{"id":83003,"date":"2025-08-06T13:25:31","date_gmt":"2025-08-06T11:25:31","guid":{"rendered":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/?p=83003"},"modified":"2025-08-06T13:25:31","modified_gmt":"2025-08-06T11:25:31","slug":"prozjumeri-u-srbiji-potencijal-velik-ali-su-potrebne-dodatne-mere","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/prozjumeri-u-srbiji-potencijal-velik-ali-su-potrebne-dodatne-mere\/","title":{"rendered":"Prozjumeri u Srbiji: potencijal velik, ali su potrebne dodatne mere"},"content":{"rendered":"

Broj prozjumera u Srbiji, odnosno kupaca-proizvo\u0111a\u010da elektri\u010dne energije iz obnovljivih izvora, prema\u0161io je pet hiljada, a instalisana snaga je narasla na preko stotinu megavata. Prema nalazima najnovije studije pod nazivom Prozjumeri u Srbiji: Trenutno stanje, izazovi i preporuke za unapre\u0111enje, potencijal je znatno ve\u0107i. Me\u0111utim, na putu razvoja prozjumerizma u Srbiji stoji niz regulatornih, tehni\u010dkih i ekonomskih izazova.<\/h2>\n

Prozjumeri imaju zna\u010dajnu ulogu u savremenom energetskom sistemu, posebno u kontekstu energetske tranzicije i pove\u0107anja u\u010de\u0161\u0107a obnovljivih izvora energije. Prema najnovijim podacima iz registra kupaca-proizvo\u0111a\u010da Elektrodistribucije Srbije, broj kupaca-proizvo\u0111a\u010da je 5.071, sa ukupno 106 megavata instalisane snage.<\/p>\n

Najbrojniju grupu \u010dine doma\u0107instva \u2013 ukupno 3.667 prozjumera sa instalisanom snagom od 30,2 megavata. Ostali kupci-proizvo\u0111a\u010di, koje \u010dine industrija, javne ustanove i druga pravna lica, iako su broj\u010dano manje zastupljeni (1.399), imaju znatno ve\u0107i instalirani kapacitet, 75,7 megavata.<\/p>\n

Samo pet stambenih zajednica<\/a> ima status prozjumera, sa ukupno 89,5 kilovata.<\/p>\n

Prema podacima iz studije Prozjumeri u Srbiji: Trenutno stanje, izazovi i preporuke,<\/a><\/em> koju je izradila grupa doma\u0107ih i me\u0111unarodnih eksperata, Srbija ima ogromne i nedovoljno iskori\u0161\u0107ene mogu\u0107nosti. Energetski potencijal sun\u010devog zra\u010denja u Srbiji za je 30 odsto ve\u0107i nego u Centralnoj Evropi. Srbija u proseku ima vi\u0161e od 2.000 sun\u010danih sati godi\u0161nje, navodi se u studiji.<\/p>\n

Brojni izazovi do statusa prozjumera<\/h3>\n

Ovaj segment donosi brojne prednosti, po\u010dev od smanjenja tro\u0161kova za elektri\u010dnu energiju i emisija \u0161tetnih gasova, pa sve do ja\u010danja energetske nezavisnosti i decentralizacije tog sektora. Efikasna integracija prozjumera mo\u017ee doprineti rastere\u0107enju elektroenergetske mre\u017ee tokom vr\u0161nih optere\u0107enja, unaprediti kvalitet vazduha i pru\u017eiti nove prilike za gra\u0111ane i privredu, pi\u0161e u studiji.<\/p>\n

Tako\u0111e, u studiji se isti\u010de da ve\u0107a decentralizacija proizvodnje energije mo\u017ee oja\u010dati lokalne zajednice, omogu\u0107avaju\u0107i gra\u0111anima i preduze\u0107ima da doprinesu energetskoj tranziciji i ostvaruju finansijsku korist.<\/p>\n

Administrativne procedure su neefikasne i komplikovane<\/p><\/blockquote>\n

Ipak, na putu razvoja ovog modela stoje brojni regulatorni, administrativni, tehni\u010dki i finansijski izazovi. U studiji se kao klju\u010dni regulatorni izazovi navode neuskla\u0111enost zakona i podzakonskih akata, zatim ograni\u010denja snage proizvodnih objekata i komplikovane, neefikasne administrativne procedure.<\/p>\n

Trenutno va\u017ee\u0107i propisi<\/a> defini\u0161u maksimalnu snagu solarnih elektrana na 10,8 kW za doma\u0107instva i 150 kW za ostale korisnike. Prema izve\u0161taju, ova ograni\u010denja ote\u017eavaju primenu prozjumerskog modela u privredi, dok nedostatak digitalizacije i transparentnosti dodatno obeshrabruje potencijalne korisnike.<\/p>\n

Studija navodi da je institucionalna podr\u0161ka budu\u0107im prozjumerima nedovoljna i da ne postoji jasna strategija za njihov razvoj.<\/p>\n

Relativno visoki po\u010detni tro\u0161kovi, ograni\u010den pristup finansijskim podsticajima i subvencionisane cene elektri\u010dne energije za doma\u0107instva dodatno destimuli\u0161u investicije u obnovljive izvore. Niska svest gra\u0111ana, otpor prema novim tehnologijama i nepoverenje u javna preduze\u0107a tako\u0111e predstavljaju prepreke za br\u017eu energetsku tranziciju.<\/p>\n

Kona\u010dno, tehni\u010dke prepreke poput zastarele infrastrukture, zatim nedovoljna ulaganja, slaba digitalizacija i niska fleksibilnost sistema dodatno unose nesigurnost i ote\u017eavaju razvoj decentralizovane proizvodnje energije.<\/p>\n

Neophodne reforme<\/h3>\n

Za ubrzani razvoj prozjumerskog sektora u Srbiji potrebne su sveobuhvatne reforme koje uklju\u010duju ja\u010danje finansijske podr\u0161ke, regulatornog okvira i moderne infrastrukture. Autori studije su ove mere podelili na hitne, srednjoro\u010dne i dugoro\u010dne. U okviru hitnih mera, predla\u017ee se promocija u\u010de\u0161\u0107a gra\u0111ana i privrede putem garancijskih \u0161ema i povoljnih kredita u saradnji sa bankama, kako bi se olak\u0161alo finansiranje manjih projekata i smanjio finansijski rizik.<\/p>\n

Srednjoro\u010dne mere fokusirane su na razvoj tr\u017ei\u0161nih mehanizama za otkup vi\u0161kova energije, definiranje uloge agregatora, uvo\u0111enje dinami\u010dkih tarifa i decentralizovanih modela, kao i modernizaciju mre\u017ee kroz ubrzanu implementaciju pametnih brojila, digitalizaciju i automatizaciju sistema za efikasnije upravljanje promenljivom proizvodnjom iz obnovljivih izvora energije.<\/p>\n

Dugoro\u010dno, neophodno je reformisati postoje\u0107i sistem podr\u0161ke i podsticaja, unaprediti poreski tretman i produ\u017eiti va\u017eenje sistema neto merenja<\/a>, kako bi se obezbedila dugoro\u010dna odr\u017eivost i stabilnost prozjumerskog sektora. Pored toga, potrebno je definisati uloge i regulative u skladu sa praksama EU i podr\u017eati edukaciju i institucionalnu saradnju radi ja\u010danja sektora.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Broj prozjumera u Srbiji je prema\u0161io pet hiljada, dok je potencijal znatno ve\u0107i. U novoj studiji su analizirani klju\u010dni izazovi, uz preporuke za razvoj.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":83012,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"Prozjumeri u Srbiji: potencijal velik, ali su potrebne dodatne mere","_seopress_titles_desc":"Broj prozjumera u Srbiji je prema\u0161io pet hiljada, dok je potencijal znatno ve\u0107i. U novoj studiji su analizirani klju\u010dni izazovi, uz preporuke za razvoj.","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"1","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"prozjumeri","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[504,1],"tags":[5033,1445,668,898],"class_list":["post-83003","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-elektricna-energija","category-obnovljivi-izvori-energije","tag-prozjumer","tag-prozjumeri","tag-solarna-elektrana","tag-solarna-energija","country-srbija"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83003","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=83003"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83003\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/83012"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=83003"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=83003"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=83003"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}