{"id":68330,"date":"2024-05-02T13:07:42","date_gmt":"2024-05-02T11:07:42","guid":{"rendered":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/?p=68330"},"modified":"2024-05-02T13:07:42","modified_gmt":"2024-05-02T11:07:42","slug":"hrana-koja-se-uzgaja-u-blizini-spalionica-otpada-kontaminirana-supstancama-visokog-rizika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/hrana-koja-se-uzgaja-u-blizini-spalionica-otpada-kontaminirana-supstancama-visokog-rizika\/","title":{"rendered":"Hrana koja se uzgaja u blizini spalionica otpada kontaminirana supstancama visokog rizika"},"content":{"rendered":"

Broj spalionica u Evropi je u porastu i one se predstavljaju kao jedan od sigurnih na\u010dina za zbrinjavanje otpada. Me\u0111utim, biomonitoringom emisija u Slova\u010dkoj i Holandiji otkriveni su visoki nivoi perzistentnih organskih zaga\u0111iva\u010da (POPs) u hrani i \u017eivotnoj sredini u blizini takvih postrojenja. Rezultate su objavili Zero Waste Europe i fondacija ToxicoWatch.<\/h2>\n

U okviru projekta True Toxic Toll,<\/a> kojeg je za Zero Waste Europe u Slova\u010dkoj i Holandiji sprovela fondacija ToxicoWatch, analizirano je prisustvo perzistentnih organskih zaga\u0111iva\u010da kao \u0161to su dioksini, policikli\u010dni aromati\u010dni ugljovodonici (PAH), perfluoroalkilne i polifluoroalkilne supstance (PFAS), kao i te\u0161kih metala, u hrani i okolini spalionica otpada.<\/p>\n

Dioksini su sve hemikalije koje sadr\u017ee hlor (Cl), ugljenik (C), kiseonik (O) i vodonik (H). Ne postoje postrojenja za proizvodnju tih jedinjenja, jer se ne koriste ni u kakvoj privrednoj ili drugoj aktivnosti. Ona su nusproizvodi razli\u010ditih industrijskih procesa, poput proizvodnje hemikalija, pesticida i metala, a nastaju i pri prirodnim biolo\u0161kim i fotohemijskim procesima uklju\u010duju\u0107i vulkanske erupcije i \u0161umske po\u017eare.<\/p>\n

Ukupno je registrovano skoro pet hiljada PFAS supstanci<\/p><\/blockquote>\n

PFAS-i se smatraju najperzistentnijim, „ve\u010dnim hemikalijama“, budu\u0107i da, kada se na\u0111u u \u017eivotnoj sredini, gotovo se uop\u0161te ne razla\u017eu. Ukupno ih je registrovano skoro pet hiljada. Koriste se u posu\u0111u sa neprianjaju\u0107im dnom, vodootpornoj ode\u0107i, kao i u kozmetici i proizvodima koji su otporni na masno\u0107u, vodu i ulje. Ove hemikalije se tako\u0111e koriste u proizvodnji plastike i gume i za izolaciju elektri\u010dnih provodnika.<\/p>\n

U Slova\u010dkoj su analizirani uzorci vo\u0107a (jabuka, smokvi i gro\u017e\u0111a), jaja koko\u0161ki koje borave na otvorenom, vegetacije, pra\u0161ine na krovovima, vode i sedimenata. Prikupljeni su u selima oko cementare u mestu Turnja nad Bodvi \u2013 Cement\u00e1re\u0148 Tur\u0148a nad Bodvou.<\/p>\n

Zabele\u017eene su pove\u0107ane koncentracije PFAS-a u povr\u0161inskim vodotocima blizu cementare<\/p><\/blockquote>\n

PFAS-i i dioksini su otkriveni u listovima gro\u017e\u0111a i smokve, a PAH-ovi u jabukama i gro\u017e\u0111u. U borovim iglicama su registrovane obe vrste. Analizama su otkrivene koncentracije dioksina u jajima u selu Zadjel koje prema\u0161uju ograni\u010denja propisana u Evropskoj uniji za trista procenata. U krovnoj pra\u0161ini prona\u0111eni su povi\u0161eni nivoi PAH-ova.<\/p>\n

Tako\u0111e, zabele\u017eene su pove\u0107ane koncentracije PFAS-a u povr\u0161inskim vodotocima blizu cementare. Nivoi te\u0161kih metala u uzorcima mahovine su me\u0111u najvi\u0161ima u Evropi.<\/p>\n

Kontaminacija je zna\u010dajna pretnja po ljudsko zdravlje<\/h3>\n

U Holandiji su tako\u0111e analizirana koko\u0161ja jaja iz dvori\u0161ta, zatim voc\u0301e i povrc\u0301e kao \u0161to su jabuke, karfiol i kelj, i rastinje iz sela i naselja koja se nalaze oko spalionice otpada REC u op\u0161tini Harlingen.<\/p>\n

Koncentracija dioksina u jajima prema\u0161uje dozvoljene granice za 300 odsto<\/p><\/blockquote>\n

U istra\u017eivanju u Holandiji je otkrivena koncentracija dioksina u jajima, prikupljenim na dva kilometra od spalionice<\/a>, koja prema\u0161uje limite u EU za gotovo 300 odsto. U ljusci su bili visoki nivoi aluminijuma. Dalje, koncentracije PFAS-a u jajima bile su rekordne za Holandiju (38,4 nanograma po gramu masti). U \u017eumancima je detektovano \u010dak 11 razli\u010ditih PFAS jedinjenja.<\/p>\n

Potrebna su dalja istra\u017eivanja<\/p><\/blockquote>\n

„Izve\u0161taji otkrivaju duboko zabrinjavaju\u0107e dokaze da je hrana koja se uzgaja u blizini spalionica<\/a> kontaminirana supstancama visokog rizika. Ova kontaminacija predstavlja zna\u010dajnu pretnju i zdravlju ljudi i egzistenciji zajednica. Hitno je potrebno delovati kako bi se re\u0161io ovaj rastu\u0107i problem i za\u0161titilo javno zdravlje i dobrobit“, rekao je Janek Vahk iz organizacije Zero Waste.<\/p>\n

Dalja ispitivanja su neophodna kako bi se u potpunosti razumeli izvori i obrasci gomilanja ovih zaga\u0111uju\u0107ih materija. Tako\u0111e je va\u017eno da se ne zanemare drugi potencijalni izvori POPs-ova, zaklju\u010dak je istra\u017eiva\u010da.<\/p>\n

Studija je deo \u0161ireg projekta biomonitoringa koji obuhvata pet zemalja u Evropi: Belgiju, Holandiju, \u0160paniju, Slova\u010dku i Francusku. ToxicoWatch, sa sedi\u0161tem u Holandiji, zadu\u017een je za nau\u010dnu stranu ispitivanja. Koordinacija projekta je pod nadle\u017eno\u0161\u0107u Zero Waste Europea.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Biomonitoringom emisija u Slova\u010dkoj i Holandiji otkriveni su visoki nivoi perzistentnih organskih zaga\u0111iva\u010da (POPs) u hrani i \u017eivotnoj sredini u blizini spalionica otpada<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":68459,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"Hrana koja se uzgaja u blizini spalionica otpada kontaminirana supstancama visokog rizika","_seopress_titles_desc":"Biomonitoringom emisija u Slova\u010dkoj i Holandiji otkriveni su visoki nivoi perzistentnih organskih zaga\u0111iva\u010da (POPs) u hrani i \u017eivotnoj sredini u blizini spalionica otpada.","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"4","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"spalionica otpada","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5,4],"tags":[6539,6620,4106,6905,5921],"class_list":["post-68330","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-otpad","category-zivotna-sredina-i-klima","tag-hrana","tag-insineracija-otpada","tag-spalionica-otpada","tag-zero-waste","tag-zivotna-sredina","country-regioneu"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68330","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=68330"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68330\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/68459"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=68330"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=68330"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=68330"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}