{"id":32432,"date":"2020-07-22T18:22:24","date_gmt":"2020-07-22T16:22:24","guid":{"rendered":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/?p=32432"},"modified":"2021-12-06T23:47:40","modified_gmt":"2021-12-06T22:47:40","slug":"nove-elektrane-na-obnovljivu-energiju-cine-samo-6-proizvodnih-kapaciteta-na-zapadnom-balkanu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/nove-elektrane-na-obnovljivu-energiju-cine-samo-6-proizvodnih-kapaciteta-na-zapadnom-balkanu\/","title":{"rendered":"Nove elektrane na obnovljivu energiju \u010dine samo 6% proizvodnih kapaciteta na Zapadnom Balkanu"},"content":{"rendered":"

Ugovorne strane Energetske zajednice sa Zapadnog Balkana nisu uspele da iskoriste pad cena tehnologija obnovljivih izvora energije i povec\u0301aju upotrebu zelene energije, ali aukcije odr\u017eane u Albaniji, Crnoj Gori i Severnoj Makedoniji pokazuju da je su promene mogu\u0107e, navodi se u izve\u0161taju Pra\u0107enje energetske tranzicije (Energy Transition Tracker).<\/h2>\n

Propu\u0161tena prilika mo\u017ee se ilustrovati \u010dinjenicom da su tro\u0161kovi proizvodnje elektri\u010dne energije iz solarnih fotonaponskih elektrana smanjeni oko 80% u poslednjih deset godina, ali udeo solarnih postrojenja u instaliranim kapacitetima u regionu je samo 0,34%.<\/p>\n

Sekretarijat Energetske zajednice pokrenuo je objavljivanje ovog izve\u0161taja<\/a> kako bi predstavio proces energetske tranzicije u \u0161est ugovornih strana na Zapadnom Balkanu. Posle detalja u vezi sa berzama elektri\u010dne energije<\/a> i aktivnostima na smanjenju emisija<\/a>, portal Balkan Green energy News donosi i poslednje informacije o razvoju obnovljivih izvora energije.<\/p>\n

Uz konstataciju da je prvi korak u energetskoj tranziciji promena energetskog miksa u proizvodnju elektri\u010dne energije, u izve\u0161taju se navodi da je u ukupnim instalisanim kapacitetima udeo elektrana na ugalj 45,35%, a obnovljivih izvora oko 50%, ali samo zahvaljuju\u0107i velikim hidroelektranama koje su izgra\u0111ene pre vi\u0161e desetina godina.<\/p>\n

Nakon uvo\u0111enja atraktivnih modela subvencionisanja, pre svega fid-in tarifa, po\u010delo je kori\u0161\u0107enje i drugih izvora obnovljive energije – sun\u010deve i energije vetra, ali i hidroenergije u malim hidroelektranam. Ali, udeo ovih izvora energije je samo oko 6% ukupnih instalisanih kapaciteta, navodi se u izve\u0161taju.<\/p>\n

U takvoj situaciji nije iznena\u0111enje \u0161to je, prema podacima iz 2018, samo Crna Gora dostigla i prema\u0161ila cilj za udeo OIE u ukupnoj potro\u0161nji elektri\u010dne energije, a Severna Makedonija je blizu zacrtanom cilju.<\/p>\n

Albanija, BiH, Kosovo* i Srbija su znatno ispod indikativnog cilja za 2018. Rezultati u svim ugovornim stranama su lo\u0161i i u sektoru transporta i grejanja i hla\u0111enja.<\/p>\n

\"pracenje-energetske-tranzicije-udeo-oie\"<\/p>\n

Aukcije su potrebne<\/h3>\n

U izve\u0161taju se jo\u0161 jednom ponavlja da bi u cilju osiguravanja transparentnosti u raspodeli podsticaja i postizanja ni\u017eih cena elektri\u010dne energije, ugovorne strane trebalo da uvedu podsticajne modele zasnovane na tr\u017ei\u0161tu u skladu s novom EU Direktivom o obnovljivim izvorima energije i EU Smernicama o dr\u017eavnoj pomoc\u0301i za za\u0161titu \u017eivotne sredine i energetiku.<\/p>\n

Sekretarijat Energetske zajednice savetuje da se fid-in tarife zadr\u017ee samo za projekte ispod 500 kW, dok bi podsticaji za vec\u0301e projekte trebalo da se dodeljuju samo u okviru kompetitivnih modela nadmetanja. Me\u0111utim, sve ugovorne strane jo\u0161 dodeljuju fid-in tarife za hidroenergetska postrojenja, a vec\u0301ina ih koristi i za druge tehnologije, navodi se u izve\u0161taju.<\/p>\n

Model aukcije i tendera zavisi od mnogo faktora i mo\u017ee se razlikovati od zemlje do zemlje.<\/p>\n

\"pracenje-energetske-tranzicije-aukcije-zapadni-balkan\"<\/p>\n

Na primer, aukcije u Albaniji dizajnirane su tako da \u0107e se fiksna kupoprodajna cena, koja je sada dodeljena proizvo\u0111a\u010dima, posle po\u010detka rada berze elektri\u010dne energije promeniti u ugovore za finansiranje razlike (CfD). U maju 2020. Albanija je, na drugoj aukciji, za solarnu elektranu od 70 MW postigla cenu od 24,89 EUR\/MWh<\/a>.<\/p>\n

S druge strane, Crna Gora je odr\u017eala aukcije za lokacije<\/a> za gradnju solarnih fotonaponskih elektrana i vetroparkova na kojima su investitori nudili cenu zakupa kako bi stekli pravo na izgradnju na zemlji\u0161tu u dr\u017eavnom vlasni\u0161tvu i prodaju elektri\u010dne energije po tr\u017ei\u0161noj ceni.<\/p>\n

Aukcije u Severnoj Makedoniji<\/a> bile su zasnovane na ponudama za dodatnu fiksnu premiju, koja se dodaje na cenu ostvarenu prodajom na veleprodajnom tr\u017ei\u0161tu elektri\u010dne energije. Prose\u010dna premija za elektrane na dr\u017eavnom zemlji\u0161tu bila je 4 EUR\/MWh, a za one na privatnom zemlji\u0161tu bila je 11 EUR\/MWh.<\/p>\n

Sporo uvo\u0111enje garancija porekla<\/h3>\n

Garancije porekla su jo\u0161 jedno sredstvo za povec\u0301anje kori\u0161c\u0301enja obnovljivih izvora energije i podizanje svesti potro\u0161a\u010da o njihovom zna\u010daju.<\/p>\n

Neophodan preduslov za uzajamno priznavanje i prekograni\u010dnu trgovinu garancijama porekla izme\u0111u ugovornih strana na Zapadnom Balkanu i \u010dlanica EU je uspostavljanje standardizovanog i pouzdanog elektronskog sistema za izdavanje, prenos i poni\u0161tavanje garancija, nagla\u0161ava se u izve\u0161taju.<\/p>\n

Sve ugovorne strane su obavile administrativni deo posla, ali osim u Crnoj Gori i Srbiji realizacija je izostala.<\/p>\n

\"pracenje-energetske-tranzicije-garancije-porekla\"<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ugovorne strane Energetske zajednice sa Zapadnog Balkana nisu uspele da iskoriste pad cena tehnologija obnovljivih izvora energije i povec\u0301aju upotrebu zelene energije, ali aukcije odr\u017eane u Albaniji, Crnoj Gori i Severnoj Makedoniji pokazuju da je su promene mogu\u0107e, navodi se u izve\u0161taju Pra\u0107enje energetske tranzicije (Energy Transition Tracker). Propu\u0161tena prilika mo\u017ee se ilustrovati \u010dinjenicom da […]<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":32449,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"Nove elektrane na obnovljivu energiju \u010dine samo 6% proizvodnih kapaciteta na Zapadnom Balkanu","_seopress_titles_desc":"Ugovorne strane Energetske zajednice sa Zapadnog Balkana nisu uspele da iskoriste pad cena tehnologija OIE i povec\u0301aju upotrebu zelene energije.","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"1","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"elektrane","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[3023,1854,648,2215,4962,1890,4891],"class_list":["post-32432","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-obnovljivi-izvori-energije","tag-aukcije","tag-energetska-tranzicija","tag-energetska-zajednica","tag-fid-in-tarife","tag-premije","tag-solarne-elektrane","tag-vetroparkovi","country-regioneu"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32432","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32432"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32432\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32449"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32432"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32432"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32432"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}