{"id":77777,"date":"2025-02-24T13:01:50","date_gmt":"2025-02-24T12:01:50","guid":{"rendered":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/?p=77777"},"modified":"2025-02-24T13:01:50","modified_gmt":"2025-02-24T12:01:50","slug":"eu-dogovorila-mere-da-smanji-otpad-od-hrane-i-tekstila","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/eu-dogovorila-mere-da-smanji-otpad-od-hrane-i-tekstila\/","title":{"rendered":"EU dogovorila mere da smanji otpad od hrane i tekstila"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n
\n

Svake godine u Evropskoj uniji nastane gotovo 60 miliona tona otpada od hrane i 12,6 miliona tona tekstilnog otpada, pri \u010demu se manje od jedan odsto tekstila reciklira u nove proizvode. U nastojanju da smanje ekolo\u0161ki otisak ovih sektora, institucije EU su postigle dogovor u na\u010delu o izmenama Direktive o otpadu. Uve\u0161\u0107e ciljeve za smanjenje prehrambenog otpada i propise o produ\u017eenoj odgovornosti proizvo\u0111a\u010da tekstila. Ipak, organizacija Zero Waste upozorava da sporazum nema dovoljno ambiciozne ciljeve i da bi prilika za su\u0161tinske promene mogla biti propu\u0161tena.<\/h2>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

Evropska komisija je u julu 2023. predlo\u017eila izmene Direktive o otpadu, usmerene na otpad od hrane i tekstila. Savet EU i Evropski parlament postigli su provizorni dogovor o reviziji direktive, postavljaju\u0107i ciljeve za smanjenje prehrambenog otpada do 2030. godine i mere za odr\u017eiviji tekstilni sektor, s manje otpada. Obe institucije moraju i zvani\u010dno da usvoje dokument pre nego \u0161to stupi na snagu.<\/p>\n

Okvirni sporazum<\/a> predvi\u0111a da se do 2030. godine smanji otpad od hrane u sektoru proizvodnje i prerade, za 10 odsto, a 30 odsto u sektoru maloprodaje i restorana i u doma\u0107instvima. Predvi\u0111eno je i dobrovoljno doniranje neprodate hrane koja je sigurna za ljudsku ishranu, kao va\u017ean aspekt smanjenja rasipanja hrane.<\/p>\n

Dogovoreni ciljevi su izra\u010dunati u odnosu na prose\u010dnu koli\u010dinu otpada generisanu u periodu od 2021. do 2023. godine. Me\u0111utim, u organizaciji Zero Waste Europe isti\u010du da su ovi ciljevi nedovoljno ambiciozni, posebno uzimaju\u0107i u obzir obaveze prema Ciljevima odr\u017eivog razvoja (SDG) Ujedinjenih nacija.<\/p>\n

„EU i njene dr\u017eave \u010dlanice su se pre 10 godina obavezale na Ciljeve odr\u017eivog razvoja UN-a, uklju\u010duju\u0107i smanjenje otpada od hrane za 50 odsto u celom lancu snabdevanja, kako je navedeno u SDG-u 12.3. Me\u0111utim, sada kada je vreme da se uvedu obavezuju\u0107i ciljevi, na\u0161i lideri se pla\u0161e odlu\u010dnog delovanja, ignori\u0161u\u0107i ogroman uticaj otpada od hrane na klimatske promene“, istakla je Tereza Mersen iz Zero Waste Europea, gde je zadu\u017eena za zakone i propise u domenu otpada i resursa.<\/p>\n

Odlaganje otpada od hrane na deponije doprinosi klimatskim promenama<\/p><\/blockquote>\n

Nepravilno sakupljen i nestabilizovan prehrambeni otpad razla\u017ee se na deponijama, osloba\u0111aju\u0107i metan. Taj gas se u atmosferi zadr\u017eava\u00a0 kra\u0107e od ugljen-dioksida. Me\u0111utim, ima daleko sna\u017eniji efekat staklene ba\u0161te. Nau\u010dnici procenjuju da zadr\u017eava \u010dak 25 puta vi\u0161e toplote od ugljen-dioksida.<\/p>\n

Trenutno se samo 26 odsto otpada od hrane prikuplja odvojeno, \u0161to ukazuje na zna\u010dajnu neiskori\u0161\u0107enu priliku za smanjenje emisija metana i ispunjenje klimatskih obaveza, procenjuje Zero Waste.<\/p>\n

Jo\u0161 jedna propu\u0161tena prilika na koju organizacija ukazuje jeste da se umanje gubici i otpad od hrane na nivou primarne proizvodnje, odnosno na farmama. Podaci Eurostata pokazuju da se u primarnoj proizvodnji gubi barem 11 odsto, me\u0111utim druge procene pokazuju da se \u010dak do 60 odsto otpada od hrane u EU javlja na mestu uzgoja.<\/p>\n

Proizvo\u0111a\u010di tekstila \u0107e snositi tro\u0161kove sakupljanja, sortiranja i recikliranja tekstilnog otpada<\/h3>\n

Pored hrane, zakonodavci EU su se dogovorili o novim propisima za upravljanje tekstilnim otpadom, sve ozbiljnijim ekolo\u0161kim pitanjem. Po na\u010delnom sporazumu bi bila uvedena produ\u017eena odgovornost proizvo\u0111a\u010da tekstila i modnih brendova. To zna\u010di da \u0107e proizvo\u0111a\u010di tekstila koji plasiraju svoje proizvode na tr\u017ei\u0161te EU morati da snose tro\u0161kove sakupljanja, sortiranja i recikliranja tekstilnog otpada. Visina naknade zavisi\u0107e od trajnosti i upotrebljivosti proizvoda.<\/p>\n

Ako izmene direktive budu usvojene, odredbe \u0107e stupiti na snagu 30 meseci kasnije i primenjiva\u0107e se na sve proizvo\u0111a\u010de, uklju\u010duju\u0107i one osnovane van EU i e-trgovce. Mala preduze\u0107a dobi\u0107e dodatnih 12 meseci za prilago\u0111avanje. Nove mere \u0107e obuhvatati ode\u0107u, obu\u0107u, aksesoare, \u0107ebad, posteljinu, kuhinjski tekstil, zavese i kape.<\/p>\n

\n
\n

Pregovara\u010di su se tako\u0111e dogovorili da dr\u017eave \u010dlanice da uzmu u obzir praksu brze mode<\/a> prilikom utvr\u0111ivanja finansijskih obaveza u okviru \u0161eme produ\u017eene odgovornosti proizvo\u0111a\u010da.<\/p>\n<\/div>\n

\n

U Zero Wasteu ka\u017eu da je ovo zna\u010dajan korak napred ali da postoje i nedostaci. Sporazum ne uklju\u010duje konkretne ciljeve za sakupljanje, ponovnu upotrebu i recikliranje, \u0161to zna\u010di da \u0107e veliki deo tekstila i dalje zavr\u0161avati u spalionicama. Kako tvrde, naknade za proizvo\u0111a\u010de sti\u0107i \u0107e prekasno da bi olak\u0161ale op\u0161tinama tro\u0161kove upravljanja otpadom.<\/p>\n

Jedna od zamerki je i \u0161to je Parlament odlo\u017eio uvo\u0111enje obaveze sortiranja tekstilnog otpada pre odlaganja ili spaljivanja, do 2029. godine. Prema \u010dlanu 11 va\u017ee\u0107e Direktive o otpadu, zemlje EU su do 1. januara 2025. morale da uspostave sisteme za odvojeno prikupljanje tekstila.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

EU je postigla na\u010delni dogovor o uvo\u0111enju ciljeva za smanjenje prehrambenog otpada i produ\u017eene odgovornosti proizvo\u0111a\u010da tekstila u Direktivu o otpadu<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":77860,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"EU dogovorila mere da smanji otpad od hrane i tekstila","_seopress_titles_desc":"EU je postigla na\u010delni dogovor o uvo\u0111enju ciljeva za smanjenje prehrambenog otpada i produ\u017eene odgovornosti proizvo\u0111a\u010da tekstila u Direktivu o otpadu.","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"5","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"otpad od hrane i tekstila","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[6540,809,777,6539,679,6755,825,6905],"class_list":["post-77777","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-otpad","tag-bacanje-hrane","tag-ciljevi-odrzivog-razvoja","tag-evropska-unija","tag-hrana","tag-otpad","tag-ponovna-upotreba","tag-reciklaza","tag-zero-waste","country-regioneu"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77777","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=77777"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77777\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/77860"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=77777"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=77777"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=77777"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}