{"id":56726,"date":"2023-03-06T23:58:09","date_gmt":"2023-03-06T22:58:09","guid":{"rendered":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/?p=56726"},"modified":"2023-03-10T20:04:53","modified_gmt":"2023-03-10T19:04:53","slug":"brod-je-stigao-do-obale-globalni-sporazum-o-zastiti-mora-konacno-usvojen-u-un-u","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/brod-je-stigao-do-obale-globalni-sporazum-o-zastiti-mora-konacno-usvojen-u-un-u\/","title":{"rendered":"Brod je stigao do obale: Globalni sporazum o za\u0161titi mora kona\u010dno usvojen u UN-u"},"content":{"rendered":"

Zemlje \u010dlanice Ujedinjenih nacija su napokon postigle sporazum o svetskim morima, osnov za ispunjavanje ciljeva da najkasnije 2030. bude progla\u0161eno za\u0161ti\u0107enim bar 30 odsto mora i da se pokrene obnova 30 procenata naru\u0161enih ekosistema. Trenutno je pod za\u0161titom tek oko jedan odsto mora i okeana, \u010dije o\u010duvanje ima klju\u010dnu ulogu u regulaciji klime na planeti.<\/h2>\n

Dr\u017eave \u010dlanice Ujedinjenih nacija slo\u017eile su se posle skoro 20 godina pregovora o zakonskim okvirima o upravljanju otvorenim morima, odnosno delovima mora i okeana koji se nalaze van nacionalnih granica. Raspodela finansijske koristi od eksploatacije morskih resursa bila je glavna sporna ta\u010dka, ali je na kraju dvonedeljne runde ipak postignut kompromis.<\/p>\n

Sporazum kojeg su postigli delegati iz 193 dr\u017eave \u010dlanice UN-a treba da omogu\u0107i stvaranje morskih rezervata koji bi bili potpuno ili u velikoj meri za\u0161ti\u0107eni.<\/p>\n

Va\u017ean dan za planetu: Brod je stigao do obale<\/h3>\n

Posle vi\u0161e od 15 godina neuspe\u0161nih pregovora i politi\u010dkog c\u0301orsokaka, Ujedinjene nacije su kona\u010dno usvojile Sporazum o otvorenom moru, istorijski zna\u010dajan sporazum za za\u0161titu svetske okeani. Usled vi\u0161egodi\u0161njih te\u0161kih pregovora, mnogi mislili da ovaj dogovor nikada nec\u0301e biti postignut.<\/p>\n

Brod je stigao do obale – nakon vi\u0161egodi\u0161njih pregovora o za\u0161titi otvorenog mora postignut je dogovor<\/p><\/blockquote>\n

„Brod je stigao do obale“, rekla je predsedavaju\u0107a Konferencije UN-a o za\u0161titi otvorenog mora Rena Li u kada je postignut ovaj pravno obavezujuc\u0301i sporazum.<\/p>\n

Do sada nije postojao zakonski mehanizam za uspostavljanje za\u0161tic\u0301enih morskih podru\u010dja (MPA) na otvorenom moru. Nedostatak propisa je omogu\u0107avao da me\u0111unarodne vode budu otvorene za prekomernu eksploataciju.<\/p>\n

Trenutno je samo 1,2 procenta me\u0111unarodnih voda pod nekom vrstom za\u0161tite, a 0,8 procenata pod visokim stepenom za\u0161tite, isti\u010du u globalnoj organizaciji za za\u0161titu \u017eivotne sredine Greenpeace.<\/p>\n

Sporazumom su predvi\u0111eni mehanizmi kojima bi se procenila potencijalna ekolo\u0161ka \u0161teta od komercijalnih aktivnosti, poput mogu\u0107eg rudarenja u dubokom moru. Potpisnici su se tako\u0111e obavezali da c\u0301e deliti resurse okeana.<\/p>\n

Novim dogovorom bi trebalo da se uspostavi pravni okvir za upravljanje za\u0161tic\u0301enim morskim podru\u010djima u me\u0111unarodnim vodama, koje se nalaze na vi\u0161e 200 nauti\u010dkih milja izvan nacionalnih teritorijalnih voda, \u0161to \u010dini vi\u0161e od 60 procenata povr\u0161ine svetskih okeana.<\/p>\n

Sporazum je osnova za globalni cilj za\u0161tite biodiverziteta<\/h3>\n

Okeani apsorbuju vi\u0161e od 90 procenata vi\u0161ka toplote na planeti<\/a> i njihovo o\u010duvanje je od klju\u010dnog zna\u010daja za regulaciju globalnih klimatskih ciklusa. Ekosistemi u okeanima proizvode polovinu kiseonika, sakupljaju ugljen-dioksid i najvec\u0301i su rezervoar ugljenika na planeti.<\/p>\n

Postizanjem sporazuma o otvorenom moru dat je podstrek naporima za ostvarenje globalnog cilja za\u0161tite biodiverziteta, takozvanog 30×30, koji je usvojen na Konferenciji Ujedinjenih nacija o biodiverzitetu COP15 u decembru u Montrealu. Tim dokumentom se propagira stavljanje pod za\u0161titu ukupno 30 ili vi\u0161e procenata ekosistema na moru i kopnu najkasnije 2030. godine.<\/p>\n

Greenpeace: Sporazum je velik uspeh i zna\u010dajan korak u za\u0161titi svetskih mora, a i va\u017ean pokazatelj da multilateralizam jo\u0161 uvek postoji i funkcioni\u0161e<\/p><\/blockquote>\n

Sporazum je veliki uspeh i zna\u010dajan korak u za\u0161titi svetskih mora, a i va\u017ean pokazatelj da multilateralizam jo\u0161 uvek postoji i funkcioni\u0161e u sve vi\u0161e podeljenom svetu, kada za to postoji politi\u010dka volja, istakli su u Greenpeaceu.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n
Foto: Marten \u00a0van Dijl \/ Greenpeace<\/span><\/div>\n<\/div>\n

Ova organizacija napominje da je, iako iako jo\u0161 ima otvorenih pitanja, dokument dobra radna podloga i po\u010detna ta\u010dka za za\u0161titu okeana. Tako\u0111e isti\u010de da je presudno da dr\u017eave hitno ratifikuju sporazum i zapo\u010dnu sa uspostavljanjem potpuno za\u0161ti\u0107enih rezervata. Usvajanje je prvi korak i tek sada predstoji rad na primeni sporazuma.<\/p>\n

Greenpeace: Neophodno je da se zaustave i pretnje od rudarenja na morskom dnu<\/p><\/blockquote>\n

Sada zapo\u010dinje te\u017eak posao ratifikacije sporazuma i aktivne za\u0161tite svetskih mora, konstatuje Greenpeace. Organizacija navodi da je neophodno da se iskoristi ovaj trenutak i koncentrisati se na sprovo\u0111enje za\u0161tite, kako bi bile zaustavljene i druge pretnje, poput rudarenja na morskom dnu.<\/p>\n

Me\u0111utim, kako prenosi britanski Guardian,<\/a> dr\u017eave su se slo\u017eile da postojec\u0301a tela koja su vec\u0301 odgovorna za regulisanje aktivnosti kao \u0161to su ribarstvo, pomorstvo i udarenje na dnu mora mogu da nastave da to rade, bez potrebe da vr\u0161e procene uticaja na \u017eivotnu sredinu predvi\u0111ene sporazumom.<\/p>\n

\u010clanice nisu do kraja definisale proceduru za kreiranje za\u0161tic\u0301enih morskih podru\u010dja i modele za studije uticaja na \u017eivotnu sredinu za predvi\u0111ene aktivnosti na otvorenom moru. Kona\u010dni tekst sporazuma treba da bude zvani\u010dno usvojen na skupo koji \u0107e biti naknadno organizovan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

U Ujedinjenim nacijama je postignut sporazum o svetskim morima, korak ka progla\u0161avanju za\u0161tite barem 30 odsto povr\u0161ine otvorenog mora<\/p>\n","protected":false},"author":30,"featured_media":56749,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"Brod je stigao do obale: Globalni sporazum o za\u0161titi mora kona\u010dno usvojen u UN-u","_seopress_titles_desc":"U Ujedinjenim nacijama je postignut sporazum o svetskim morima, korak ka progla\u0161avanju za\u0161tite barem 30 odsto povr\u0161ine otvorenog mora.","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"4","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"za\u0161tita mora","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5253,4],"tags":[6166,6415,766,6302,6115,5921],"class_list":["post-56726","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biodiverzitet","category-zivotna-sredina-i-klima","tag-greenpeace","tag-izjava-dana","tag-klimatske-promene","tag-ujedinjene-nacije","tag-un","tag-zivotna-sredina","country-svet"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56726","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/30"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=56726"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56726\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56749"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=56726"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=56726"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=56726"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}