{"id":65733,"date":"2024-01-11T17:27:21","date_gmt":"2024-01-11T16:27:21","guid":{"rendered":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/?p=65733"},"modified":"2024-01-16T13:32:07","modified_gmt":"2024-01-16T12:32:07","slug":"2023-postavila-rekord-kao-najtoplija-godina-u-istoriji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/2023-postavila-rekord-kao-najtoplija-godina-u-istoriji\/","title":{"rendered":"2023. postavila rekord kao najtoplija godina u istoriji"},"content":{"rendered":"

Sada i zvani\u010dno, 2023. godina je bila najtoplija u ljudskoj istoriji, potvrdili su nau\u010dnici Kopernikove Slu\u017ebe za posmatranje klimatskih promena. Godina u kojoj su oboreni brojni rekordi zavr\u0161ena je kako dolikuje, rekordno toplim decembrom.<\/h2>\n

U godini ekstremnih vremenskih prilika, oboreni su istorijski rekordi. Prose\u010dne temperature vazduha su 2023. bile najve\u0107e do sada ili blizu tih nivoa u velikim delovima svih okeanskih basena i svih kontinenata osim Australije.<\/p>\n

Prose\u010dna globalna temperatura je 2023. iznosila 14,98 stepeni Celzijusa, \u0161to je skoro 0,2 stepena vi\u0161e od prethodnog rekorda, postavljenog 2016, sa 14,81 stepenom Celzijusa, pi\u0161e u izve\u0161taju<\/a> Kopernikove Slu\u017ebe za posmatranje klimatskih promena (C3S).<\/p>\n

\n
\"porast<\/figure>\n
Porast prose\u010dne godi\u0161nje temperature sa predindustrijskog nivoa (C3S)<\/span><\/div>\n<\/div>\n

Pro\u0161la godina bila je tako 1,48 stepeni Celzijusa toplija nego predindustrijski period (1850-1900). C3S se pozvao na paleoklimatske podatke iz izvora kao \u0161to su godovi u stablima i mehuri\u0107i vazduha u gle\u010derima i objavio da je 2023. vrlo verovatno bila najtoplija od poslednjih 100.000 godina<\/a>.<\/p>\n

\n

Svi dani 2023. bili su topliji za po vi\u0161e od jednog stepena Celzijusa nego predindustrijski period<\/p>\n<\/blockquote>\n

Podaci C3S-a pokazuju i da je 2023. bila prva godina da je prose\u010dna temperatura svakog dana bila bar jedan stepen Celzijusa vi\u0161a nego u predindustrijsko doba.<\/p>\n

Ovi globalni rekordi dovode svet sve bli\u017ee neuspehu u postizanju klju\u010dnih me\u0111unarodnih klimatskih ciljeva. Dr\u017eave sveta su se u Pariskom sporazumu iz 2015. slo\u017eile da preduzmu mere da ograni\u010de rast prose\u010dne globalne temperature na 1,5 stepen Celzijusa.<\/p>\n

\n
\"dnevne<\/figure>\n
Porast dnevne temperature 2023. s nivoa iz predindustrijskog perioda (C3S)<\/span><\/div>\n<\/div>\n

\u010cak polovina dana u 2023. bila je za 1,5 stepen Celzijusa toplija, a u novembru su prvi put u istoriji zabele\u017eena dva sa temperaturom za dva stepena Celzijusa vi\u0161om od predindustrijskog nivoa.<\/p>\n

Od juna<\/a> zaklju\u010dno sa decembrom, za svaki mesec je zabele\u017eena najvi\u0161a temperatura do sada. Samanta Berd\u017ees, zamenica direktora C3S-a, rekla je da je 2023. bila izuzetna godina „sa klimatskim rekordima koji su se ru\u0161ili poput domina“.<\/p>\n

Da li je El Ninjo glavni krivac<\/h3>\n
\n

Temperature povr\u0161ine mora su oborile sve prethodno postavljene rekorde. Glavni dugoro\u010dni faktor za visoke temperature okeana<\/a> je kontinuirano pove\u0107anje koncentracija gasova sa efektom staklene ba\u0161te, a pro\u0161le godine je tome doprineo i El Ninjo, ka\u017eu nau\u010dnici.<\/p>\n

To\u00a0<\/span><\/i><\/span>je globalni atmosfersko-okeanski fenomen koji nastaje usled fluktuacija pravaca vetrova i temperature vode u tropskom delu Tihog okeana. Zbog El Ninja se toplija voda \u0161iri i ostaje bli\u017ee povr\u0161ini, \u010dime se osloba\u0111a vi\u0161e toplote u atmosferu, a vazduh postaje i vla\u017eniji.<\/p>\n

Naleti toplote u morima bili su uobi\u010dajena pojava 2023. godine, poga\u0111aju\u0107i Sredozemno more, Meksi\u010dki i Karipski zaliv, Indijski okean i severni Pacifik, kao i ve\u0107i deo severnog Atlantika.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n
Temperatura povr\u0161ine mora po mesecima u 2023. godini (C3S)<\/span><\/div>\n<\/div>\n

Temperatura povr\u0161ine mora obi\u010dno dosti\u017eu svoj najvi\u0161i nivo u martu, a zatim po\u010dinje da opada, da bi se tokom jula i avgusta blago pove\u0107ala. Tokom atipi\u010dne 2023, globalne prose\u010dne temperature mora su naglo porasle u martu, uz blagi pad u aprilu i maju, ali su nastavile da rastu tokom letnjih meseci, da bi 23. i 24. avgusta dostigle najvi\u0161u vrednost od po\u010detka merenja, 21,02 stepena Celzijusa. Prethodni rekord temperature povr\u0161ine mora, 20,95 stepeni, postavljen je u martu 2016. godine.<\/p>\n

Pro\u0161le godine je zabele\u017een i izuzetno nizak nivo morskog leda na Antarktiku, dok je arkti\u010dki morski led tako\u0111e bio ispod proseka. I dnevni i mese\u010dni obim pali su u februaru 2023 na najni\u017ei nivo svih vremena.<\/p>\n

Rekordne emisije ugljen-dioksida i metana<\/h3>\n

Prirodni uzroci dovode do odre\u0111enih varijacija u temperaturi, ali ljudi su imali daleko zna\u010dajniji uticaj na porast temperature. Vremenske anomalije koje je El Ninjo izazvao pr\u0161le godine, po re\u010dima nau\u010dnika, slabije su od onih postignutih tokom 1997. i 2015. godine, kada je bio najja\u010di.<\/p>\n

Sa druge strane, koncentracije ugljen-dioksida i metana u atmosferi nastavile su da rastu i dostigle rekordnih 419 \u010destica u milion odnosno 1.902 \u010destice u milijardu. Koncentracija CO2 je pro\u0161le godine pove\u0107ana za 2,4 \u010destice u milion, a metana 11 \u010destica u milijardu.<\/p>\n

\n
\"globalne<\/figure>\n
Koncentracija gasova sa efektom staklene ba\u0161te, levo ugljen-dioksid, desno metan (C3S)<\/span><\/div>\n<\/div>\n

Porast temperatura vazduha i okeana deluje pogor\u0161ava ekstremne meteorolo\u0161ke prilike. Toplotni talasi<\/a> su pr\u017eili Kinu<\/a> i Evropu<\/a> i izazvali su\u0161e, dok su ekstremne padavine izazvale poplave u Libiji i Gr\u010dkoj<\/a>. \u0160umski po\u017eari u Kanadi su pove\u0107ali emisije CO2 iz po\u017eara za 30 odsto.<\/p>\n

Postoji \u0161ansa da \u0107e 2024. biti toplija od pro\u0161le godine, upozoravaju nau\u010dnici.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sada i zvani\u010dno, 2023. godina je bila najtoplija u ljudskoj istoriji, pokazuje izve\u0161taj Kopernikove Slu\u017ebe za posmatranje klimatskih promena<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":65761,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"2023. postavila rekord kao najtoplija godina u istoriji","_seopress_titles_desc":"Sada i zvani\u010dno, 2023. godina je bila najtoplija u ljudskoj istoriji, pokazuje izve\u0161taj Kopernikove Slu\u017ebe za posmatranje klimatskih promena","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"5909","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"2023. najtoplija godina","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5909],"tags":[6087,1689,766,5987,1328,1019,6478,6684,2661,6904],"class_list":["post-65733","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-klimatske-promene","tag-co2-emisije","tag-gasovi-sa-efektom-staklene-baste","tag-klimatske-promene","tag-klimatski-ciljevi","tag-metan","tag-pariski-sporazum","tag-susa","tag-toplotni-talasi","tag-ugljen-dioksid","tag-visoke-temperature","country-svet"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65733","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=65733"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65733\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/65761"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=65733"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=65733"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=65733"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}