{"id":53366,"date":"2022-11-11T11:01:50","date_gmt":"2022-11-11T10:01:50","guid":{"rendered":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/?p=53366"},"modified":"2022-11-15T17:38:57","modified_gmt":"2022-11-15T16:38:57","slug":"can-europe-spori-napredak-nacionalnih-klimatskih-i-energetskih-planova-na-zapadnom-balkanu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/can-europe-spori-napredak-nacionalnih-klimatskih-i-energetskih-planova-na-zapadnom-balkanu\/","title":{"rendered":"CAN Europe: Spori napredak nacionalnih klimatskih i energetskih planova na Zapadnom Balkanu"},"content":{"rendered":"

Napredak u kreiranju i usvajanju nacionalnih energetskih i klimatskih planova (NEKP) u dr\u017eavama Zapadnog Balkana treba da bude ubrzan da se odr\u017ei tempo na putu ka klimatskoj neutralnosti, navodi se u analizi koju je uradio CAN Europe. Klimatska i energetska politiku moraju da omogu\u0107e da se region najkasnije 2050. potpuno dekarbonizuje, u skladu s obavezama. Do sada su samo Albanija i Severna Makedonija predale nacrte i kona\u010dne verzije svojih NEKP-ova.<\/h2>\n

Povodom obele\u017eavanja druge godi\u0161njice potpisivanja Sofijske deklaracije, Evropska mre\u017ea za klimatsku akciju (CAN Europe) upozorila je<\/a> da se postupak dono\u0161enja nacionalnih klimatskih i energetskih planova (NEKP) na Zapadnom Balkanu ne odvija zadovoljavaju\u0107om brzinom.<\/p>\n

Lideri svih zemalja regiona su se u Sofijskoj deklaraciji, usvojenoj 10. novembra 2020, obavezali da \u0107e do polovine veka da postignu klimatsku neutralnost.<\/p>\n

Me\u0111utim, samo su Albanija i Severna Makedonija su do sada predale nacrte i kona\u010dne verzije svojih NEKP-ova, a i u njima mora biti bolje primenjen me\u0111usektorski pristup, navodi organizacija. Srbija je svoj nacrt objavila po\u010detkom avgusta, a ostale zemlje jo\u0161 sastavljaju svoje planove.<\/p>\n

Svako dalje odlaganje mo\u017ee ugroziti ispunjavanje obec\u0301anja regionalnih lidera da c\u0301e svojim delovanjem smanjiti emisije gasova staklene ba\u0161te, upozorava CAN Europe. NEKP je desetogodi\u0161nji plan u kojem dr\u017eava prikazuje kako c\u0301e postic\u0301i svoje energetske i klimatske ciljeve<\/a> za 2030. godinu.<\/p>\n

Do sada su samo Albanija i Severna Makedonija usvojile planove, a Srbija je u avgustu objavila nacrt<\/p><\/blockquote>\n

Kraj 2020. je bio prvi rok za predaju kona\u010dnih verzija NEKP-ova. Sekretarijat Energetske zajednice ga je odlo\u017eio do polovine 2024. Da bi se obezbedili opipljivi rezultati, proces treba odmah da ubrza, isti\u010de se u izve\u0161taju.<\/p>\n

Ministarski savet Energetske zajednice bi u decembru\u00a0 trebalo da usvoji nacionalne energetske i klimatske ciljeve za 2030. Kako navodi CAN Europe, uklju\u010diva\u0107e smanjenje emisija gasova s efektom staklene ba\u0161te na 60,9 procenata ispod nivoa iz 1990. godine, uz povec\u0301anje u\u010de\u0161c\u0301a obnovljivih izvora energije u bruto kona\u010dnoj potro\u0161nji energije na 31 odsto.<\/p>\n

Albaniji u nacrtu plana nedostaju klju\u010dni koraci<\/h3>\n

U slu\u010daju Albanije, ambicije su nedovoljne, posebno u pogledu smanjenja gasova staklene ba\u0161te. U mnogim segmentima nema konkretne operacionalizacije, na\u010dina za obezbe\u0111ivanje finansiranja niti rokova. U analizi je ukazano na potrebu da se unapredi proces javnih konsultacija kako bi se omoguc\u0301ilo efektivno u\u010de\u0161c\u0301e javnosti u dono\u0161enju odluka.<\/p>\n

Analiza ukazuje na potrebu da se unapredi proces javnih konsultacija<\/p><\/blockquote>\n

Iako se Albanija ne oslanja na ugalj kao izvor energije, revidirani NEKP bi trebalo da obezbedi jasan dugoro\u010dni put za postepeno ukidanje upotrebe svih fosilnih goriva, kao i da obezbedi da nacionalni privredni rast bude odvojen od procesa emisije ugljenika, navodi CAN Europe.<\/p>\n

Potrebna ve\u0107a preciznost plana u Severnoj Makedoniji<\/h3>\n

Severna Makedonija se smatra regionalnim liderom klimatskih akcija i u svom NEKP-u predstavila je progresivne klimatske i energetske ciljeve<\/a>. Datum prestanka rada termoelektrana na ugalj predvi\u0111en u dokumentu mo\u017ee da se postigne samo ako revidirani NECP bude sadr\u017eao jasne planove za postojec\u0301e termoelektrane na ugalj nakon zatvaranja, sa ta\u010dnim vremenskim okvirom i obezbe\u0111enim finansijskim sredstvima.<\/p>\n

Investicije u gas se ne odra\u017eavaju u prora\u010dunima emisija<\/p><\/blockquote>\n

Planirane investicije u gas se ne odra\u017eavaju u prora\u010dunima emisija u okviru plana. Revidirani NEKP treba da integri\u0161e i nalaze procene uticaja na \u017eivotnu sredinu, navodi se u izve\u0161taju CAN Europe.<\/p>\n

NEKP okvir za investicije<\/h3>\n

Od izuzetnog je zna\u010daja da se revidirani i novi planovi detaljnije bave regionalnim aspektima energetskog i klimatskog planiranja. Planove je potrebno razvijati u koordinisanom pristupu, koristec\u0301i moguc\u0301nosti za prekograni\u010dnu i regionalnu saradnju u svom punom potencijalu, ka\u017ee Frosina Antonovska, slu\u017ebenica za energetiku i klimatsku politiku Zapadnog Balkana u CAN Europe.<\/p>\n

Regionalnom saradnjom bi se zna\u010dajno pobolj\u0161ala sinergija, ali i izbeglo dupliranje kapaciteta i infrastrukture, napominje Antonovska.<\/p>\n

Planovi predstavljaju desetogodi\u0161nje integrisane me\u0111usektorske planove, koji obezbe\u0111uju neophodnu koordinaciju u svim vladinim sektorima. NEKP osigurava i blagovremeno uklju\u010divanje i u\u010de\u0161c\u0301e mnogih drugih zainteresovanih strana, \u0161to bi trebalo da rezultira nivoom planiranja koji c\u0301e olak\u0161ati javna i privatna ulaganja, isakli su u CAN Europe.<\/p>\n

Sekretarijat Energetske zajednice izdavaje preporuke o sadr\u017eaju i strukturi nacionalnih planova, kao i procesu njihovog usvajanja i revizije.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nacionalni planovi moraju da primenjuju efikasniju klimatsku i energetsku politiku koje c\u0301e osigurati put ka dekarbonizaciji regiona do 2050.<\/p>\n","protected":false},"author":30,"featured_media":53393,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"CAN Europe: Spori napredak nacionalnih klimatskih i energetskih planova na Zapadnom Balkanu","_seopress_titles_desc":"Nacionalni planovi moraju da primenjuju efikasniju klimatsku i energetsku politiku koje c\u0301e osigurati put ka dekarbonizaciji regiona do 2050.","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"5909","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"Zapadni Balkan","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5909],"tags":[5069,3279,1854,5987,4334,5024,5490,691,767],"class_list":["post-53366","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-klimatske-promene","tag-can-europe","tag-dekarbonizacija","tag-energetska-tranzicija","tag-klimatski-ciljevi","tag-nacionalni-energetski-i-klimatski-plan","tag-nekp","tag-prirodni-gas","tag-ugalj","tag-zapadni-balkan","country-regioneu"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53366","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/30"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=53366"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53366\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/53393"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=53366"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=53366"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=53366"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}