{"id":23740,"date":"2019-05-24T10:11:54","date_gmt":"2019-05-24T08:11:54","guid":{"rendered":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/?p=23740"},"modified":"2019-05-24T10:11:54","modified_gmt":"2019-05-24T08:11:54","slug":"koliko-zelene-energije-imamo-a-koliko-nam-je-potrebno","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/koliko-zelene-energije-imamo-a-koliko-nam-je-potrebno\/","title":{"rendered":"Koliko zelene energije imamo, a koliko nam je potrebno?"},"content":{"rendered":"

Autor: Sonja Nikoli\u0107, in\u017eenjer elektrotehnike<\/em><\/p>\n

Efekat „staklene ba\u0161te“, koji je prouzrokovan prekomernim zaga\u0111enjem \u017eivotne sredine sve vi\u0161e ugro\u017eava opstanak ljudi i sveukupnog \u017eivog sveta. Prelazak na obnovljive izvore energije (OIE) je poku\u0161aj da se taj proces \u0161to vi\u0161e uspori ako ne i sasvim zaustavi.\u00a0Ve\u0107ina zemalja, pa i Srbija, se obavezala da \u0107e do 2020. godine odre\u0111eni udeo energije biti iz OIE. Mnogima procenti o kojima se govori deluju zbunjuju\u0107e jer se prezentuju u zavisnosti od toga \u0161ta je potrebno pokazati i dokazati.<\/h2>\n

Kvote i vrsta OIE su stvar izbora<\/span><\/h3>\n

Sve vi\u0161e su prisutne polemike i u vezi ovog na\u010dina proizvodnje energije, pogotovo po pitanju hidropotencijala mini i mikro kapaciteta, njihove svrsishodnosti i smisla. Te\u017enjom da postanemo \u010dlanica Evropske Unije, Srbiji se name\u0107e da odre\u0111eni procenat energije koju tro\u0161imo mora biti proizveden iz OIE. Me\u0111utim, niko ne insistira na na\u010dinu i vrsti OIE iz kojih \u0107emo dobiti tu energiju, a kvote su stvar odluke vlade svake dr\u017eave ponaosob.<\/p>\n

Energija iz OIE naizgled je dosta skuplja od one dobijene iz neobnovljivih izvora, jer se ne ura\u010dunavaju \u0161tete koje sagorevanje fosilnih goriva prouzrokuje \u00a0\u017eivotnoj sredini i zdravlju ljudi. Upravo zbog tih \u0161teta nau\u010dni krugovi veruju da na\u010din proizvodnje energije vi\u0161e nije pitanje cene nego na\u0161eg zdravog \u017eivota i opstanka!<\/p>\n

Treba nam 27% \u010dega?<\/span><\/h3>\n

Srbiji je postavljen zadatak da do 2020. godine 27% „bruto nacionalne potro\u0161nje energije“ bude iz obnovljivih izvora. Prema zvani\u010dnim podacima Elektroprivrede Srbije (EPS), ukupna instalisana snaga svih 16 velikih hidroelektrana je 2.936 MW, \u0161to je oko 40,2% ukupnog elektroenergetskog potencijala. Izgleda da imamo procente koji prevazilaze zadatih 27%, ali ovde je re\u010d o instalisanoj snazi, a ne o „bruto nacionalnoj potro\u0161nji“.<\/p>\n

Instalisana snaga je fiktivna vrednost koja predstavlja kapacitet postrojenja u idealnim uslovima i nije je mogu\u0107e nikada dosti\u0107i, ve\u0107 se, u realnosti, svodi na odre\u0111eni procenat koji zavisi od tehnologije i izvora energije koji se transformi\u0161e u elektri\u010dnu. Za termoelektrane koeficijenat iskori\u0161\u0107enja instalisane snage je preko 80%, hidroelektrane od 50 – 85 %, vetrogeneratore oko 25% (teorijski do 59%), a za solarne \u0107elije u velikom rasponu od 12-39% sa tendencijom porasta.<\/p>\n

Ve\u0161tina balansiranja<\/span><\/h3>\n

Pored kapaciteta, veoma je bitan i faktor izbalansiranosti elektroenergetskog sistema. Potro\u0161nja energije se zna\u010dajno menja na dnevnom, nedeljnom, mese\u010dnom i godi\u0161njem nivou. Pri planiranju kapaciteta elektroenergetskog sistema (EES) moraju se imati u vidu mogu\u0107a maksimalna potra\u017enja za isporukom, kao i mogu\u0107a trenutna ograni\u010denja u isporuci usled havarija ili drugih neplaniranih doga\u0111aja. Ukupna rezerva kapaciteta mora da ura\u010duna i remontnu rezervu (termo-agregati svake godine moraju da se remontuju 20-45 dana).<\/p>\n

OIE imaju tu lo\u0161u stranu \u0161to, uglavnom, nisu konstantni, a time ni vremenski pouzdani. Obaveza EPS-a da preuzme svu proizvedenu energiju iz OIE veoma mnogo komplikuje balansiranje sistema.<\/p>\n

\n
\"MHE-mezdreja\"<\/figure>\n
Izgradnjiom MHE se nemilosrdno uni\u0161tava priroda i \u017eivotna sredina zarad veoma malih koli\u010dina elektri\u010dne energije<\/span><\/div>\n<\/div>\n

Iz hidroelektrana 31% proizvodnje – da li smo ve\u0107 ispunili kvotu od 27%?<\/span><\/h3>\n

Na zvani\u010dnoj internet prezentaciji EPS-a nedvosmisleno stoji da je 31% proizvodnje iz hidropotencijala tako da izgleda da je Srbija ve\u0107 ispunila kvotu od 27% iz OIE. Na\u017ealost, to nije ta\u010dno. Podatak koliko elektri\u010dne energije proizvedene iz hidropotencijala se izvozi, zbog \u010dega ne mo\u017ee da u\u010destvuje u na\u0161oj „bruto nacionalnoj potro\u0161nji“, nije nam dostupan. Energija koja ima „garanciju porekla“ iz OIE mo\u017ee da se proda daleko skuplje od one proizvedene u termoelektranama, ali onda u\u010destvuje u zadatim procentima zemlje koja ju je kupila, a ne one koja ju je proizvela.<\/p>\n

Ta „bruto nacionalna potro\u0161nja“\u00a0 uklju\u010duje i ogromne gubitke sistema od preko 13% od \u010dega je skoro polovina netehni\u010dke prirode. Ti gubici su posledica kra\u0111a, ali i drugih aktivnosti ljudskog faktora i za njihovo eliminisanje nije potrebno skoro nikakvo ulaganje u sistem. Za otklanjanje tehni\u010dkih gubitaka potrebna su velika ulaganja jer su posledica nedostataka i zastarelosti infrastrukture.<\/p>\n

\u0160ta nas \u010deka?<\/span><\/h3>\n

U isto vreme, u cilju dostizanja 27%, u Srbiji se nemilosrdno uni\u0161tava priroda i \u017eivotna sredina izgradnjom malih hidroelektrana (MHE). Dok se u dr\u017eavama EU obustavlja i zabranjuje izgradnja, ali i ru\u0161e ve\u0107 izgra\u0111ene brane i MHE, Srbija se tek sprema za izgradnju najve\u0107eg dela planiranih.<\/p>\n

Ove godine ubrzano \u0107e se raditi na izdavanju novih dozvola i saglasnosti za izgradnju MHE, jer je model finansiranja povla\u0161\u0107enih proizvo\u0111a\u010da energije iz OIE, takozvana fid-in tarifa, produ\u017een za jo\u0161 za godinu dana. Ovaj model podrazumeva da se u narednih 12 godina povla\u0161\u0107enim proizvo\u0111a\u010dima ispla\u0107uje fiksna cena isporu\u010dene elektri\u010dne energije koja se ra\u010duna samo u zavisnosti od vrste i kapaciteta postrojenja. Upravo ta fiksna cena investitorima obezbe\u0111uje mirnih i spokojnih 12 godina, uz enormnu zaradu i povra\u0107aj investicija posle samo \u010detiri do pet godina.<\/p>\n

\n
\"MHE-mezdreja-crnovrska-reka\"<\/figure>\n
Nadle\u017eni su samo deklarativno protiv gradnje MHE, jo\u0161 nema sistemskih re\u0161enja i izmena zakona<\/span><\/div>\n<\/div>\n

\u0160ta nam je \u010diniti?<\/span><\/h3>\n

Pre svega, mora se insistirati na smanjenju gubitaka! Pri eliminaciji samo 2-3% ne bi nam trebala nijedna MHE!<\/p>\n

Deklarativno, postoje izjave ministra za za\u0161titu \u017eivotne sredine da je protiv izgradnje ove vrste objekata, postoje i neke pojedina\u010dne aktivnosti ministarstva da se barem obezbedi po\u0161tovanje zakona kod izdatih dozvola, ali sistemski i na nivou izmene zakona jo\u0161 se ni\u0161ta nije uradilo. Da li je u pitanju samo „kupovina vremena“ Ministarstvu energetike i pojedincima, pokaza\u0107e vreme.<\/p>\n

Do tada se moraju budno pratiti svi projekti na izgradnji MHE od strane lokalnih zajednica i argumentovanim i zakonom definisanim mehanizmima odupreti se svemu \u0161to je protiv interesa prirode, \u017eivotne sredine i lokalnog stanovni\u0161tva.<\/p>\n

\u010cista voda \u0107e biti najva\u017eniji resurs u budu\u0107nosti i mora se sa\u010duvati za pokolenja koja dolaze.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Autor: Sonja Nikoli\u0107, in\u017eenjer elektrotehnike Efekat „staklene ba\u0161te“, koji je prouzrokovan prekomernim zaga\u0111enjem \u017eivotne sredine sve vi\u0161e ugro\u017eava opstanak ljudi i sveukupnog \u017eivog sveta. Prelazak na obnovljive izvore energije (OIE) je poku\u0161aj da se taj proces \u0161to vi\u0161e uspori ako ne i sasvim zaustavi.\u00a0Ve\u0107ina zemalja, pa i Srbija, se obavezala da \u0107e do 2020. godine […]<\/p>\n","protected":false},"author":25,"featured_media":23743,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"Koliko zelene energije imamo, a koliko nam je potrebno?","_seopress_titles_desc":"U autorskom tekstu za Balkan Green Energy News Sonja Nikoli\u0107, in\u017eenjer elektrotehnike, obja\u0161njava kako se procenti u vezi sa OIE prezentuju u zavisnosti od toga \u0161ta je potrebno dokazati.","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"484","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"Sonja Nikoli\u0107","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,484],"tags":[4606,1405,1554,647,754],"class_list":["post-23740","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-obnovljivi-izvori-energije","category-u-fokusu","tag-fid-in-tarifa","tag-male-hidroelektrane","tag-mhe","tag-obnovljivi-izvori-energije","tag-oie","country-srbija"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23740","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/25"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23740"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23740\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23743"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23740"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23740"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23740"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}