{"id":88578,"date":"2026-01-08T16:40:37","date_gmt":"2026-01-08T15:40:37","guid":{"rendered":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/?p=88578"},"modified":"2026-06-12T20:04:52","modified_gmt":"2026-06-12T18:04:52","slug":"srbija-sprema-zakonski-okvir-za-skladistenje-co2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/srbija-sprema-zakonski-okvir-za-skladistenje-co2\/","title":{"rendered":"Srbija sprema zakonski okvir za skladi\u0161tenje CO2"},"content":{"rendered":"

Nacrt zakona o istra\u017eivanju i eksploataciji ugljovodonika obuhvati\u0107e trajno zbrinjavanje ugljen-dioksida (CO2) u geolo\u0161kim formacijama iscrpljenih le\u017ei\u0161ta, objavilo je Ministarstvo rudarstva i energetike Srbije.<\/h2>\n

U Srbiji je otpo\u010dela izrada nacrta zakona o istra\u017eivanju i eksploataciji ugljovodonika<\/a> i polaznih osnova za njega. Ministarstvo rudarstva i energetike je pozvalo zainteresovanu javnost, stru\u010dne institucije, predstavnike privrede, nau\u010dnih i akademskih ustanova, kao i organizacije civilnog dru\u0161tva, da na adresu elektronske po\u0161te sektor.energetika@mre.gov.rs dostave predloge i sugestije.<\/p>\n

Rok je 18. januar. Re\u010d je o jednom od klju\u010dnih regulatornih okvira u oblasti rudarstva, budu\u0107i da obuhvata istra\u017eivanje, eksploataciju, pripremu i transport ugljovodonika u okviru procesa istra\u017eivanja i eksploatacije, odnosno nafte, prirodnog gasa, kondenzata i drugih ugljovodoni\u010dnih resursa.<\/p>\n

U Srbiji je ova oblast regulisana odredbama Zakona o rudarstvu i geolo\u0161kim istra\u017eivanjima, koji ugljovodonike tretira kao energetske mineralne sirovine. Cilj dono\u0161enja novog zakona je da se uspostavi jedinstven pravni i institucionalni okvir za istra\u017eivanje i eksploataciju ugljovodonika, kao i za istra\u017eivanje geolo\u0161kih struktura pogodnih za podzemno skladi\u0161tenje prirodnog gasa i trajno zbrinjavanje CO2 u geolo\u0161kim formacijama<\/a> iscrpljenih le\u017ei\u0161ta koje se nalaze na eksploatacionim poljima, u skladu sa najvi\u0161im bezbednosnim i ekolo\u0161kim standardima.<\/p>\n

Novi zakon treba da omogu\u0107i podsticanje istra\u017eivanja i kori\u0161\u0107enja geolo\u0161kih struktura za skladi\u0161tenje gasa i ugljen-dioksida<\/p><\/blockquote>\n

Ministarstvo je objasnilo da regulatorni okvir treba unaprediti u domenu postupaka dodele prava na istra\u017eivanje i eksploataciju, odnosno uskladiti sa evropskim propisima, i to posebno direktivom 94\/22\/EZ o uslovima za davanje i kori\u0161\u0107enje odobrenja za pronala\u017eenje, istra\u017eivanje i proizvodnju ugljovodonika, direktivom 2009\/31\/EZ o geolo\u0161kom skladi\u0161tenju ugljen-dioksida i direktivom 2013\/30\/EU o bezbednosti naftnih i gasnih aktivnosti na moru.<\/p>\n

Me\u0111u posebnim ciljevima je uvo\u0111enje ekolo\u0161kih standarda i mera za\u0161tite \u017eivotne sredine u sve faze procesa. Ministarstvo tako\u0111e namerava da zakonom defini\u0161e obaveze investitora u pogledu rekultivacije, sanacije i monitoringa. \u0160to se ti\u010de skladi\u0161tenja gasa i CO2, novim okvirom treba da se omogu\u0107i podsticanje istra\u017eivanja i kori\u0161\u0107enja geolo\u0161kih struktura za te svrhe, kao dela strategije smanjenja emisija gasova sa efektom staklene ba\u0161te.<\/p>\n

Brojne mogu\u0107nosti za upotrebu prikupljenog ugljen-dioksida, ali za to je potrebno tr\u017ei\u0161te<\/h3>\n

Ina\u010de, tehnologija za hvatanje, upotrebu i (trajno) skladi\u0161tenje ugljenika \u2013 CCUS, ima jo\u0161 dug put do postizanja konkurentnosti, a tr\u017ei\u0161te za nju je u povoju. Ali i pored toga mo\u017ee biti veoma bitna za sektore koje je te\u0161ko dekarbonizovati, poput proizvodnje cementa<\/a>\u00a0i \u010delika.\u00a0\u010cesto se koristi i akronim CCS,\u00a0u kojem nema segmenta kori\u0161\u0107enja CO2.<\/p>\n

Tr\u017ei\u0161te sekvestracije ugljen-dioksida\u00a0na izvoru emisija,\u00a0u\u00a0industrijskim postrojenjima,<\/a> jo\u0161 je nerazvijeno. Situacija je jo\u0161 te\u017ea za investitore u direktno prikupljanje iz vazduha (DAC),<\/a> jer se mu\u010de da na\u0111u finansiranje, budu\u0107i da uklanjanje ugljenika (carbon removal)<\/em>\u00a0samo tro\u0161i novac i ne donosi zaradu.<\/p>\n

Zagovornici ove koncepcije veruju da \u0107e do\u0107i do promene kada poraste potra\u017enja za\u00a0sinteti\u010dkim gorivima.\u00a0Ona se proizvode od uhva\u0107enog CO2. Ugljenik se mo\u017ee koristiti u brojnim industrijama, na primer u proizvodnji vodonika ili \u010dak\u00a0dijamanata i votke.<\/a><\/p>\n

Tre\u0107i i najlak\u0161i na\u010din sekvestracije CO2 je uve\u0107avanje koli\u010dine ugljenika u\u00a0zemlji\u0161tu,\u00a0preko fotosinteze, \u0161to se posti\u017ee odr\u017eivom poljoprivredom i \u0161umarstvom.<\/p>\n

Me\u0111uvladin panel za klimatske promene (IPCC), telo Ujedinjenih nacija, zala\u017ee se da se CCS iskoristi za dugoro\u010dno skladi\u0161tenje radi ubla\u017eavanja klimatskih promena.<\/a><\/p>\n

Kriti\u010dari nazivaju CCS izgovorom za industriju fosilnih goriva da nastavi da pumpa naftu, gas<\/h3>\n

Kriti\u010dari ka\u017eu da javna sredstva treba tro\u0161iti na tranziciju ka \u010distoj energetici i druge oblike dekarbonizacije, i optu\u017euju industriju fosilnih goriva da podr\u017eava i razvija re\u0161enja za CCUS samo da bi imala izgovor da nastavi da proizvodi naftu, gas i petrohemijske materijale.<\/a><\/p>\n

Va\u017eno je pomenuti i da ovaj sektor ve\u0107 decenijama koristi CO2 za tehnologiju pove\u0107avanja u\u010dinka u eksploataciji nafte (enhanced oil recovery<\/em> \u2013 EOR). Re\u010d je o utiskivanju u tlo ispod naftnog polja koje je pri kraju \u017eivotnog veka, kako bi preostalo crno zlato lak\u0161e iza\u0161lo.<\/p>\n

Postavlja se i pitanje gde i kako trajno zarobiti milijarde tona CO2, jer mo\u017ee da procuri i ponovo iza\u0111e u atmosferu. Osim toga, pri sagorevanju sinteti\u010dkih iliti e-goriva se ponovo osloba\u0111a ugljen-dioksid.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nacrt zakona o istra\u017eivanju i eksploataciji ugljovodonika u Srbiji obuhvati\u0107e trajno zbrinjavanje CO\u2082 u geolo\u0161kim formacijama<\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":88636,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"Srbija sprema zakonski okvir za skladi\u0161tenje CO2","_seopress_titles_desc":"Nacrt zakona o istra\u017eivanju i eksploataciji ugljovodonika u Srbiji obuhvati\u0107e trajno zbrinjavanje CO2 u geolo\u0161kim formacijama.","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"7462","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"skladi\u0161tenje","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[504,7462],"tags":[6727,3279,779,2751,6730,5992,4750,5490],"class_list":["post-88578","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-elektricna-energija","category-fosilna-goriva","tag-ccs","tag-dekarbonizacija","tag-fosilna-goriva","tag-gas","tag-hvatanje-i-skladistenje-ugljenika","tag-nafta","tag-prikupljanje-i-skladistenje-co2","tag-prirodni-gas","country-srbija"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88578","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/27"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=88578"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88578\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":88604,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88578\/revisions\/88604"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/88636"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=88578"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=88578"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=88578"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}