{"id":83872,"date":"2025-09-02T11:52:52","date_gmt":"2025-09-02T09:52:52","guid":{"rendered":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/?p=83872"},"modified":"2025-09-06T08:07:29","modified_gmt":"2025-09-06T06:07:29","slug":"nuklearna-trka-se-zahuktava-pocela-gradnja-ekstramodularnog-reaktora-u-americkoj-pustinji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/nuklearna-trka-se-zahuktava-pocela-gradnja-ekstramodularnog-reaktora-u-americkoj-pustinji\/","title":{"rendered":"Nuklearna trka se zahuktava: po\u010dela gradnja ekstramodularnog reaktora u ameri\u010dkoj pustinji"},"content":{"rendered":"

Ameri\u010dki startap za nuklearnu energiju Aalo zapo\u010deo je izgradnju svog prvog ekstramodularnog reaktora, vrste modularnog nuklearnog reaktora, u pustinji u dr\u017eavi Ajdaho. To je jedan od 11 ameri\u010dkih projekata za mikro i male modularne reaktore koje je izabralo Ministarstvo energetike SAD za u\u010de\u0161c\u0301e u njegovom pilot programu nuklearnih reaktora.<\/h2>\n

Aalo je saop\u0161tio da c\u0301e njihov reaktor ozna\u010diti zna\u010dajnu prekretnicu, postajuc\u0301i prvi novi test reaktor sa natrijumskim hla\u0111enjem u Sjedinjenim Ameri\u010dkim Dr\u017eavama koji je dostigao stanje kriti\u010dnosti (kriti\u010dnost nuklearne lan\u010dane reakcije – kada reakcija postane samoodr\u017eiva) u vi\u0161e od \u010detrdeset godina \u2013 dostignuc\u0301e koje se nadovezuje na njihov izbor za pilot program Ministarstva energetike.<\/p>\n

Ministarstvo ima za cilj da najmanje tri napredna koncepta nuklearnih reaktora dostigne kriti\u010dnost nuklearne reakcije do 4. jula 2026. godine.<\/p>\n

Razvoj koncepta malih modularnih reaktora (eng. small modular reactors – SMR) je deo renesanse koju poslednjih godina do\u017eivljava nuklearna energija<\/a>.<\/p>\n

Mnoge zemlje su zainteresovane da instaliraju male modularne reaktore<\/p><\/blockquote>\n

Mnogi ih vide kao re\u0161enje da se na br\u017ei, lak\u0161i i jeftiniji na\u010din<\/a> nego \u0161to je to slu\u010daj kod klasi\u010dnih nuklearnih elektrana, obezbedi dovoljno elektri\u010dne energije, i to one koja nije iz fosilnih goriva, za o\u010dekivani rast potro\u0161nje<\/a>. Taj rast \u0107e dobrim delom biti vo\u0111en razvojem ve\u0161ta\u010dke inteligencije i data centara<\/a>.<\/p>\n

\n
\"svet<\/figure>\n
Foto: Aalo<\/span><\/div>\n<\/div>\n

Mnoge zemlje su zainteresovane da ih instaliraju – Gr\u010dka<\/a>, Hrvatska<\/a>, Severna Makedonija<\/a>, Slovenija<\/a>, Slova\u010dka<\/a>, Srbija<\/a>, Rumunija<\/a>, ali instalacija komercijalnih reaktora je daleko<\/a>. Jedini komercijalni SMR je ruska plutajuc\u0301a nuklearna elektrana Akademik Lomonosov, pu\u0161tena u rad na \u010cukotki 2020. godine.<\/p>\n

Uprkos svemu, ameri\u010dka firma Aalo je optimisti\u010dna.<\/p>\n

Aalo-X \u0107e napajati data centar od 2027.<\/p><\/blockquote>\n

„U roku od nekoliko meseci, sastavic\u0301emo prvi ekstramodularni reaktor (eng. extra modular reactor XMR) na na\u0161oj lokaciji u Ajdahu, do 4. jula 2026. godine, dostignuc\u0301emo fazu kriti\u010dnosti, a do jula 2027. godine, napajac\u0301emo data centar sa \u010dipovima ve\u0161ta\u010dke inteligencije sledec\u0301e generacije, koji \u0107e se nalaziti u blizini. Kada bude operativan, Aalo\u2011X c\u0301e biti opipljiv dokaz da nuklearna energija mo\u017ee brzo i isplativo da pokrene revoluciju ve\u0161ta\u010dke inteligencije“, saop\u0161tila je firma.<\/p>\n

Smatraju da po\u010detak radova pored Nacionalne laboratorije Ajdaha (INL) osigurava da c\u0301e Aalo\u2011X biti jedna od tri reaktora na koja cilja Ministarstvo.<\/p>\n

Prvi XMR<\/h3>\n

Firma je navela da tradicionalne kategorije mikroreaktora (<10 MWe) i malih modularnih reaktora (SMR, do oko 300 MWe) ostavljaju prazninu izme\u0111u sic\u0301u\u0161nih reaktora koji se mogu isporu\u010divati na udaljene lokacije i vec\u0301ih jedinica koje snabdevaju gradove.<\/p>\n

Da bi popunili tu prazninu oni su napravili ekstramodularni reaktor. To je kategorija modularnih reaktora koja je prelaz izme\u0111u mikroreaktora i SMR-a.<\/p>\n

„Na\u0161 proizvod je Aalo Pod koji sadr\u017ei pet Aalo-1 reaktora od 10 MWe raspore\u0111enih oko jedne turbine. Takva elektrana od 50 MWe je namenski izgra\u0111ena za centre podataka koji zahtevaju energiju“, navodi se u saop\u0161tenju.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ameri\u010dki startap za nuklearnu energiju Aalo zapo\u010deo je izgradnju svog prvog ekstramodularnog reaktora, vrste malog modularnog reaktora<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":83874,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"Nuklearna trka se zahuktava: po\u010dela gradnja ekstramodularnog reaktora u ameri\u010dkoj pustinji","_seopress_titles_desc":"Ameri\u010dki startap za nuklearnu energiju Aalo zapo\u010deo je izgradnju svog prvog ekstramodularnog reaktora, vrste modularnog nuklearnog reaktora","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"504","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"ekstramodularni reaktor","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[504],"tags":[6399,6877,7204,2509],"class_list":["post-83872","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-elektricna-energija","tag-mali-modularni-reaktori","tag-mali-nuklearni-reaktori","tag-napredni-modularni-reaktori","tag-nuklearka","country-svet"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83872","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=83872"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83872\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/83874"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=83872"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=83872"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=83872"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}