{"id":76403,"date":"2025-01-02T09:13:56","date_gmt":"2025-01-02T08:13:56","guid":{"rendered":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/?p=76403"},"modified":"2025-01-02T09:13:56","modified_gmt":"2025-01-02T08:13:56","slug":"sest-dostignuca-globalne-energetske-tranzicije-u-2024","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/sest-dostignuca-globalne-energetske-tranzicije-u-2024\/","title":{"rendered":"\u0160est dostignu\u0107a globalne energetske tranzicije u 2024."},"content":{"rendered":"

Protekla 2024. je bila godina solarne energije i baterija – dvojca koji \u0107e, prema mi\u0161ljenju nezavisnog londonskog instituta Ember, preoblikovati globalne energetske sisteme.<\/h2>\n

Solarne supersile se pojavljuju \u0161irom sveta, pa taj epitet nije vi\u0161e namenjen samo Kini, ve\u0107 i manjim zemljama poput \u010cilea ili provincijama, kao \u0161to je Rad\u017eastan u Indiji, koje za kratko vreme dosti\u017eu visoke udele solarne energije.<\/p>\n

Alati koji obezbe\u0111uju fleksibilnost, kao \u0161to su skladi\u0161ta energije i mre\u017ee c\u0301e u potpunosti omogu\u0107iti kori\u0161\u0107enje punog potencijala solarne energije, a pad cena baterija obe\u0107ava ogromnu priliku, navodi se u analizi o \u0161est najve\u0107ih dostignu\u0107a u globalnoj energetskoj tranziciji<\/a>.<\/p>\n

Stru\u010dnjaci instituta podse\u0107aju da je ove godine Me\u0111unarodna agencija za energetiku\u00a0 objavila da ulazimo u doba elektri\u010dne energije, ostavljajuc\u0301i iza sebe doba uglja i nafte, po\u0161to se globalni energetski sistemi preoblikuju oko \u010diste elektri\u010dne energije, uz obnovljive izvore koji poma\u017eu da se zameni potra\u017enja za fosilnim gorivima ne samo u energetskom sektoru, ve\u0107 i u transportu, industriji i \u0161ire.<\/p>\n

Oni tvrde da se uprkos preprekama, od geopoliti\u010dkih tenzija do ekonomskih ograni\u010denja, energetska tranzicija ubrzava.<\/p>\n

#1 Solarna energija poja\u010dava revoluciju obnovljivih izvora energije<\/h3>\n

Solar nastavlja da prevazilazi o\u010dekivanja tr\u017ei\u0161ta, ja\u010dajuc\u0301i svoju ulogu klju\u010dnog pokreta\u010da tranzicije ka obnovljivoj energiji. Emberova procena je da \u0107e svet ove godine instalirati 593 GW solarnih panela.<\/p>\n

To je 29 odsto vi\u0161e nego \u0161to je instalirano pro\u0161le godine. Mnoge zemlje pokazuju vec\u0301e instalacije ove godine u odnosu na pro\u0161lu godinu, uklju\u010dujuc\u0301i Tursku (2,07 puta ve\u0107i rast), Indiju (1,77 puta) , SAD (1,55 puta) i Kina (1,28 puta).<\/p>\n

Solar proizvodi oko petinu svetske elektri\u010dne energije tokom letnjih podnevnih vrhunaca, naveo je Ember.<\/p>\n

\"energetska<\/p>\n

#2 Pojavljuju se nove solarne supersile<\/h3>\n

Dok Kina prednja\u010di u svetu u povec\u0301anju solarnog kapaciteta i apsolutnoj proizvodnji, solarni bum se de\u0161ava \u0161irom sveta. Analiza je pokazala da su 34 ekonomije proizvele vi\u0161e od 10 odsto svoje elektri\u010dne energije iz solara tokom 2023. godine, a \u010cile je postao prva zemlja koja je dostigla 20 odsto udela u svom miksu.<\/p>\n

Indijska dr\u017eava Rad\u017eastan je proizvela vi\u0161e od 33 odsto struje iz solarne energije izme\u0111u februara i septembra 2024. Od avgusta, Rad\u017eastan je vec\u0301 instalirao 5,3 GW solarnog kapaciteta, \u0161to je dovoljno za napajanje 6,7 miliona dodatnih domova.<\/p>\n

Indijska dr\u017eava je postavila rekord u apsolutnoj solarnoj proizvodnji u maju kada su solarne elektrane proizvele 4.511 GWh elektri\u010dne energije. Kombinacija solara i vetra dala je rekordnih 45 odsto struje proizvedene u Rad\u017eastanu tog meseca, \u010dinec\u0301i Rad\u017eastan drugom indijskom dr\u017eavom (posle Karnatake) koja je dostigla tako visok mese\u010dni udeo vetra i sunca.<\/p>\n

\"energetska<\/p>\n

#3 Baterije su spremne za „eksploziju“<\/h3>\n

Projekcije pokazuju da \u0107e baterije povezane sa prenosnom mre\u017eom desetostruko povec\u0301ati do 2030. To zna\u010di da c\u0301e 1 MW takvih baterija biti instaliran na svakih 6 MW instaliranih obnovljivih izvora energije od 2024. do 2030.<\/p>\n

Cene padaju, podstaknute porastom proizvodnih kapaciteta i jednostavnijim tehnologijama. Litijum-gvo\u017e\u0111e-fosfatne (LFP) baterije<\/a> ne koriste kobalt i nikl i 2023. godine su vec\u0301 \u010dinile 80 odsto baterija koje se koriste za skladi\u0161tenje u mre\u017ei. Natrijum-jonska tehnologija obec\u0301ava jo\u0161 jeftinije i bezbednije baterije za mre\u017eu.<\/p>\n

Skladi\u0161tenje i drugi oblici fleksibilnosti bic\u0301e od klju\u010dnog zna\u010daja kako se ekonomije pribli\u017eavaju elektroenergetskim sistemima kojim dominiraju obnovljivi izvori energije.<\/p>\n

Na samitu COP29 postavljen je cilj pove\u0107anja kapaciteta za skladi\u0161tenje energije<\/a> u svetu za \u0161est puta pre kraja decenije, na 1,5 TW.<\/p>\n

Tro\u0161kovi instalacije baterijskim sistema za skladi\u0161tenje energije su se tamo prepolovili u poslednjih nekoliko godina, sa 450 USD\/kWh u 2021. na oko 200 USD\/kWh u 2024.<\/p>\n

\"energetska<\/p>\n

#4 Vetar i solarna energija prestigli su fosilna goriva u EU u prvoj polovini 2024.<\/h3>\n

EU je proizvela rekordnih 30 odsto elektri\u010dne energije iz vetra i sunca, po prvi put prema\u0161iv\u0161i udeo fosilnih goriva od 27 odsto. Skoro polovina dr\u017eava \u010dlanica EU proizvela je vi\u0161e elektri\u010dne energije iz vetra i sunca nego iz fosilnih goriva u prvih \u0161est meseci 2024.<\/p>\n

To su po prvi put ove godine uradile Nema\u010dka, Belgija, Ma\u0111arska i Holandija.<\/p>\n

\"energetska<\/p>\n

#5 Vetar i solar su skoro tokom cele godine davali vi\u0161e energije od uglja<\/h3>\n

Obnovljivi izvori energije u SAD, tako\u0111e, potiskuju odre\u0111ena fosilna goriva iz miksa. Vetar i solar su obezbedili rekordnih 17 odsto struje od januara do novembra 2024, \u0161to je prvi put bilo vi\u0161e od uglja, koji je imao 15 odsto. \u010cak je i sam vetar proizveo vi\u0161e elektri\u010dne energije od uglja u martu i aprilu, dostigav\u0161i 13-15 odsto u pore\u0111enju sa 11 odsto uglja.<\/p>\n

Vetar i solarna energija proizveli su 90 TWh vi\u0161e elektri\u010dne energije u pore\u0111enju sa istim periodom pro\u0161le godine, \u0161to je dovoljno za napajanje devet miliona domova. Dok su solar i vetar porasli za 27 odsto odnosno osam odsto na godi\u0161njem nivou, ugalj je pao za pet odsto.<\/p>\n

Trenutno deset dr\u017eava proizvodi 50 odsto ili vi\u0161e struje iz obnovljivih izvora. Jaki vetrovi u Velikim ravnicama \u010dine Ajovu liderom u udelu fotonaponskih elektrana i vetroparkova sa 60,2 odsto, dok je Ju\u017ena Dakota na drugom mestu (54 odsto). Sun\u010dani Teksas je tako\u0111e dostigao prekretnicu u martu kada je solarna energija po prvi put proizvela vi\u0161e elektri\u010dne energije nego ugalj.<\/p>\n

\"energetska<\/p>\n

#6 Prepolovljena proizvodnja struje iz uglja u zemljama OECD-a<\/h3>\n

Velika Britanija, rodno mesto industrijske revolucije, zatvorila je svoju poslednju elektranu na ugalj ove godine<\/a>.<\/p>\n

Emberova analiza je pokazala da se proizvodnja struje iz uglja u zemljama OECD-a prepolovila od svog vrhunca 2007. Trec\u0301ina zemalja OECD-a je vec\u0301 bez uglja, a tri \u010detvrtine je na putu da ostane bez uglja do 2030. godine.<\/p>\n

\"energetska<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Protekla 2024. je bila godina solarne energije i baterija – dvojca koji \u0107e preoblikovati globalne energetske sisteme<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":76416,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"\u0160est dostignu\u0107a globalne energetske tranzicije u 2024.","_seopress_titles_desc":"Protekla 2024. je bila godina solarne energije i baterija - dvojca koji \u0107e preoblikovati globalne energetske sisteme","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"1","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"energetska tranzicija","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[504,1],"tags":[807,7111,6470,1854,6297,6334,2758,3571,1890,966,691],"class_list":["post-76403","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-elektricna-energija","category-obnovljivi-izvori-energije","tag-baterije","tag-baterijski-sistemi-za-skladistenje-energije","tag-ember","tag-energetska-tranzicija","tag-fleksibilnost","tag-fotonaponske-elektrane","tag-prenosna-mreza","tag-skladistenje-energije","tag-solarne-elektrane","tag-solarni-paneli","tag-ugalj","country-svet"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/76403","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=76403"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/76403\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/76416"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=76403"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=76403"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=76403"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}