{"id":32260,"date":"2020-07-16T22:06:01","date_gmt":"2020-07-16T20:06:01","guid":{"rendered":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/?p=32260"},"modified":"2020-07-17T00:23:09","modified_gmt":"2020-07-16T22:23:09","slug":"energetska-zajednica-objavila-prvi-izvestaj-o-statusu-energetske-tranzicije-na-zapadnom-balkanu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/energetska-zajednica-objavila-prvi-izvestaj-o-statusu-energetske-tranzicije-na-zapadnom-balkanu\/","title":{"rendered":"Energetska zajednica objavila prvi izve\u0161taj o statusu energetske tranzicije na Zapadnom Balkanu"},"content":{"rendered":"

Sekretarijat Energetske zajednice danas je objavio prvi izve\u0161taj o statusu energetske tranzicije na Zapadnom Balkanu. Sekretarijat je u okviru izve\u0161taja Pra\u0107enje energetske tranzicije (Energy Transition Tracker) predstavio status procesa energetske tranzicije me\u0111u \u0161est ugovornih strana na Zapadnom Balkanu.<\/h2>\n

U prvom izdanju<\/a> dat je presek trenutnog stanja u Albaniji, BiH, Crnoj Gori, Kosovu*, Severnoj Makedoniji i Srbiji u vezi sa emisijama, tr\u017ei\u0161tem elektri\u010dne energije, obnovljivim izvorima energije, energetskom efikasno\u0161\u0107u i nacionalnim energetskim i klimatskim planovima (NEKP).<\/p>\n

Tranzicija ka energetskom sektoru bez emisija CO2 i integrisanom energetskom tr\u017ei\u0161tu na Zapadnom Balkanu je zapo\u010dela, a ugovorne strane na tom putu moraju biti ambiciozne kako bi bili ispunjeni ciljevi, koji \u0107e uskoro biti usvojeni u Energetskoj zajednici, navodi se u izve\u0161taju.<\/p>\n

Re\u010d je o ciljevima za povec\u0301anje udela obnovljive energije, pobolj\u0161anje energetske efikasnosti i smanjenje emisija gasova sa efektom staklene ba\u0161te<\/p>\n

Prvi korak u tranziciji je promena miksa energenata u proizvodnji elektri\u010dne energije jer termoelektrane na ugalj i dalje \u010dine oko 45% kapaciteta za proizvodnju.<\/p>\n

Zahvaljuju\u0107i atraktivnim modelima podsticaja obnovljivi izvori energije, kao \u0161to su male hidroelektrane, vetar i solar po\u010deli su da se razvijaju, ali njihov udeo je samo oko 6% kapaciteta za proizvodnju, isti\u010de se u izve\u0161taju.<\/p>\n

Sekretarijat \u0107e Pregled energetske tranzicije objavljivati svake dve godine, a ovo su najva\u017eniji zaklju\u010dci prvog izdanja.<\/p>\n

Prilago\u0111avanje tr\u017ei\u0161ta elektri\u010dne energije za energetsku tranziciju<\/span><\/h3>\n

\"pregled<\/p>\n

Iako je sprovedeno ozbiljno restrukturiranje, \u0161to je rezultiralo odre\u0111enim stepenom deregulacije cena i otvaranjem tr\u017ei\u0161ta, prava konkurencija se nije razvila.<\/p>\n

Posledice su niske privatne investicije u sektor elektri\u010dne energije.<\/p>\n

Na regionalnom nivou osam nacionalnih elektroprivreda (jedna u svakoj ugovornoj strani Energetske zajednice uz tri u BiH) obezbe\u0111uje 93% ukupne proizvodnje elektri\u010dne energije. Ove kompanije i dalje isporu\u010duju elektri\u010dnu energiju za skoro 100% krajnjih potro\u0161a\u010da koji su na univerzalnom snabdevanju.<\/p>\n

Odsustvo organizovanog tr\u017ei\u0161ta elektri\u010dne energije (dan-napred tr\u017ei\u0161ta) je u vec\u0301ini ugovornih strana glavna prepreka za razvoj konkurencije.<\/p>\n

Da bi omogu\u0107ile energetsku tranziciju ugovorne strane moraju da poja\u010daju napore na razvoju konkurencije i stvaranju cenovnog ambijenta koji \u0107e c\u0301e privuc\u0301i konkurentna ulaganja u obnovljivu energiju i omoguc\u0301iti novim firmama da u\u0111u na tr\u017ei\u0161te.<\/p>\n

Smanjivanje emisija<\/span><\/h3>\n

\"pregledRaskidanje veze izme\u0111u proizvodnje elektri\u010dne energije i emisija CO2 je klju\u010dni izazov u \u200b\u200benergetskoj tranziciji Zapadnog Balkana.<\/p>\n

Potpisivanjem Pariskog sporazuma pet zemalja Zapadnog Balkana obavezalo se da c\u0301e ograni\u010diti uticaj proizvodnje elektri\u010dne energije i drugih aktivnosti na klimu.<\/p>\n

Svih \u0161est ugovornih strana sa Zapadnog Balkana emituje u proseku osam puta vi\u0161e CO2 nego \u010dlanice EU da bi stvorilo odre\u0111eni deo BDP-a. Tako\u0111e, one u proseku stvaraju 3,5 puta manje BDP-a po jedinici potro\u0161ene elektri\u010dne energije od \u010dlanica EU.<\/p>\n

Trenutno se priprema studija za razradu opcija za odre\u0111ivanje takse na CO2 za Energetsku zajednicu.<\/p>\n

Najefikasniji pravni instrument da elektrane na ugalj smanje zaga\u0111enje, da se smanji zaga\u0111enje vazduha i pobolj\u0161anje javnog zdravlja je Direktiva o velikim lo\u017ei\u0161tima, koja je stupila na snagu 1. januara 2018.<\/p>\n

Pove\u0107anje upotrebe obnovljivih izvora energije<\/span><\/h3>\n

\"pregledSubvencije su pomogle da solarna i energija vetra naprave prodor u energetski miks kojim dominira ugalj. Me\u0111utim, njihov puni potencijal tek bi trebalo da se iskoristi.<\/p>\n

Sektorski ciljevi za grejanje, hla\u0111enje i transport za 2020. trebalo je da olak\u0161aju efikasnije ispunjavanje ciljeva za OIE i njihovom ve\u0107em udelu u tim sektorima. Ipak, transformacija u ovim sektorima nije ni zapo\u010deta.<\/p>\n

Da bi se obezbedila transparentnost u raspodeli resursa i snizile cene, ugovornim stranama su potrebni tr\u017ei\u0161ni modeli podr\u0161ke u skladu sa novom Direktivom o obnovljivim izvorima energije i Smernicama o dr\u017eavnoj pomoc\u0301i za za\u0161titu \u017eivotne sredine i energije.<\/p>\n

Dok su neke od njih na dobrom putu da reformi\u0161u svoje modele subvencionisanja i vec\u0301 su odr\u017eale prve aukcije za obnovljive izvore energije (Albanija, Crna Gora i Severna Makedonija), druge moraju da ubrzaju proces.<\/p>\n

Kako da energetska efikasnost postane prva opcija<\/span><\/h3>\n

\"pregled<\/p>\n

Iako su dostigli svoje ciljeve za energetsku efikasnost za 2020. za primarnu potro\u0161nju energije, ugovorne strane ne koriste svoj potencijal za efikasnije kori\u0161\u0107enje energije.<\/p>\n

Trenutna analiza o dostizanju ciljeva, zasnovana na podacima o potro\u0161nji primarne energije za 2018. i projektovanom cilju za 2018, pokazuje da je potro\u0161nja energije, s izuzetkom Bosne i Hercegovine, znatno ispod maksimalne gornje granice za 2018. godinu.<\/p>\n

Me\u0111utim, njihova energetska produktivnost (proizvodnja i kvalitet dobara i usluga po jedinici energije) i dalje je niska u pore\u0111enju s EU.<\/p>\n

Ulaganja u renoviranje zgrada iznosila su otprilike 1,06 milijardi evra izme\u0111u 2010. i 2020, \u0161to je samo 30% onoga \u0161to je potrebno da se investira.<\/p>\n

Planiranje dekarbonizovane energetske buduc\u0301nosti<\/span><\/h3>\n

\"\"Nacionalni energetski i klimatski planovi (NEKP) predstavljaju okvir za integrisanje energetskih i klimatskih politika i pokretanje dekarbonizacije energetskih sektora i privrede u celini, u skladu sa Pariskim sporazumom.<\/p>\n

\u010cetiri od \u0161est ugovornih strana sa Zapadnog Balkana – Albanija, Bosna i Hercegovina, Kosovo* i Severna Makedonija – po\u010dele su da pripremaju svoje planove, tako \u0161to su imenovale radne grupe, razvile integrisane metodolo\u0161ke alate i obavile konsultacije sa zainteresovanim stranama.<\/p>\n

Albanija i Severna Makedonija su vec\u0301 predale nacrte Sekretarijatu, koji \u0107e im poslati eventualne neformalne korekcije koje bi trebalo da naprave.<\/p>\n

Rok za finalizaciju NEKP-a, koji je utvr\u0111en neobavezujuc\u0301im smernicama Sekretarijata, je kraj 2020.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sekretarijat Energetske zajednice danas je objavio prvi izve\u0161taj o statusu energetske tranzicije na Zapadnom Balkanu. Sekretarijat je u okviru izve\u0161taja Pra\u0107enje energetske tranzicije (Energy Transition Tracker) predstavio status procesa energetske tranzicije me\u0111u \u0161est ugovornih strana na Zapadnom Balkanu. U prvom izdanju dat je presek trenutnog stanja u Albaniji, BiH, Crnoj Gori, Kosovu*, Severnoj Makedoniji i […]<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":32269,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"Energetska zajednica objavila prvi izve\u0161taj o statusu energetske tranzicije na Zapadnom Balkanu","_seopress_titles_desc":"Sekretarijat Energetske zajednice danas je objavio prvo izdanje Pregleda energetske tranzicije (Energy Transition Tracker) za Zapadni Balkan.","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"504","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"energetska tranzicija","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[504,1,4],"tags":[3279,2335,1854,648,3316,5024,1019,1243],"class_list":["post-32260","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-elektricna-energija","category-obnovljivi-izvori-energije","category-zivotna-sredina-i-klima","tag-dekarbonizacija","tag-emisije","tag-energetska-tranzicija","tag-energetska-zajednica","tag-nacionalni-energetski-i-klimatski-planovi","tag-nekp","tag-pariski-sporazum","tag-trziste-elektricne-energije","country-regioneu"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32260","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32260"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32260\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32269"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32260"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32260"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32260"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}