Subvencije za energiju iz obnovljivih izvora su se 2008. do 2019.\u00a0 gotovo u\u010detvorostru\u010dile, a na strani fosilnih goriva<\/a> su protekle decenije ostale relativno stabilne iako su se Evropska komisija i neke dr\u017eave \u010dlanice obavezale da ih postepeno ukinu. To proizilazi iz podataka objavljenih u izve\u0161taju Evropskog revizorskog suda,<\/a> koji pokazuju da aktuelne stope poreza nisu uskla\u0111ene s tim koliko koji izvor energije zaga\u0111uje.<\/p>\n Ve\u0107ina zemalja \u010dlanica Evropske unije ima visoke poreze na gorivo, ali nekoliko njih dr\u017ee stope oko minimuma utvr\u0111enog Direktivom o oporezivanju energenata, \u0161to mo\u017ee da poremeti<\/a> unutra\u0161nje tr\u017ei\u0161te, navode autori. Niske tarife za naplatu emisija ugljenika i niski porezi na fosilna goriva \u010dine tro\u0161kove zelenijih tehnologija visokim u usporedbi i odla\u017eu dekarbonizaciju i energetsku tranziciju, upozorili su.<\/p>\n „Postepeno ukidanje subvencija za fosilna goriva koje treba da se okon\u010da 2025, cilj na kojeg su se obavezale EU i njene dr\u017eave \u010dlanice, bi\u0107e izazovna tranzicija za dru\u0161tvo i privredu. Konkretno, utisak da se nepravi\u010dno postupa prema nekim grupama ili sektorima verovatno bi doveo do otpora prema tranziciji u zeleniju privredu. Udarac oporezivanja energenata na doma\u0107instva tako\u0111e mo\u017ee biti zna\u010dajan i mo\u017ee dovesti do suprotstavljanja oporezivanju energenata“, stoji u dokumentu.<\/p>\n Utisak da se nepravi\u010dno postupa prema nekim grupama ili sektorima verovatno bi doveo do otpora prema tranziciji u zeleniju privredu<\/p><\/blockquote>\n Suma koju doma\u0107instva tro\u0161e na energente, uklju\u010duju\u0107i grejanje i prevoz, veoma varira: u nekim slu\u010dajevima, recimo kod najsiroma\u0161nijih doma\u0107instava u \u010ce\u0161koj i Slova\u010dkoj, mo\u017ee da prema\u0161i 20 odsto prihoda.<\/p>\n Da bi olak\u0161ali rizik od odbijanja poreskih reformi, revizori ukazuju na preporuke vi\u0161e me\u0111unarodnih organizacija da se smanje drugi porezi i sprovedu mere preraspodele te da se istovremeno osigura ve\u0107a transparentnost, uz komuniciranje o razlozima za reforme.<\/p>\n Dr\u017eave u EU su tokom snimanog perioda subvencionisale fosilna goriva s ukupno 55 do 58 milijardi evra godi\u0161nje. Petnaest njih je 2020. na subvencije za fosilna goriva potro\u0161ilo vi\u0161e nego na obnovljivu energiju, u ovom redosledu od najve\u0107e do najmanje razmere: Finska, Irska, Kipar, Belgija, Francuska, Gr\u010dka, Rumunija, Litvanija, Poljska, Bugarska, \u0160vedska, Ma\u0111arska, Slova\u010dka, Slovenija i Letonija.<\/p>\n Najbolji uslovi za obnovljive u ovom smislu su u \u010ce\u0161koj. Hrvatska je od zemalja Jugoisto\u010dne Evrope jedina me\u0111u zelenih 12 i zauzima \u0161esto mesto.<\/p>\n Revizori su istakli izazove pred kreatorima politike: da osiguraju da oporezivanje energenata me\u0111u sektorima i subjektima u energetici bude konzistentno, smanjuju subvencije za fosilna goriva i da klimatske ciljeve prilagode dru\u0161tvenim potrebama.<\/p>\n Petnaest od 27 dr\u017eava \u010dlanica je 2020. potro\u0161ilo vi\u0161e na subvencije za fosilna goriva nego za zelenu energiju<\/p><\/blockquote>\n „Oporezivanje energenata, naplata na ime ispu\u0161tenog ugljenika i subvencionisanje energenata su va\u017ene alatke za postizanje klimatskih ciljeva. Po na\u0161em mi\u0161ljenju, najve\u0107i izazov je kako da bolje pove\u017eemo regulatorne i finansijske mere i prona\u0111emo pravu me\u0161avinu s obe strane. Svojim pregledom stanja smo \u017eeleli da doprinesemo debati o cenama energenata i klimatskim promenama, a pogotovo predstoje\u0107oj raspravi o predlogu izmena Direktive o oporezivanju energenata“, izjavio je Viorel \u015etefan, \u010dlan Evropskog suda revizora zadu\u017een za ovaj osvrt.<\/p>\n Po va\u017ee\u0107oj direktivi, energenti koji vi\u0161e zaga\u0111uju su verovatno u prednosti kod oporezivanja nad ugljeni\u010dno efikasnijim varijantama. Na primer, porez na ugalj je manji nego na gas, a neka fosilna goriva se znatno manje oporezuju nego elektri\u010dna energija, stoji u izve\u0161taju.<\/p>\n Konkretni porezi na ugljenik, kod kojih je naplata srazmerna emisijama ugljen-dioksida, postoje u 14 dr\u017eava \u010dlanica. Nivoi se kre\u0107u od 0,1 evra po toni CO2 u Poljskoj do preko 100 evra u \u0160vedskoj.<\/p>\n Ovi nameti se obi\u010dno ne name\u0107u u sektorima pokrivenim Sistemom za trgovanje emisijama, EU ETS. Najvi\u0161i udeo emisija u sklopu nacionalnih sistema jeste u Irskoj, 49 odsto, a slede Danska i \u0160vedska sa po 40 procenata. Slovenija je na tom spisku jedina zemlja iz regiona<\/a> kojeg prati Balkan Green Energy News.<\/a> Njena stopa, za saobra\u0107aj i grejanje, iznosi 17,4 odsto, a pokriveno je 24 odsto emisija.<\/p>\n Evropska komisija je u julu predlo\u017eila izmene Direktive o oporezivanju energenata. Na snazi bi ostalo pravo dr\u017eava \u010dlanica da za neke sektore smanji poreske stope za energente, zbog energetske efikasnosti, energetskog siroma\u0161tva i za\u0161tite \u017eivotne sredine.<\/p>\n EU ETS je u postupku \u0161irenja na vodni saobra\u0107aj, a za drumski prevoz i zgradarstvo je u planu uvo\u0111enje odvojenog mehanizma naplate.<\/p>\n Sada\u0161nji sistem trgovanja besplatnim dozvolama za CO2 omogu\u0107ava nekim u\u010desnicima na tr\u017ei\u0161tu da izbegnu pla\u0107anje na ime dela svojih emisija tog gasa s efektom staklene ba\u0161te i njegovih ekvivalenata. Postepeno ukidanje besplatnih sertifikata, koji su vezani za opasnost od takozvanog propu\u0161tanja ugljenika iz drugih zemalja (carbon leakage),<\/em> sprovodi se uporedo s uvo\u0111enjem Mehanizma za prekograni\u010dno prilago\u0111avanje ugljenika (CBAM).<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Oporezivanje energenata i naplata na ime emisija ugljenika u EU nisu u skladu s njenim ciljevima, naveo je Evropski revizorski sud u svom prikazu stanja<\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":45927,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"Subvencije za fosilna goriva u EU i dalje ve\u0107e nego za zelenu energiju","_seopress_titles_desc":"Oporezivanje energenata i naplata na ime emisija ugljenika u EU nisu u skladu s njenim ciljevima, naveo je Evropski revizorski sud u svom prikazu stanja.","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"5909","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"subvencije","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[504,5909,1],"tags":[6153,3279,669,1854,779,766,647,5343,1109],"class_list":["post-45727","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-elektricna-energija","category-klimatske-promene","category-obnovljivi-izvori-energije","tag-cbam","tag-dekarbonizacija","tag-elektricna-energija","tag-energetska-tranzicija","tag-fosilna-goriva","tag-klimatske-promene","tag-obnovljivi-izvori-energije","tag-porez-na-co2","tag-subvencije","country-regioneu"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45727","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/27"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45727"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45727\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/45927"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45727"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45727"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45727"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Izazovna dru\u0161tvena i privredna tranzicija<\/h3>\n
Revizori pozivaju na konzistentnost u oporezivanju energenata<\/h3>\n
Slovenija jedina u Jugoisto\u010dnoj Evropi ima konkretne poreze na ugljenik<\/h3>\n
U planu pro\u0161irenje naplate emisija ugljenika na vodni, drumski saobra\u0107aj, zgradarstvo<\/h3>\n