{"id":35662,"date":"2020-11-27T14:07:45","date_gmt":"2020-11-27T13:07:45","guid":{"rendered":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/?p=35662"},"modified":"2020-11-27T14:07:45","modified_gmt":"2020-11-27T13:07:45","slug":"broj-prevremenih-smrtnih-slucajeva-zbog-aerozagadenja-u-evropi-i-dalje-veoma-visok-uprkos-poboljsanju-kvaliteta-vazduha","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/broj-prevremenih-smrtnih-slucajeva-zbog-aerozagadenja-u-evropi-i-dalje-veoma-visok-uprkos-poboljsanju-kvaliteta-vazduha\/","title":{"rendered":"Broj prevremenih smrtnih slu\u010dajeva zbog aerozaga\u0111enja u Evropi i dalje veoma visok uprkos pobolj\u0161anju kvaliteta vazduha"},"content":{"rendered":"

Broj prevremenih smrtnih slu\u010dajeva zbog aerozaga\u0111enja u Evropi i dalje je veoma visok, oko 400.000 godi\u0161nje, uprkos pobolj\u0161anju kvaliteta vazduha u poslednjih desetak godina. Prema najnovijem izve\u0161taju o kvalitetu vazduha<\/a> Evropske agencije za \u017eivotnu sredinu, skoro svi stanovnici Evrope udi\u0161u zaga\u0111en vazduh, dok je skoro 75% gradske populacije izlo\u017eeno sitnim suspendovanim \u010desticama (PM2,5).<\/h2>\n

Kako se procenjuje, broj prevremenih smrtnih ishoda usled izlo\u017eenosti suspendovanim \u010desticama PM2,5 (pre\u010dnika do 2,5 \u03bcm) u 41 evropskoj zemlji tokom 2018. godine iznosio je ukupno 417.000, od \u010dega oko 379.000 u Evropskoj uniji (EU), \u0161to predstavlja pad od 13% u odnosu na 2009. godinu i na celom kontinentu i u EU, navodi se u izve\u0161taju.<\/p>\n

Broj prevremenih smrtnih ishoda koji se mogu pripisati azot-dioksidu (NO2) se skoro prepolovio u pore\u0111enju sa 2009. godinom, pa je 2018. godine iznosio oko 55.000 (od \u010dega 54.000 u 28 zemalja EU), dok je izlo\u017eenost troposferskom ozonu (O3), onom koji se pojavljuje bli\u017ee povr\u0161ini zemlje, odgovorna za ukupno 20.600 prevremenih smrtnih slu\u010dajeva (od \u010dega 19.400 u EU), \u0161to je porast od 20% na nivou Evrope i 24% na nivou EU u odnosu na 2009. godinu.<\/p>\n

Skoro 75% gradske populacije u EU je izlo\u017eeno prekomernim koncentracijama PM2,5<\/p><\/blockquote>\n

Tokom 2018. godine, skoro 75% gradske populacije u EU bilo je izlo\u017eeno koncentracijama \u010destica PM2,5 iznad vrednosti preporu\u010denih od strane Svetske zdravstvene organizacije (SZO), a koje su znatno stro\u017eije od propisa o kvalitetu vazduha koji trenutno va\u017ee u EU. Evropska agencija za \u017eivotnu sredinu navodi da Evropska komisija radi na premo\u0161\u0107avanju jaza izme\u0111u propisa EU i smernica SZO.<\/p>\n

Prema izve\u0161taju agencije, samo \u010detiri zemlje u Evropi (Estonija, Finska, Island i Irska) su 2018. godine imale koncentracije PM2,5 ispod vrednosti koje preporu\u010duje SZO, dok je \u0161est \u010dlanica unije (Bugarska, Hrvatska, \u010ce\u0161ka, Italija, Poljska i Rumunija) prema\u0161ilo \u010dak i mnogo ni\u017eu grani\u010dnu vrednost koju propisuje EU.<\/p>\n

Balkanske zemlje najte\u017ee pogo\u0111ene efektima PM2,5 u odnosu na broj stanovnika<\/h3>\n

Uticaj zaga\u0111enja vazduha na ljudsko zdravlje meri se, izme\u0111u ostalog, brojem prevremenih smrtnih slu\u010dajeva, ali i \u201cizgubljenim godinama \u017eivota,\u201d \u0161to predstavlja prose\u010dan o\u010dekivani broj preostalih godina \u017eivota da nije bilo prevremenog smrtnog ishoda.<\/p>\n

Mereno ovim parametrima, najve\u0107i uticaj \u010destica PM2,5, koje su me\u0111u najopasnijim zaga\u0111iva\u010dima, mo\u017ee se primetiti u zemljama sa najve\u0107im brojem stanovnika (Nema\u010dka, Italija, Poljska, Francuska i Velika Britanija). Me\u0111utim, kada se ra\u010duna broj izgubljenih godina \u017eivota na 100.000 stanovnika, najgore prolaze zemlje u regionu Balkana (Srbija, Albanija, Severna Makedonija i Kosovo*). Sa druge strane, najmanji uticaj u odnosu na broj stanovnika se prime\u0107uje na severu i severozapadu Evrope \u2013 Islandu, Norve\u0161koj, Irskoj i Finskoj.<\/p>\n

Prema podacima Evropske agencije za \u017eivotnu sredinu, Rumunija je tokom 2018. godine imala oko 25.000 preuranjenih smrtnih slu\u010dajeva koji se mogu pripisati \u010desticama PM2,5, dok je u Srbiji taj broj bio 14.600, a u Bugarskoj 12.500. U Gr\u010dkoj je broj preuranjenih smrti u 2018. godini usled izlo\u017eenosti PM2,5 procenjen na 11.800, u Hrvatskoj na 5.100, u Albaniji na 5.000, a u Sloveniji na 1.700.<\/p>\n

Agencija nije bila u mogu\u0107nosti da odredi prose\u010dne indikatore izlo\u017eenosti (AEI) za \u010destice PM2,5 za Bosnu i Hercegovinu, Srbiju, Albaniju i Kosovo* jer nema podataka za 2018. godinu, ali najskoriji dostupni podaci (iz 2016. ili 2017. godine) pokazuju da su kod svih njih vrednosti AEI bile iznad 20 \u03bcg\/m3, \u0161to je grani\u010dna vrednost koju su \u010dlanice EU imale obavezu da ostvare po\u010dev od 2015. godine.<\/p>\n

Mere protiv pandemije COVID-19 dovele do zna\u010dajnog smanjenja zaga\u0111enja vazduha<\/h3>\n

Evropska agencija za \u017eivotnu sredinu analizirala je i povezanost pandemije COVID-19 i kvaliteta vazduha, utvrdiv\u0161i da su mere protiv \u0161irenja virusa tokom prole\u0107a dovele do zna\u010dajnog smanjenja emisija zaga\u0111iva\u010da vazduha, posebno u drumskom, vazdu\u0161nom i pomorskom saobra\u0107aju. Tako su, na primer, koncentracije NO2 u aprilu na pojedinim mestima smanjene i do 60%.<\/p>\n

Me\u0111utim, agencija jo\u0161 uvek ne raspola\u017ee procenama koliki je potencijalni pozitivan uticaj \u010distijeg vazduha na zdravlje ljudi ove godine, navodi se u saop\u0161tenju.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Broj prevremenih smrtnih slu\u010dajeva zbog aerozaga\u0111enja u Evropi i dalje je veoma visok, oko 400.000 godi\u0161nje, uprkos pobolj\u0161anju kvaliteta vazduha u poslednjih desetak godina. Prema najnovijem izve\u0161taju o kvalitetu vazduha Evropske agencije za \u017eivotnu sredinu, skoro svi stanovnici Evrope udi\u0161u zaga\u0111en vazduh, dok je skoro 75% gradske populacije izlo\u017eeno sitnim suspendovanim \u010desticama (PM2,5). Kako se […]<\/p>\n","protected":false},"author":25,"featured_media":35663,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"Broj prevremenih smrtnih slu\u010dajeva zbog aerozaga\u0111enja u Evropi i dalje veoma visok","_seopress_titles_desc":"Broj prevremenih smrtnih slu\u010dajeva zbog aerozaga\u0111enja u Evropi i dalje je veoma visok uprkos pobolj\u0161anju kvaliteta vazduha","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"4","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"broj","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[3292,5487,1356,1231,5285,5942,2882,910],"class_list":["post-35662","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zivotna-sredina-i-klima","tag-aerozagadenje","tag-covid-19","tag-evropska-agencija-za-zivotnu-sredinu","tag-kvalitet-vazduha","tag-pm2-5","tag-suspendovane-cestice","tag-szo","tag-zagadenje-vazduha","country-regioneu"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35662","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/25"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35662"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35662\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35663"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35662"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35662"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35662"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}