u suo\u010davanju sa dugotrajnom nesta\u0161icom vode. Za to bi bio neophodan stalan dotok vode iz Tihog okeana. Zvani\u010dni planovi, me\u0111utim, pokazuju da se ova opcija uzima u obzir isklju\u010divo u teorijskom okviru, dok je fokus i dalje na smanjenju potro\u0161nje i ponovnoj upotrebu vode.<\/h2>\n

Reka Kolorado<\/a> klju\u010dna je za snabdevanje vodom sedam ameri\u010dkih saveznih dr\u017eava: Arizone, Kalifornije, Nevade, Kolorada, Jute, Novog Meksika i Vajominga. Pored toga, njenu vodu koristi i oko 30 indijanskih plemena, kao i dve savezne dr\u017eave u Meksiku.<\/p>\n

Na reci Kolorado nalaze se dve najve\u0107e ve\u0161ta\u010dke akumulacije u Sjedinjenim Ameri\u010dkim Dr\u017eavama. Jezero Mid formirano je izgradnjom brane Huver i predstavlja glavni izvor vode za Nevadu, Arizonu i ju\u017enu Kaliforniju, odnosno dr\u017eave donjeg sliva. Jezero Pauel nastalo je izgradnjom brane Glen kanjon i slu\u017ei za dr\u017eave gornjeg sliva.<\/p>\n

Raspodela vode ure\u0111ena je Sporazumom o reci Kolorado (Colorado River Compact), kojeg su savezne dr\u017eave potpisale jo\u0161 1922. godine. Me\u0111utim, akt je zasnovan na tada\u0161njim procenama protoka, koje se danas smatraju pogre\u0161nim. U kombinaciji sa vi\u0161edecenijskom prekomernom potro\u0161njom i uticajem klimatskih promena, to je dovelo do ozbiljnog nedostatka vode.<\/p>\n

\n

Nivoi vode u akumulacijama Mid i Pauel pali su na istorijski niske razine<\/p>\n<\/blockquote>\n

Kolorado danas nema dovoljno vode da ispuni obaveze iz sporazuma iz 1922. godine. Nivoi vode u rezervoarima Mid i Pauel pali su na istorijski niske razine, zbog \u010dega se od 2022. godine svake godine vanredno smanjuju isporuke.<\/p>\n

U svom dugoro\u010dnom planu upravljanja vodnim resursima<\/a>, Ju\u017ena Nevada navodi desalinizaciju kao jednu od mogu\u0107ih budu\u0107ih opcija, ali nagla\u0161ava da to trenutno nije deo sistema snabdevanja. Desalinizacija se razmatra isklju\u010divo u okviru studija izvodljivosti i regionalne saradnje, dok prioritet ostaju \u0161tednja vode, recikla\u017ea i fleksibilno upravljanje postoje\u0107im resursima iz reke Kolorado.<\/p>\n

Ve\u0107i deo Nevade nalazi se u pustinjskom podru\u010dju, gde retke padavine brzo isparavaju ili se gube u tlu. Ova dr\u017eava tako prakti\u010dno nema stalne reke i jezera, izuzev Kolorada. Od njega zavisi snabdevanje vodom na jugu. Razvoj gradova, rast broja stanovnika i intenzivan turizam pove\u0107avaju potrebe za vodom koju prirodni sistemi Nevade ne mogu da obezbede, zbog \u010dega ideja o pumpanju milijardi litara morske vode u pustinju deluje kao potencijalno re\u0161enje.<\/p>\n

Dovo\u0111enje vode u pustinju<\/h3>\n

Da bi se morska voda mogla koristiti, neophodna je njena desalinizacija, naj\u010de\u0161\u0107e primenom procesa reverzne osmoze. Re\u010d je o postupku u kojem se voda pod visokim pritiskom propu\u0161ta kroz polupropusne membrane koje zadr\u017eavaju so i druge rastvorene materije, dok propu\u0161taju molekule vode. Nusproizvod ovog procesa je visoko koncentrovana slana otpadna voda, poznata kao brina.<\/p>\n

Nepravilno upravljanje brinom mo\u017ee ozbiljno da ugrozi obalne ekosisteme. Zbog visokih tro\u0161kova, velike potro\u0161nje energije i ekolo\u0161kih rizika, desalinizacija se dugo smatrala nepovoljnim re\u0161enjem. Ipak, razvoj efikasnijih tehnologija i sve izra\u017eeniji nedostatak vode u\u010dinili su ovu ideju ponovo aktuelnom. Uprkos tome, dovo\u0111enje okeanske vode u Nevadu i dalje je daleko od realizacije i za sada ostaje samo teorijska opcija, optere\u0107ena ogromnim infrastrukturnim zahtevima i zna\u010dajnim ekolo\u0161kim rizicima.<\/p>\n

\n

Saltonsko more – sprovo\u0111enje vode u pustinju nosi ozbiljne posledice<\/p>\n<\/blockquote>\n

Istorija pokazuje da dono\u0161enje vode u pustinju nosi ozbiljne posledice. Saltonsko more u ju\u017enoj Kaliforniji nastalo je po\u010detkom 20. veka kao rezultat in\u017eenjerske gre\u0161ke. Tokom perioda od 1905. do 1907. godine, prilikom poku\u0161aja preusmeravanja vode reke Kolorado za potrebe navodnjavanja, obilne padavine izazvale su poplave koje su probile kanal. Reka je vi\u0161e od godinu dana nekontrolisano tekla u pustinju, popuniv\u0161i veliku depresiju, najni\u017eu ta\u010dku Kalifornije, koja se nalazi oko 69 metara ispod nivoa mora.<\/p>\n

Zbog nepostojanja prirodnog izlaza, voda iz Saltonskog mora mogla je da se gubi isklju\u010divo isparavanjem. Kako je dotok vode iz Kolorada vremenom opadao usled sve intenzivnijeg kori\u0161\u0107enja reke, salinitet je rastao, a so i zaga\u0111uju\u0107e materije su se akumulirali. Danas se Saltonsko more smatra jednom od najve\u0107ih ekolo\u0161kih katastrofa u SAD, sa ozbiljnim posledicama po zdravlje ljudi i biodiverzitet.<\/p>\n

Na drugom kraju sveta, Iran se suo\u010dava sa nedostatkom vode. Teheran, grad sa devet miliona stanovnika, a do 15 u \u0161irem podru\u010dju, prolazi kroz jednu od najte\u017eih nesta\u0161ica u modernoj istoriji. Situacija je rezultat dugog su\u0161nog perioda, smanjenih padavina i iscrpljenih rezervoara, a stru\u010dnjaci govore o mogu\u0107nosti da grad do\u017eivi dan kada \u0107e slavine potpuno presu\u0161iti.<\/p>\n

Ponovna upotrebe otpadne vode<\/h3>\n

Iako se desalinizacija u ju\u017enoj Nevadi za sada razmatra samo kao krajnja i dugoro\u010dna opcija, pojedini regioni sveta ve\u0107 su prinu\u0111eni da joj pribegnu. O tome svedo\u010de primeri iz Jugoisto\u010dne Evrope<\/a>, gde se zbog sve \u010de\u0161\u0107ih su\u0161a i nesta\u0161ica vode desalinizacija sve otvorenije razmatra kao strate\u0161ko re\u0161enje. Zemlje poput Bugarske, Gr\u010dke, Kipra i Turske ve\u0107 ula\u017eu u pogone za desalinizaciju.<\/p>\n

Za razliku od Jugoisto\u010dne Evrope, gde je more neposredno dostupno, u Nevadi bi desalinizacija podrazumevala transport vode na stotine kilometara preko pustinja i planina, zbog \u010dega se ova opcija posmatra sa znatno vi\u0161e opreza. Zbog toga se vlasti fokusiraju na ponovnu upotrebu otpadnih voda. Sistem funkcioni\u0161e po principu zatvorene petlje: gotovo sva voda kori\u0161\u0107ena u zatvorenom prostoru na podru\u010dju Las Vegasa sakuplja se, pre\u010di\u0161\u0107ava i vra\u0107a u jezero Mid.<\/p>\n

Zauzvrat, dr\u017eavi je dozvoljeno da povu\u010de dodatne koli\u010dine pitke vode iz federalnog sistema, \u010dime se produ\u017eava \u017eivotni vek svake kapi. Zahvaljuju\u0107i ovom pristupu, Las Vegas se danas svrstava me\u0111u gradove koji najefikasnije koriste vodu u SAD.<\/p>\n

Jedna od mera koju je Nevada uvela jeste i uklanjanje travnjaka, na \u010dije je zalivanje odlazila zna\u010dajna koli\u010dina vode. Travnjaci se zamenjuju elementima prilago\u0111enima lokalnoj klimi, poput kamenja, \u0161ljunka, kaktusa i biljaka otpornih na su\u0161u. Suvim pejza\u017enim ure\u0111enjem (xeroscaping),<\/em> kod kojeg nije potrebno navodnjavanje, i varijantom gotovo bez biljaka (zeroscaping)<\/em> napu\u0161ta se estetika stalnog zelenila, u korist pejza\u017ene arhitekture uskla\u0111ene s klimatskim uslovima.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ju\u017ena Nevada se oslanja isklju\u010divo na vodu iz sve slabije reke Kolorado. Razmatra desalinizaciju kao sveobuhvatno re\u0161enje.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":88626,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"Nevadu bi od \u017ee\u0111i spasao dotok iz Pacifika za desalinizaciju","_seopress_titles_desc":"Ju\u017ena Nevada se oslanja isklju\u010divo na vodu iz sve slabije reke Kolorado. Razmatra desalinizaciju kao sveobuhvatno re\u0161enje.","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"6","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"Kolorado","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5909,6],"tags":[7188,766,3105,6478],"class_list":["post-88608","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-klimatske-promene","category-voda","tag-desalinizacija","tag-klimatske-promene","tag-pijaca-voda","tag-susa","country-svet"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88608","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=88608"}],"version-history":[{"count":22,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88608\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90130,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88608\/revisions\/90130"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/88626"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=88608"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=88608"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=88608"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}