{"id":65074,"date":"2023-12-13T14:16:46","date_gmt":"2023-12-13T13:16:46","guid":{"rendered":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/?p=65074"},"modified":"2026-06-12T20:18:45","modified_gmt":"2026-06-12T18:18:45","slug":"cop28-zavrsen-konsenzusom-pozivom-na-prelazak-sa-fosilnih-ka-cistijim-izvorima-energije","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/cop28-zavrsen-konsenzusom-pozivom-na-prelazak-sa-fosilnih-ka-cistijim-izvorima-energije\/","title":{"rendered":"COP28 zavr\u0161en konsenzusom \u2013 pozivom na prelazak sa fosilnih ka \u010distijim izvorima energije"},"content":{"rendered":"

Zaklju\u010duju\u0107i klimatsku konferenciju COP28, zemlje \u010dlanice Ujedinjenih nacija opredelile su se za „postepeni prelazak sa fosilnih goriva u energetskim sistemima“ ka \u010distijim izvorima i to na pravi\u010dan i ure\u0111en na\u010din, sa ciljem da se neto emisije gasova s efektom staklene ba\u0161te najkasnije 2050. obore na nulu. \u017dustra rasprava u Dubaiju, koja je mimo rasporeda pre\u0161la u zaustavno vreme, urodila je \u2013 konsenzusom. U zavr\u0161noj zajedni\u010dkoj izjavi izbegnuti su termini koji bi podrazumevali poziv na postepeno i potpuno odbacivanje fosilnih goriva odnosno postepeno i u znatnoj meri. Me\u0111utim, u dokumentu tako\u0111e nema jasnog obavezivanja \u0161to se ti\u010de uglja, nafte i gasa.<\/h2>\n

Skoro dve stotine dr\u017eava se slo\u017eilo da u sektoru energetike ubrza klimatsku akciju tokom „ove klju\u010dne decenije, da bi se najkasnije 2050. neto emisije spustile na nulu,“ pozivaju\u0107i se na nau\u010dne dokaze po kojima globalno zagrevanje do 2100. mora da bude zaustavljeno na najvi\u0161e jednom i po stepenu Celzijusa. To je izvod iz predloga zajedni\u010dke deklaracije objavljenog pred glasanje na Konferenciji Ujedinjenih nacija o klimatskim promenama<\/a> COP28 u Dubaiju. <\/a><\/p>\n

S druge strane, kona\u010dni tekst, nazvanom Konsenzus iz UAE, ne obavezuje zemlje sveta da s vremenom sasvim odustanu od upotrebe fosilnih goriva. Umesto toga, \u010dlanice UN-a su se dogovorile da pozovu na „postepeni prelazak sa fosilnih goriva u energetskim sistemima“ na pravi\u010dan i ure\u0111en na\u010din.<\/p>\n

Za\u010dkoljica je u tome \u0161to su izbegle i termin phaseout<\/em> ili postepeno smanjenje do potpunog prekida, i phasedown,<\/em> \u0161to bi bilo postepeno i znatno smanjenje upotrebe fosilnih goriva.<\/p>\n

Ina\u010de, cene nafte su tokom zavr\u0161nih pregovora pale na najni\u017ei nivo u poslednjih pola godine.<\/p>\n

U zavr\u0161ni dokument u\u0161la inicijativa o obnovljivim izvorima, energetskoj efikasnosti<\/h3>\n

U skladu sa jednom deklaracijom koju je ranije tokom dvonedeljnog skupa potpisala ve\u0107ina delegata, COP28 je pozvao da se pre kraja decenije utrostru\u010di kapacitet proizvodnje energije iz obnovljivih izvora i da se stopa unapre\u0111enja energetske efikasnosti na godi\u0161njem nivou duplira. Konsenzus iz UAE uklju\u010duje podr\u0161ku naporima da se ubrza tempo smanjenja ukupnog kapaciteta elektrana na ugalj koje ne ubla\u017eavaju emisije ugljen-dioksida. Konkretnije, to su postrojenja u kojima ne postoje sistemi za prikupljanje i skladi\u0161tenje tog gasa s efektom staklene ba\u0161te.<\/p>\n

Delegati su u zavr\u0161nom sporazumu podr\u017eali hvatanje emisija ugljenika, „tranziciona goriva“ i nuklearnu energiju<\/p><\/blockquote>\n

Logi\u010dno, pohvaljena je i primena tehnologija za hvatanje, upotrebu i (trajno) skladi\u0161tenje ugljenika \u2013 CCUS, kao i re\u0161enja za smanjivanje emisija drugih gasova s efektom staklene ba\u0161te, prvenstveno metana. Ina\u010de, \u010desto se koristi i akronim CCS,<\/a> u kojem nema segmenta kori\u0161\u0107enja CO2.<\/p>\n

COP28 je naglasio zna\u010daj niskougljeni\u010dnih goriva, pogotovo niskougljeni\u010dnog vodonika, i nuklearne energije.<\/a> „Tranziciona goriva mogu da imaju ulogu u omogu\u0107avanju energetske tranzicije i da istovremeno osiguraju energetsku bezbednost“, stoji u objavi. Obi\u010dno se samo fosilni gas naziva tranzicionim gorivom.<\/p>\n

Neki za\u0161titnici \u017eivotne sredine i zagovornici kori\u0161\u0107enja obnovljivih izvora energije optu\u017euju velike proizvo\u0111a\u010de fosilnih goriva, i zemlje i kompanije, da lobiraju za hvatanje ugljenika i nastavak eksploatacije fosilnog gasa samo da bi za\u0161titile svoje sada\u0161nje aktivnosti. Za nuklearnu energiju su pak ve\u0107 decenijama vezane posebne i ustaljene kontroverze.<\/p>\n

\"COP28<\/p>\n

El-D\u017eaber: Plan je uravnote\u017een<\/h3>\n

„Prvi put je prepoznata potreba postepenog prelaska sa fosilnih goriva [ka drugim izvorima] \u2013 nakon \u0161to je mnogo godina rasprava o tom pitanju bila blokirana“, izjavio je generalni sekretar UN Antonio Guteres.<\/p>\n

Prihva\u0107enu formulaciju su, po medijskim izve\u0161tajima, predlo\u017eile male ostrvske dr\u017eave. One su se \u017ealile na razne nedostatke koje su uo\u010dile u predlozima zajedni\u010dke zavr\u0161ne izjave. Jedan od glavnih je \u0161to nije detaljno obja\u0161njeno kako da siroma\u0161nije, jako zadu\u017eene zemlje finansiraju investicije kojima bi se osloba\u0111ale od fosilnih goriva i prilago\u0111avale posledicama globalnog zagrevanja.<\/p>\n

„Zajedno smo se suo\u010dili sa stvarnim stanjem i okrenuli svet u pravom smeru. Dali smo mu \u010dvrst plan da odr\u017ei nivo od 1,5 [stepena] u svom doma\u0161aju. To je plan vo\u0111en nau\u010dnim saznanjima. To je uravnote\u017een plan koji uklju\u010duje re\u0161avanje pitanja emisija i premo\u0161\u0107uje jaz u domenu prilago\u0111avanja. Njime se ponovo osmi\u0161ljava globalni finansijski sistem i daje re\u0161enje za gubitak i \u0161tetu. Sagra\u0111en je na zajedni\u010dkim stavovima. Oja\u010dan je inkluzivno\u0161\u0107u. A poduprt je saradnjom“, izjavio je predsednik konferencije COP28 Sultan el-D\u017eaber.<\/p>\n

On je ministar industrije i napredne tehnologije Ujedinjenih Arapskih Emirata, zatim direktor uprave i generalni direktor grupacije nacionalne naftne kompanije Abu Dhabi National Oil Co. (ADNOC) i predsednik<\/a> kompanije Abu Dhabi Future Energy Co. \u2013 Masdar.<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Delegati na konferenciji COP28 dogovorili su se da pozovu na postepeni prelazak sa fosilnih goriva u energetici ka drugim izvorima<\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":65076,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"COP28 zavr\u0161en konsenzusom \u2013 pozivom na prelazak sa fosilnih ka \u010distijim izvorima energije","_seopress_titles_desc":"Delegati na konferenciji COP28 dogovorili su se da pozovu na postepeni prelazak sa fosilnih goriva u energetici ka drugim izvorima.","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"7462","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"COP28","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[504,7462,5909,1],"tags":[6727,3279,669,1854,779,2751,6730,766,6063,6878,647,4750,5490,5133,6059],"class_list":["post-65074","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-elektricna-energija","category-fosilna-goriva","category-klimatske-promene","category-obnovljivi-izvori-energije","tag-ccs","tag-dekarbonizacija","tag-elektricna-energija","tag-energetska-tranzicija","tag-fosilna-goriva","tag-gas","tag-hvatanje-i-skladistenje-ugljenika","tag-klimatske-promene","tag-nuklearna-energija","tag-nuklearne-elektrane","tag-obnovljivi-izvori-energije","tag-prikupljanje-i-skladistenje-co2","tag-prirodni-gas","tag-vodonik","tag-zeleni-vodonik","country-svet"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65074","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/27"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=65074"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65074\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":93528,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65074\/revisions\/93528"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/65076"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=65074"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=65074"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=65074"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}