{"id":35883,"date":"2020-12-08T12:43:05","date_gmt":"2020-12-08T11:43:05","guid":{"rendered":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/?p=35883"},"modified":"2025-10-06T11:51:32","modified_gmt":"2025-10-06T09:51:32","slug":"zapadni-balkan-je-od-2015-protracio-655-miliona-evra-na-subvencije-za-ugalj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/zapadni-balkan-je-od-2015-protracio-655-miliona-evra-na-subvencije-za-ugalj\/","title":{"rendered":"Zapadni Balkan je od 2015. protra\u0107io 655 miliona evra na subvencije za ugalj"},"content":{"rendered":"

Srbija i Bosna i Hercegovina isplatile su gotovo ceo iznos subvencija na ugalj registrovanih za 2018. i 2019. godinu me\u0111u ugovornim stranama\u00a0Energetske zajednice na Zapadnom Balkanu, otkriva Damir Miljevi\u0107 u svojoj studiji. Ukupna dvogodi\u0161nja suma iza\u0161la je na 149 miliona, u pore\u0111enju sa 655 miliona evra u periodu od 2015. zaklju\u010dno s pro\u0161lom godinom.<\/h2>\n

Ugovorne strane Energetske zajednice su 2018. i 2019. usmerile 901 milion evra direktnih subvencija u proizvodnju struje iz uglja, objavljeno je u novoj studiji.<\/a> Investitori u Ukrajini dobili su ogromnu ve\u0107inu tog novca, a zemlje Zapadnog Balkana su za subvencije za ugalj odobrile 149 miliona.<\/p>\n

U petogodi\u0161njem periodu do kraja 2019, ukupno je ispla\u0107eno 2,15 milijardi evra, od \u010dega na Srbiju, Bosnu i Hercegovinu, Kosovo*, Crnu Goru i Severnu Makedoniju odlazi 655 miliona. Albanija, Moldavija i Gruzija pripadaju ovoj me\u0111unarodnoj organizaciji, ali nemaju kapacitete za proizvodnju elektri\u010dne energije od uglja.<\/p>\n

Mnoge subvencije za ugalj bi mogle biti protivzakonite<\/h3>\n

„Zna\u010dajni deo podr\u0161ke je pru\u017een u obliku dr\u017eavnih garancija za kredite, \u0161to je neposredan rizik za vlade koje garantuju za te pozajmice. Iznos dr\u017eavnih garancija za kredite je samo 2019. dostigao dve milijarde evra. U mnogim slu\u010dajevima, subvencije za ugalj se verovatno mogu podvesti pod vrstu dr\u017eavne pomo\u0107i zabranjene Ugovorom o osnivanju Energetske zajednice“, naveo je autor dokumenta Damir Miljevi\u0107<\/a> i ukazao na to da je sekretarijat organizacije ve\u0107 potegao to pitanje.<\/p>\n

U periodu 2018-2019, Srbija je proizvodnju struje iz uglja podr\u017eala zajmovima i garancijama od skoro 1,2 milijarde evra. BiH je samo pro\u0161le godine odobrila 742 miliona evra u garancijama za kredite za termoelektrane.<\/p>\n

Miljevi\u0107 je ekonomista i konsultant u energetici i \u010dlan Upravnog odbora RESET-a, novog nezavisnog instituta sa sedi\u0161tem u Sarajevu.<\/p>\n

Autor isti\u010de da su krediti i garancije, posebno u Srbiji i BiH, znak da \u0107e se politika subvencionisanja nastaviti<\/p><\/blockquote>\n

„Sam obim subvencija protra\u0107enih na najzaga\u0111uju\u0107i izvor energije je dovoljan za uznemirenost. Dok je Evropska unija \u010dvrsto na putu ka energetskom sistemu koji \u0107e biti neutralan po pitanju emisija ugljenika, ovaj izve\u0161taj pokazuje da ugovorne strane ostaju zarobljene u pro\u0161losti“, izjavio je direktor Sekretarijata Energetske zajednice Janez Kopa\u010d.<\/p>\n

Subvencije usmerene na kapacitete za proizvodnju elektri\u010dne energije koji koriste ugalj i lignit \u010desto odr\u017eavaju u \u017eivotu neprofitabilne i neefikasne termoelektrane i rudnike uglja, stoji u studiji, u kojoj je nagla\u0161eno da je odobravanje garancija na kredite indikator da \u0107e takva podr\u0161ka biti nastavljena u Ukrajini i na Zapadnom Balkanu, s izuzetkom Albanije.<\/p>\n

\n
\"Zapadni<\/figure>\n
Slika: Procenjeni iznos direktnih subvencija proizvo\u0111a\u010dima elektri\u010dne energije iz uglja od 2015. do 2019. u milionima evra (Energetska zajednica)<\/span><\/div>\n<\/div>\n

Investitorima i potro\u0161a\u010dima se \u0161alju pogre\u0161ni signali<\/h3>\n

Subvencije zna\u010dajno izobli\u010duju tr\u017ei\u0161ta energenata, \u0161alju pogre\u0161ne signale potencijalnim investitorima i potro\u0161a\u010dima i negativno uti\u010du na dono\u0161enje odluka o razvoju elektroenergetskog sektora, dodaje autor i nagla\u0161ava da je nastavak obimnog kori\u0161\u0107enja navedenih subvencija direktna prepreka energetskoj tranziciji i ispunjavanju ciljeva vezanih za ugljeni\u010dnu neutralnost.<\/p>\n

Ve\u0107ina ugovornih strana je decenijama ignorisala to pitanje da bi mogla da ve\u0161ta\u010dki odr\u017eava cene struje niskim i tako izbegla suo\u010davanje s potencijalnim ekonomskim i dru\u0161tvenim previranjima, pi\u0161e Miljevi\u0107. Subvencije su razvrstane na fiskalnu, podr\u0161ku putem javnih finansija i investicionu podr\u0161ku koju pru\u017eaju dr\u017eavna preduze\u0107a.<\/p>\n

Rizik za javne finansije<\/h3>\n

Postavlja se pitanje da li nove ili obnovljene termoelektrane na ugalj koje se snabdevaju iz novih rudnika mogu da budu ekonomski i finansijski odr\u017eive u vreme kada struja iz fotonaponskih pogona i vetroelektrana postaje jeftinija i konkurentnija, navedeno je u studiji.<\/p>\n

„Kad se pogledaju nivo nacionalnog duga, praksa finansiranja bud\u017eetskog deficita i izlo\u017eenost u vezi sa odobrenim dr\u017eavnim garancijama, upitno je \u010dak i da li ove zemlje mogu da obezbede sredstva za planirane kapacitete za proizvodnju struje iz uglja“, zaklju\u010duje Miljevi\u0107.<\/p>\n

BiH je odobrila subvencije od 2,1 evra po megavat-satu za struju iz uglja, najvi\u0161e od svih ugovornih strana Energetske zajednice na Zapadnom Balkanu<\/p><\/blockquote>\n

Ne ra\u010dunaju\u0107i Ukrajinu, sve ugovorne strane su od 2015. snizile godi\u0161nje dotacije. Srbija je pro\u0161le godine odobrila ubedljivo najve\u0107e subvencije za ugalj na Zapadnom Balkanu.<\/p>\n

Njen udeo u iznosu od 72,7 miliona evra je 41,4 miliona. Suma ispla\u0107ena u Srbiji je na godi\u0161njem nivou smanjena za 12,7 procenata, a BiH je \u010dak pove\u0107ala iznos sa onog iz 2018. za 12,4 odsto, na 22,7 miliona evra.<\/p>\n

Ukrajina je 2018. i 2019. u proseku odobrila 8.99 evra po megavat-satu proizvodnje struje iz uglja. Sledi je BiH, gde je dr\u017eava isplatila 2,1 evro. Srbija je na tre\u0107em mestu sa 1,92 evra, a kosovske* subvencije za ugalj iznosile su 1,22 evra po megavat-satu.<\/p>\n

Kosovo* je pro\u0161le godine u izvorima proizvodnje elektri\u010dne energije imalo najve\u0107i udeo uglja, 95 procenata. U Srbiji je taj nivo iznosio 66 odsto, u pore\u0111enju sa 60 u BiH, 41 odsto u Crnoj Gori i 26 u Ukrajini.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Srbija i BiH su isplatile gotovo celokupne subvencije za proizvodnju struje na ugalj registrovane na Zapadnom Balkanu 2018. i 2019. godine<\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":35885,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"Zapadni Balkan je od 2015. protra\u0107io 655 miliona evra na subvencije za ugalj","_seopress_titles_desc":"Srbija i BiH su isplatile gotovo celokupne subvencije za proizvodnju struje na ugalj registrovane na Zapadnom Balkanu 2018. i 2019. godine.","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"504","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"subvencije za ugalj","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[504],"tags":[5826,669,1854,691],"class_list":["post-35883","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-elektricna-energija","tag-damir-miljevic","tag-elektricna-energija","tag-energetska-tranzicija","tag-ugalj","country-regioneu"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35883","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/27"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35883"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35883\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35885"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35883"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35883"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35883"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}