Nacionalni energetski i klimatski plan obuhvata period od 2021. do 2030. godine i predstavlja put za postizanje ciljeva do 2030. godine, saop\u0161tila je vlada.<\/p>\n
Nacionalne energetske i klimatske planove je kao obavezu za svoje \u010dlanice uvela Evropska unija u okviru paketa \u010cista energija za sve Evropljane, koji je usvojen kako bi pomogao EU da postigne svoje energetske i klimatske ciljeve za 2030: smanjenje emisija od najmanje 40 odsto, pove\u0107anje udela obnovljive energije na 32 odsto i pobolj\u0161anje energetske efikasnosti 32,5 odsto. \u010clanice Energetske zajednice (EnZ) nemaju obavezu da ih usvoje, ve\u0107 samo preporuku, ali sve ih pripremaju.<\/p>\n
Severna Makedonija<\/a> je bila prva \u010dlanica Energetske zajednice koja je podnela svoj nacrt NECP Sekretarijatu. Samo Albanija<\/a> bi mogla da uporedi svoj napredak sa Severnom Makedonijom, jer je i ona podnela nacrt, dok ostale zemlje Zapadnog Balkana, odnosno BiH, Crna Gora<\/a>, Kosovo*<\/a> i Srbija<\/a> kasne.<\/p>\n Direktor Sekretarijata Artur Lorkowski \u010destitao je vladi Severne Makedonije na postavljanju jasnog puta energetske tranzicije usvajanjem NEKP-a. Lorkowski je istakao da taj potez odra\u017eava posvec\u0301enost zemlje dekarbonizaciji i transformaciji ekonomije i energetskog sistema kako bi se suo\u010dila sa novim izazovima XXI veka.<\/p>\n Sekretarijat \u0107e pomo\u0107i Severnoj Makedoniji da unapredi dru\u0161tveno prihvatljivu energetsku tranziciju<\/p><\/blockquote>\n Sekretarijat c\u0301e biti sna\u017ean partner Severnoj Makedoniji u unapre\u0111enju dru\u0161tveno prihvatljive energetske tranzicije, uskla\u0111ene sa ambicijama Evropskog zelenog dogovora, dodao je on posle sastanka sa potpredsednikom Vlade za ekonomska pitanja Fatmirom Biti\u0107ijem.<\/p>\n Njih dvoje su se saglasili da poja\u010daju saradnju kako bi se ubrzala pravedna energetska tranzicija.<\/p>\n Ina\u010de, NEKP pokriva pet najva\u017enijih dimenzija Evropske energetske unije: dekarbonizacija (emisije gasova sa efektom staklene ba\u0161te i obnovljiva energija), energetska efikasnost, energetska sigurnost, unutra\u0161nje energetsko tr\u017ei\u0161te, i istra\u017eivanje, inovacije i konkurentnost.<\/p>\n \u0160to se ti\u010de dekarbonizacije, Severna Makedonija namerava da smanji emisije gasova sa efektom staklene ba\u0161te 82 odsto u odnosu na 1992. Da bi to postigla, planira da promovi\u0161e prelazak energetskog sektora na tehnologije sa niskim sadr\u017eajem ugljenika.<\/p>\n Klju\u010dne mere su postepeno zatvaranje termoelektrana na ugalj (TE Oslomej i TE Bitola do 2027. godine), ubrzanje kori\u0161c\u0301enja obnovljivih izvora za proizvodnju elektri\u010dne energije i mere energetske efikasnosti u svim sektorima, navodi se u NEKP-u.<\/p>\n Uvo\u0111enje poreza na CO2 ubrzac\u0301e postepeno ukidanje konvencionalnih goriva, uz stimulisanje ulaganja u obnovljive izvore energije i sprovo\u0111enje mera energetske efikasnosti. \u041ebnovljivi izvori energije, kako se navodi, dobija\u0107e podr\u0161ku u vidu fid-in tarifa i aukcija.<\/p>\n Udeo obnovljivih izvora u finalnoj potro\u0161nji energije trebalo bi do 2030. da dostigne 38 odsto, uz 66 odsto u bruto proizvodnji elektri\u010dne energije, 45 odsto u bruto potro\u0161nji za grejanje i hla\u0111enje i 10 odsto u finalnoj potro\u0161nji energije u saobrac\u0301aju.<\/p>\n Projekcije govore da \u0107e potro\u0161nja primarne i finalne energije porasti za 38 odnosno 55 odsto, do 2040. godine u odnosu na 2017. kao rezultat privrednog rasta.<\/p>\n S obzirom na to da zemlja ima ograni\u010dene rezerve lignita i biomase, koji se kao doma\u0107i resursi trenutno najvi\u0161e koriste u energetici, cilj je da se posebna pa\u017enja posveti energetskoj efikasnosti, navodi se u planu.<\/p>\n NEKP predvi\u0111a niz politika i mera u cilju smanjenja potro\u0161nje energije u zgradama (domac\u0301instva, komercijalni i javni objekti), industriji, transportnom sektoru, kao i smanjenja gubitaka u prenosnoj i distributivnoj mre\u017ei.<\/p>\n Do 2030. bi trebalo da se smanji potro\u0161nja finalne energije od 20,8 odsto, a primarne 34,5 odsto, u oba slu\u010daja u pore\u0111enju sa scenarijem „business as usual“.<\/p>\n Severna Makedonija namerava da smanji svoju energetsku zavisnost sa 60 na 59 odsto do 2030.<\/p>\n Plan je da se uz vec\u0301u upotrebu obnovljivih izvora i energetske efikasnosti postane manje zavisan od uvoza energije, ali i diversifikuju izvori snabdevanja kori\u0161c\u0301enjem prirodnog gasa, uglavnom u industrijskom sektoru.<\/p>\n Mere obuhvataju povec\u0301anje broja prozjumera, izdavanje garancija porekla, izgradnju hidroelektrana (uklju\u010dujuc\u0301i reverzibilne) i gasnih elektrana (uklju\u010dujuc\u0301i kombinovanu proizvodnju toplotne i elektri\u010dne energije).<\/p>\n Severna Makedonija planira da uspostavi dan-unapred tr\u017ei\u0161te, da ga spoji sa istim tr\u017ei\u0161tem bugarske berze IBEX i da u\u010destvuje u inicijativama za uspostavljanje regionalnog tr\u017ei\u0161ta.<\/p>\n Namera je da se diversifikuju rute snabdevanja planiranim gasovodima sa Gr\u010dkom, Kosovom* i Srbijom, kao i da se podstakne solarnih termalnih kolektora za toplu vodu, posebno za energetski siroma\u0161ne potro\u0161a\u010de.<\/p>\n Planirano je da se pove\u0107a odziv potro\u0161nje (eng. demand response) zajedno sa uvo\u0111enjem cenovnih signala za elektri\u010dnu energiju u realnom vremenu kako bi se potro\u0161a\u010di podstakli da u\u010destvuju u balansiranju i povec\u0301aju kapacitet za skladi\u0161tenj energije. NEKP predvi\u0111a pripremu godi\u0161njeg programa za ugro\u017eene potro\u0161a\u010de kako bi se obezbedila njihova za\u0161tita od cenovnih \u0161okova.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Nacionalni energetski i klimatski plan obuhvata period od 2021. do 2030. godine i predstavlja put za postizanje ciljeva do 2030. godine<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":49163,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"Severna Makedonija prva na Zapadnom Balkanu usvojila nacionalni energetski i klimatski plan","_seopress_titles_desc":"Nacionalni energetski i klimatski plan obuhvata period od 2021. do 2030. godine i predstavlja put za postizanje ciljeva do 2030. godine","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"5909","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"nacionalni energetski i klimatski plan","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[504,3,5909,1],"tags":[6215,2328,3279,4436,780,1854,4334,5024,5343,5490,691],"class_list":["post-49162","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-elektricna-energija","category-energetska-efikasnost","category-klimatske-promene","category-obnovljivi-izvori-energije","tag-artur-lorkovski","tag-dan-unapred-trziste","tag-dekarbonizacija","tag-elektrane-na-ugalj","tag-energetska-bezbednost","tag-energetska-tranzicija","tag-nacionalni-energetski-i-klimatski-plan","tag-nekp","tag-porez-na-co2","tag-prirodni-gas","tag-ugalj","country-makedonija"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49162","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=49162"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49162\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/49163"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=49162"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=49162"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=49162"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Dekarbonizacija – elektrane na ugalj se zatvaraju do 2027.<\/h3>\n
Energetska efikasnost – smanjenje potro\u0161nje energije do 34,5 odsto<\/h3>\n
Energetska bezbednost – zadr\u017eavanje postojec\u0301eg nivoa uvozne zavisnosti<\/h3>\n
Unutra\u0161nje energetsko tr\u017ei\u0161te – novi interkonektori sa Gr\u010dkom, Kosovom* i Srbijom<\/h3>\n