{"id":33647,"date":"2020-09-11T19:02:06","date_gmt":"2020-09-11T17:02:06","guid":{"rendered":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/?p=33647"},"modified":"2020-09-11T19:30:54","modified_gmt":"2020-09-11T17:30:54","slug":"energetska-tranzicija-teret-ili-razvojna-sansa-za-bih","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/energetska-tranzicija-teret-ili-razvojna-sansa-za-bih\/","title":{"rendered":"Energetska tranzicija: teret ili razvojna \u0161ansa za BiH?"},"content":{"rendered":"

Eksperti Damir Miljevi\u0107, Nikola Rajakovi\u0107 i Igor Kalaba pozvali su na reforme u BiH i da se sprovede energetska tranzicija ka prestanku upotrebe uglja u BiH. Nova analiza nagove\u0161tava da bi proces bio najisplativiji ukoliko krene odmah.<\/h2>\n

Bosna i Hercegovina mora da ozbiljno i \u0161to pre zapo\u010dne proces energetske tranzicije, jer \u0107e u suprotnom do\u017eiveti finansijski i dru\u0161tveni kolaps, tvrde autori poslednje analize koju je objavio Centar za \u017eivotnu sredinu iz Banjaluke. Dokument nazvan ‘Energetska tranzicija: teret ili razvojna \u0161ansa za BiH’<\/a> izra\u0111en je u okviru kampanje ‘Stop prljavoj energiji \u2013 budu\u0107nost je obnovljiva’,<\/a> \u010diji je cilj prelazak elektroenergetskog sektora BiH na obnovljive izvore energije, te za\u0161tita \u017eivotne sredine i zdravlja gra\u0111ana.<\/p>\n

Napisali su ga ekonomski analiti\u010dar Damir Miljevi\u0107, univerzitetski profesor Nikola Rajakovi\u0107 i Igor Kalaba iz Centra za \u017eivotnu sredinu (CZ\u017dS). Oni su pokrili \u010deste zabludama vezane za energetsku tranziciju.<\/p>\n

Uporne zablude<\/span><\/h3>\n

Izve\u0161taj se bavi politi\u010dkim, tehni\u010dko-tehnolo\u0161kim i ekonomskim aspektom, prikazuje trenutnu sliku, najnovije trendove te prepreke i prilike za BiH u procesu dekarbonizacije energetike. Odre\u0111ene zablude su i dalje duboko ukorenjene ne samo u \u0161iroj, ve\u0107 i u stru\u010dnoj javnosti i me\u0111u pojedinim donosiocima odluka, rekao je Kalaba.<\/p>\n

Energetska tranzicija mora da se sprovede zarad dobrobiti BiH i njenih gra\u0111ana<\/p><\/blockquote>\n

„Neke od tih zabluda su ekonomske prirode, npr. da su obnovljivi izvori energije skupi, neke su tehnolo\u0161ke \u2013 da je energetski sistem baziran na obnovljivim izvorima nestabilan, i sl. Ovom analizom odgovaramo na ta pitanja i doprinosimo debati i \u0161to skorijem po\u010detku energetske tranzicije u BiH“, izjavio je.<\/p>\n

Tim je utvrdio da je energetska tranzicija zbog niza razloga najbolji put za BiH, ne samo zbog me\u0111unarodnih obaveza, ve\u0107 primarno zbog dobrobiti BiH i njenih gra\u0111ana, te da je najisplativija ako se sprovede \u0161to pre. Pored toga, ona je tehni\u010dki izvodiva, a stabilan energetski sistem koji se oslanja isklju\u010divo na obnovljive izvore je uz promjenu paradigmi i upotrebu modernih tehnologija itekako mogu\u0107, saop\u0161tio je CZ\u017dS.<\/p>\n

\"Energetska<\/p>\n

Brojke ne la\u017eu<\/span><\/h3>\n

Miljevi\u0107 je ukazao na brojeve, rekav\u0161i da oni nisu podlo\u017eni debatama i politikanstvu. Po njegovim re\u010dima, sektor uglja je gubita\u0161 i sa novim trendovima \u0107e to nastaviti da bude, dok cena obnovljivih izvora drasti\u010dno pada iz godine u godinu. Neophodno je \u0161to pre prilagoditi sve strate\u0161ke dokumente, jer je to nova \u0161ansa za privredu, smatra ovaj stru\u010dnjak.<\/p>\n

U izve\u0161taju je istaknuto da treba odrediti rok za prestanak kori\u0161\u0107enja uglja i to najkasnije 2050. godine<\/p><\/blockquote>\n

„Tako\u0111e, neophodno je \u0161to prije izvr\u0161iti izmjenu sistema podsticaja obnovljivih izvora energije, budu\u0107i da trenutni sistem favorizuje iznimno \u0161tetne male hidroelektrane koje uz pomo\u0107 novca gra\u0111ana uni\u0161tavaju na\u0161e vodotokove i ekosisteme, a tro\u0161e novac koji bi se morao usmjeriti u podr\u0161ku za gra\u0111ane koji mogu postati proizvo\u0111a\u010di energije, te tako smanjiti tro\u0161kove energije za svoja doma\u0107instva, a u isto vrijeme rasteretiti elektroprivrede u BiH“, izjavio je.<\/p>\n

Autori su preporu\u010dili reviziju nacionalnih strategija za energetiku, transport, gra\u0111evinarstvo i za\u0161titu \u017eivotne sredine da bi se te\u017ei\u0161te stavilo na ta\u010dno odre\u0111en datum dekarbonizacije ne kasniji od 2050. godine, koja je trenutni cilj u EU. Po novom pristupu bi se uveli desetogodi\u0161nji pragovi za detaljnu analizu i prilago\u0111avanje.<\/p>\n

Zna\u010daj mladih aktivista i aktivistkinja i pandemije bolesti COVID-19<\/span><\/h3>\n

Rajakovi\u0107 je za Balkan Green Energy News kazao da pandemija koronavirusa tek treba da se detaljno analizira, ali da \u0107e verovatno ubrzati energetsku tranziciju.<\/p>\n

„Bez obzira na \u010dinjenicu da veza nije direktna, potro\u0161nja energije i struje drasti\u010dno je pala u zemljama koje su uvele zabranu kretanja. Potreba za transformacijom ka neto neutralnim emisijama ugljenika je ja\u010da nego pre godinu dana. Ugalj i dalje mo\u017ee da ima svoje mesto, ali isklju\u010divo ukoliko se ugljen-dioksid zarobljava i skladi\u0161ti pomo\u0107u CCS (carbon capture and storage)<\/em> tehnologije. S druge strane, ovo gorivo je tako mnogo skuplje“, naveo je.<\/p>\n

Rajakovi\u0107: Svaka zemlja bi trebalo da krene putem dekarbonizacije koji je najpovoljniji za nju<\/p><\/blockquote>\n

Ohrabruju\u0107e je \u0161to mladi aktivisti i aktivistkinje tu\u017ee svoje vlade zbog zaostajanja za ciljevima iz Pariskog sporazuma, rekao je profesor, dodav\u0161i da je nova generacija prepoznala gre\u0161ke iz pro\u0161losti. „Struka je veoma va\u017ena jer je mnogo putanja ka tranziciji, tako da moramo da odredimo one najpovoljnije za svaku zemlju. Balkan ima dobar potencijal, ali i svoje nasle\u0111e u uglju“, podsetio je Rajakovi\u0107.<\/p>\n

Vlada mora da preusmeri sredstva<\/span><\/h3>\n

Tim je napisao da dr\u017eava mora da uvede princip da zaga\u0111iva\u010d pla\u0107a i to uklju\u010duju\u0107i ispu\u0161tanje CO2 te da usmeri sredstva u aktivnosti vezane za dekarbonizaciju. Po zaklju\u010dcima, vlada mora da ukine subvencije za fosilna goriva i zatim bi se podr\u017eala energetska tranzicija u BiH sa posebnim naglaskom na op\u0161tine trenutno ovisne o rudnicima i termoelektranama. To bi zna\u010dilo i zbrinjavanje tamo\u0161njih radnika koji \u0107e izgubiti posao.<\/p>\n

Subvencije za komercijalna postrojenja za proizvodnju elektri\u010dne energije iz obnovljivih izvora treba da se ukinu i da se preusmere na potro\u0161a\u010de, energetske zadruge, proizvodnju za vlastite potrebe, energetsku efikasnost i borbu protiv energetskog siroma\u0161tva, podvukli su eksperti.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Eksperti Damir Miljevi\u0107, Nikola Rajakovi\u0107 i Igor Kalaba pozvali su na reforme u BiH i da se sprovede energetska tranzicija ka prestanku upotrebe uglja u BiH. Nova analiza nagove\u0161tava da bi proces bio najisplativiji ukoliko krene odmah. Bosna i Hercegovina mora da ozbiljno i \u0161to pre zapo\u010dne proces energetske tranzicije, jer \u0107e u suprotnom do\u017eiveti […]<\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":33648,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"Energetska tranzicija: teret ili razvojna \u0161ansa za BiH?","_seopress_titles_desc":"Eksperti Damir Miljevi\u0107, Nikola Rajakovi\u0107 i Igor Kalaba pozvali su na reforme u BiH i da se sprovede energetska tranzicija ka prestanku upotrebe uglja u BiH.","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"1","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"energetska tranzicija BiH","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[504,1,4],"tags":[5223,5826,3279,669,1202,5071,1405,5505,647,1445,691,5440],"class_list":["post-33647","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-elektricna-energija","category-obnovljivi-izvori-energije","category-zivotna-sredina-i-klima","tag-centar-za-zivotnu-sredinu","tag-damir-miljevic","tag-dekarbonizacija","tag-elektricna-energija","tag-hidroelektrane","tag-igor-kalaba","tag-male-hidroelektrane","tag-nikola-rajakovic","tag-obnovljivi-izvori-energije","tag-prozjumeri","tag-ugalj","tag-ukidanje-upotrebe-uglja","country-bosna-i-hercegovina"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33647","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/27"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33647"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33647\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33648"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33647"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33647"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33647"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}