{"id":84230,"date":"2025-09-12T14:10:28","date_gmt":"2025-09-12T12:10:28","guid":{"rendered":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/?p=84230"},"modified":"2026-02-20T15:37:20","modified_gmt":"2026-02-20T14:37:20","slug":"evropska-elektroenergetska-industrija-urgira-da-se-ubrza-izgradnja-reverzibilnih-hidroelektrana","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/evropska-elektroenergetska-industrija-urgira-da-se-ubrza-izgradnja-reverzibilnih-hidroelektrana\/","title":{"rendered":"Evropska elektroenergetska industrija urgira da se ubrza izgradnja reverzibilnih hidroelektrana"},"content":{"rendered":"

Me\u0111unarodno udru\u017eenje za hidroenergiju (IHA) i Eurelectric su lansirali Parisku deklaraciju, kolektivni poziv na materijalizovanje potencijala za reverzibilne hidroelektrane. Potpisnici su urgirali kod Evropske unije i pojedina\u010dnih dr\u017eava u Evropi da uvedu pogodne uslove za investicije u postrojenja za dugotrajno skladi\u0161tenje energije, radi ostvarivanja ciljeva za energiju iz \u010distih izvora.<\/h2>\n

Preko pedeset elektroprivreda, uklju\u010duju\u0107i operatore hidroelektrana, drugih kompanija iz tog sektora i energetskih asocijacija potpisalo je Parisku deklaraciju (Paris Pledge).<\/a> Dopunski naslov dokumenta glasi Zalaganje za reverzibilne hidroelektrane u cilju obezbe\u0111ivanja budu\u0107nosti Evrope sa \u010distom energijom (Committing to Pumped Storage to Secure Europe’s Clean Energy Future).\u00a0<\/em><\/p>\n

Ovu inicijativu su pokrenuli Me\u0111unarodno udru\u017eenje za hidroenergiju (IHA) i Eurelectric<\/a> \u2013 Unija elektroenergetske industrije. Upozorili su da su Evropi hitno i sve vi\u0161e potrebna postrojenja za dugotrajno skladi\u0161tenje (elektri\u010dne) energije \u2013 LDES,<\/a> da bi ubudu\u0107e imala pouzdano i odr\u017eivo snabdevanje energijom po priu\u0161tivim cenama.<\/p>\n

Usled tranzicije na elektroenergetski sistem kojim \u0107e dominirati obnovljivi izvori, presudni zna\u010daj \u0107e imati mogu\u0107nost skladi\u0161tenja struje na duga\u010dke periode i njene kasnije upotrebe, naglasili su autori i autorke ove objave. Naveli su da je to neophodno za balansiranje variraju\u0107e proizvodnje iz vetra i solara, stabilnost i postojanost elektromre\u017ee i umanjivanje zavisnosti od uvoznih fosilnih goriva.<\/p>\n

Tehnologiju reverzibilnih hidroelektrana ili PSH su pritom nazvali trenutno najva\u017enijim i najisplativijim re\u0161enjem za LDES, uz tvrdnju da ima najve\u0107i potencijal da mu se kapacitet uvi\u0161estru\u010di. Kompanije aktivne u ovoj delatnosti i dalje dr\u017ee vi\u0161e od 90 odsto globalnog kapaciteta za dugotrajno skladi\u0161tenje energije.<\/p>\n

PSH je trenutno najva\u017enije i najisplativije re\u0161enje za dugotrajno skladi\u0161tenje struje, i to uz najve\u0107i potencijal da mu se kapacitet uvi\u0161estru\u010di<\/p><\/blockquote>\n

O\u010dekuje se da \u0107e 2050. barem 86 odsto instalirane snage za proizvodnju struje u Evropi biti na takozvane varijabilne izvore, stoji u materijalu objavljenom zajedno sa Pariskom deklaracijom.\u00a0Re\u010d je najvi\u0161e o solarnim i vetroelektranama. U takvim postrojenjima se intenzitet proizvodnje intenzivno menja ili naglo prekida i ponovo pokre\u0107e, u skladu s meteorolo\u0161kim uslovima.<\/p>\n

Ohrabruju\u0107im podatkom je ocenjeno \u0161to je u razvoju 78 projekata reverzibilnih hidroelektrana.<\/a> Oni u EU su za ukupno 32 gigavata, a preostala tri gigavata predvi\u0111ene snage bi bila u \u0160vajcarskoj, Norve\u0161koj i Turskoj.<\/p>\n

Na spisku poduhvata u pripremi je kapacitet skladi\u0161tenja od preko 700 gigavat-sati u zbiru. To je ekvivalentno zajedni\u010dkoj desetosatnoj potro\u0161nji Italije i \u0160panije. Spremno za izgradnju je 3,9 gigavata, a radovi su ve\u0107 u toku na 2,8 gigavata. Ina\u010de, po jednom nedavnom izve\u0161taju su u razvoju bili projekti reverzibilnih hidroelektrana za \u010dak 52,9 gigavata.<\/a><\/p>\n

Postoje\u0107a snaga u Evropi iznosi 48 gigavata, a svetska 190 gigavata.<\/a> PSH sistemi u EU mogu zajedno da prime 1,2 teravat-sata.<\/p>\n

\n
\"electricity<\/figure>\n
Foto: Postoje reverzibilne elektrane sa zatvorenim ciklusom, levo, i otvorenim, kod kojeg je donji rezervoar deo drugog vodotoka (IHA, Eurelectric)<\/span><\/div>\n<\/div>\n

Pariska deklaracija poziva na usvajanje zasebnog pravnog okvira za dugotrajno skladi\u0161tenje elektri\u010dne energije<\/h3>\n

Izme\u0111u ostalog, potpisnici od EU tra\u017ee namensku inicijativu za ubrzavanje izgradnje pogona za skladi\u0161tenje struje. Predlo\u017eili su da se razdvoje pravni okviri za dugotrajni i kratkotrajni segment i ostala re\u0161enja.<\/p>\n

Pariska deklaracija poziva zemlje \u010dlanice da uvedu nadoknadu za pru\u017eanje sistemskih usluga i odr\u017eavanje bezbednosti snabdevanja, za sve kategorije. Dr\u017eave tako\u0111e treba da prekinu s praksom dvostruke naplate mre\u017earina za tehnologije skladi\u0161tenja elektri\u010dne energije kao i da ubrzaju postupak izdavanja dozvola za PSH, pi\u0161e u dokumentu.<\/p>\n

Uz sna\u017enu politi\u010dku volju, Evropa u roku od 25 godina mo\u017ee da udvostru\u010di kapacitet energije koja mo\u017ee da se uskladi\u0161ti, stoji u Pariskoj deklaraciji. Na predstavljanju inicijative su joj li\u010dnu podr\u0161ku pru\u017eili direktori kompanija EDP, EDF, Iberdrola, Andritz, Enel, Statkraft, Voith, Hydrogrid, Verbund, Landsvirkjun i GE Vernova.<\/p>\n

Reverzibilne hidroelektrane dale va\u017ean doprinos obnovi sistema u danu op\u0161teg prekida snabdevanja na Iberijskom poluostrvu<\/h3>\n

Tokom blekauta u \u0160paniji i Portugalu 28. aprila,<\/a> reverzibilne hidroelektrane su imale centralnu ulogu u balansiranju i podr\u0161ci oporavka elektroenergetskog sistema. PSH postrojenja su u \u0160paniji u prvih 12 sati po kolapsu isporu\u010dila 11 gigavat-sati u mre\u017eu, umesto planiranog dopunjavanja gornjih akumulacija za 12 gigavat-sati. U Portugalu su u prvih deset sati obnavljanja proizvodnje 80 odsto potra\u017enje pokrile reverzibilne i druge hidroelektrane.<\/p>\n

Takva postrojenja su \u0161irom Iberijskog poluostrva sna\u017eno doprinela i vra\u0107anju mre\u017ee u funkciju, zahvaljuju\u0107i svojoj sposobnosti da se same restartuju (black start).<\/em> To \u010dine bez spoljnog izvora struje i onda dalje napajaju sistem dok se vra\u0107a u funkciju.<\/p>\n

„Veoma su malobrojne tehnologije koje imaju takve mogu\u0107nosti. Zahvaljuju\u0107i ovome, prve reverzibilne hidrocentrale su u roku od par minuta bile spremne za sinhronizaciju i sprovo\u0111enje instrukcija“ operatora sistema prenosa (TSO-ova), podse\u0107aju autori prate\u0107eg izve\u0161taja.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

IHA i Eurelectric su lansirali Parisku deklaraciju, kolektivni poziv na materijalizovanje potencijala za reverzibilne hidroelektrane<\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":84265,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"Evropska elektroenergetska industrija urgira da se ubrza izgradnja reverzibilnih hidroelektrana","_seopress_titles_desc":"IHA i Eurelectric su lansirali Parisku deklaraciju, kolektivni poziv na materijalizovanje potencijala za reverzibilne hidroelektrane.","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"1","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"Parisku deklaraciju","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[504,1],"tags":[3279,2483,6815,669,168,1854,6855,1202,6484,647,1098,3571,4988,1582],"class_list":["post-84230","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-elektricna-energija","category-obnovljivi-izvori-energije","tag-dekarbonizacija","tag-edf","tag-edp","tag-elektricna-energija","tag-enel","tag-energetska-tranzicija","tag-eurelectric","tag-hidroelektrane","tag-iberdrola","tag-obnovljivi-izvori-energije","tag-reverzibilna-hidrelektrana","tag-skladistenje-energije","tag-statkraft","tag-verbund","country-regioneu"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/84230","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/27"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=84230"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/84230\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":89718,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/84230\/revisions\/89718"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/84265"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=84230"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=84230"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=84230"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}