{"id":84949,"date":"2025-09-30T14:18:37","date_gmt":"2025-09-30T12:18:37","guid":{"rendered":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/?p=84949"},"modified":"2025-09-30T14:18:37","modified_gmt":"2025-09-30T12:18:37","slug":"otpad-od-vinove-loze-postaje-ambalaza-jaca-od-plastike","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/otpad-od-vinove-loze-postaje-ambalaza-jaca-od-plastike\/","title":{"rendered":"Otpad od vinove loze postaje ambala\u017ea ja\u010da od plastike"},"content":{"rendered":"

Novo nau\u010dno istra\u017eivanje pokazuje da otpadni lastari vinove loze mogu biti pretvoreni u materijal sli\u010dan plastici. Taj materijal je ja\u010di od tradicionalne plastike, a u zemlji se razlo\u017ei za manje od tri nedelje.<\/h2>\n

Jednokratna plastika je najrasprostranjeniji vid ambala\u017ee. Pravi se od sirove nafte i potrebe su stotine godina da bi se u prirodi razgradila. Trenutno se reciklira svega deset odsto plastike.<\/p>\n

Srinivas D\u017eanasvami, vanredni profesor u departmanu za mleko i mle\u010dne proizvode i hranu na Dr\u017eavnom univerzitetu Ju\u017ene Dakote (SDSU), sproveo je niz istra\u017eivanja kako bi razvio nove proizvode iz biootpada i nusproizvoda iz poljoprivrede. Jedan od glavnih ciljeva njegovog rada je borba protiv plasti\u010dnog otpada i pronala\u017eenje alternative spororazgra\u0111uju\u0107oj plastici.<\/p>\n

Celuloza se izdvojila kao mogu\u0107e re\u0161enje. Ovaj biopolimer je najrasprostranjenija organska supstanca na Zemlji i nalazi se u \u0107elijskim zidovima biljaka. Zahvaljuju\u0107i jakim vodoni\u010dnim vezama i lancima molekula glukoze, celuloza daje biljkama \u010dvrstinu i krutost.<\/p>\n

\n

Celuloza iz biootpada mogla bi da poslu\u017ei kao alternativa za jednokratnu plastiku<\/p>\n<\/blockquote>\n

D\u017eanasvami je u ranijim istra\u017eivanjima uspeo da izvu\u010de celulozu iz kore avokada, sojinih ljuspica, lucerke, prerijskog prosa, taloga kafe, klipova kukuruza i kore banane. Od dobijene celuloze razvijao je folije odnosno materijale koji izgledaju i pona\u0161aju se sli\u010dno tradicionalnoj plasti\u010dnoj ambala\u017ei.<\/p>\n

U poslednjem poduhvatu, zajedno sa koleginicom Anom Fenel, profesorkom u departmanu za agronomiju, hortikulturu i botaniku, uspeo je da izvu\u010de celulozu iz otpada od vinove loze.<\/p>\n

„Svake godine orezujemo ve\u0107inu godi\u0161nje biomase sa \u010dokota. Orezani lastari se ili usitnjavaju, kompostiraju i vra\u0107aju zemlji\u0161tu, ili se spaljuju. Istra\u017eivanje u Australiji pokazalo je da se svake druge godine rezidba mo\u017ee ukloniti sa polja, bez naru\u0161avanja zdravlja zemlji\u0161ta“, rekla je Fenel.<\/p>\n

Objasnila je da, za razliku od nekih materijala koje je D\u017eanasvami ranije koristio, i koji su imali visok sadr\u017eaj vode, zimska rezidba vinove loze daje materijal bogat celulozom sa niskim sadr\u017eajem vode \u2013 \u0161to ga \u010dini obilnim i idealnim resursom.<\/p>\n

Folije napravljene od vinove loze mogle bi da poslu\u017ee kao alternativa\u00a0plasti\u010dnim kesama<\/h3>\n

Nakon \u0161to su odstranili lastare iz univerzitetskog oglednog vinograda, nau\u010dnici su ih osu\u0161ili i samleli, a zatim iz njih izvukli celulozni ostatak. Taj materijal su rastvorili i izlili na staklene plo\u010de da bi se formirale folije.<\/p>\n

Prema studiji objavljenoj u \u010dasopisu Sustainable Food Technology, folije od lastara vinove loze su providne, \u010dvrste i razgra\u0111uju se u zemlji\u0161tu za samo 17 dana, bez ostavljanja \u0161tetnih ostataka.<\/p>\n

Mogle bi da poslu\u017ee kao alternativa plasti\u010dnim kesama, koje spadaju me\u0111u najve\u0107e zaga\u0111iva\u010de na globalnom nivou.<\/p>\n

„Kori\u0161\u0107enje nedovoljno iskori\u0161\u0107enih lastara vinove loze kao izvora celuloze za ambala\u017ene folije pobolj\u0161ava upravljanje otpadom u vinogradima i istovremeno re\u0161ava globalni problem plasti\u010dnog zaga\u0111enja“, objasnio je D\u017eanasvami.<\/p>\n

Po njegovim re\u010dima, visoka prozirnost navedenih folija \u010dini ih pogodnim za ambala\u017eu i potro\u0161a\u010dima olak\u0161ava vizuelnu kontrolu kvaliteta proizvoda bez otvaranja pakovanja.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Istra\u017eiva\u010di sa Dr\u017eavnog univerziteta Ju\u017ene Dakote razvili su od otpada vinove loze materijal ja\u010di od plastike, a razgradi se za 17 dana<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":84965,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"Otpad od vinove loze postaje ambala\u017ea ja\u010da od plastike","_seopress_titles_desc":"Istra\u017eiva\u010di sa Dr\u017eavnog univerziteta Ju\u017ene Dakote razvili su od otpada vinove loze materijal ja\u010di od plastike, a razgradi se za 17 dana.","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"4","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"Otpad od vinove loze","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[6528,6509,4995,5115],"class_list":["post-84949","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zivotna-sredina-i-klima","tag-biootpad","tag-jednokratna-plastika","tag-plastika","tag-poljoprivreda","country-svet"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/84949","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=84949"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/84949\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/84965"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=84949"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=84949"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=84949"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}