{"id":22480,"date":"2019-03-12T11:56:06","date_gmt":"2019-03-12T10:56:06","guid":{"rendered":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/?p=22480"},"modified":"2019-03-20T15:04:25","modified_gmt":"2019-03-20T14:04:25","slug":"daljinsko-grejanje-kao-buducnost-grejanja-gradova-u-evropi-model-novosadske-toplane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/daljinsko-grejanje-kao-buducnost-grejanja-gradova-u-evropi-model-novosadske-toplane\/","title":{"rendered":"Daljinsko grejanje kao budu\u0107nost grejanja gradova u Evropi – model Novosadske toplane"},"content":{"rendered":"

Autor: Du\u0161an Macura, rukovodilac sektora za proizvodnju i distribuciju toplotne energije Novosadske toplane<\/em><\/p>\n

Kakvi izazovi nas o\u010dekuju u transformaciji konvencionalnih sistema daljinskog grejanja i da li je daljinsko grejanje budu\u0107nost grejanja gradova u Evropi? Vizija razvoja Novosadske toplane, jednog od regionalnih lidera po dostignutim pokazateljima efikasnosti, daje nam neke od odgovora.<\/h2>\n

Globalni trendovi u daljinskoj energetici<\/span><\/h3>\n

Sistemi daljinskog grejanja, koji su u velikom obimu razvijani prvenstveno u isto\u010dnoevropskim zemljama, u poslednjih nekoliko godina promovisani su kao budu\u0107nost grejanja gradova u Evropi. Svedoci smo ubrzane transformacije konvencionalnih sistema daljinskog grejanja u sisteme daljinske energetike \u010detvrte generacije.<\/p>\n

\u010cetvrta generacija (4GDH) sistema dal\u0458inskog grejanja predstavlja koherentan tehnolo\u0161ki i institucionalni koncept, koji kroz pametne toplotne mre\u017ee obezbe\u0111uje razvoj odr\u017eivih energetskih sistema i podrazumeva integraciju svih raspolo\u017eivih izvora toplote u jednu jedinstvenu mre\u017eu (otpadna toplota iz industrije, toplota iz obnovljivih izvora energije, kogeneracija i dr.) za snabdevanje toplotnom energijom za grejanje i hla\u0111enje niskoenergetskih zgrada, sa niskim gubicima i visokom energetskom efikasno\u0161\u0107u.<\/p>\n

Ovom tehnolo\u0161kom transformacijom, za koju motiv imaju i potro\u0161a\u010di i energetske kompanije, te\u017eimo ka inteligentnim sistemima daljinske energetike u gradovima.<\/p>\n

Vizija razvoja – danska \u0161kola<\/span><\/h3>\n

Sistem daljinskog grejanja Novog Sada ima izuzetnu priliku da se na odr\u017eiv na\u010din transformi\u0161e u moderan sistem daljinske energetike. Bezmalo 60 godina ovaj sistem se razvijao strate\u0161ki i planski, sa baznim izvorom toplotne energije iz trigeneracije (sada kogeneracije) izgra\u0111enim van urbane zone grada na obali Dunava, sa geografski strate\u0161ki pozicioniranim vr\u0161nim toplotnim izvorima (Istok\u2013Zapad\u2013Sever\u2013Jug), izbalansiranim toplotnim konzumom, koeficijentom toplifikacije 75%, kombinovanim sistemom za grejanje i sanitarnu toplu vodu i drugim vizionarskim re\u0161enjima.<\/p>\n

Vizija i strategija razvoja sistema je poznata, definisana i predstavljena na me\u0111unarodnim i doma\u0107im stru\u010dnim konferencijama, gde je izuzetno dobro ocenjena, a mo\u017ee se jednim imenom predstaviti kao danska \u0161kola daljinske energetike.<\/p>\n

Sistemom daljinskog grejanja u Novom Sadu ima 902 MW toplotnog konzuma, 105.300\u00a0 potro\u0161a\u010da, 690 MW toplotnih izvora, 223 kilometra distributivne mre\u017ee i 3.000 toplotnih podstanica.<\/p>\n

\n
\"novosadska-toplana-sistem\"<\/figure>\n
Broj zaposlenih po MW konzuma je ni\u017ei nego u Ljubljani i Zagrebu, a svakako najni\u017ei u Srbiji<\/span><\/div>\n<\/div>\n

Novi Sad godi\u0161nje potro\u0161i oko 1 milion MWh\u00a0 toplotne energije, a tro\u0161kovi za prirodni gas kao primarnog energenta su na nivou 40 miliona evra. Ukupna izmerena efikasnost sistema za proizvodnju je na nivou 96%, dok je efikasnost distributivnog sistema ne\u0161to iznad 90%.<\/p>\n

Sistem je poznat po dostignutom nivou digitalizacije i koristi neke od najsavremenijih globalnih softverskih platformi, kojih na sistemima daljinskog grejanja i u evropskim okvirima ima veoma malo. Broj zaposlenih po MW konzuma je ni\u017ei nego u Ljubljani i Zagrebu, a svakako najni\u017ei u na\u0161oj zemlji.<\/p>\n

Strategija prebacivanja benefita na potro\u0161a\u010de<\/span><\/h3>\n

Novosadska toplana je u poslednjih nekoliko godina realizovala neke od strate\u0161kih projekata u procesu transformacije sistema, koji su svi kao krajnji cilj imali da se benefit iz u\u0161teda prebaci na potro\u0161a\u010de. Od maja 2016. do danas cene toplotne energije u Novom Sadu su 4 puta smanjivane, \u0161to nije slu\u010daj u drugim gradovima. Poslednje smanjenje cena od 1. februara ove godine bi\u0107e iskazano na ra\u010dunima koji su dospeli po\u010detkom marta.<\/p>\n

U avgustu 2016. po\u010dela je sa radom kogeneraciona elektrana „Zapad“<\/a> kapaciteta 10MWe + 10MWt, koja je za prvih 28 meseci rada proizvela 180 miliona kWh elektri\u010dne i isto toliko toplotne energije.<\/p>\n

\"novosadska-toplana-ustede\"<\/p>\n

Novosadska toplana kao povla\u0161\u0107eni proizvo\u0111a\u010d prodaje elektri\u010dnu energiju EPS-u po poodsticajnoj otkupnoj ceni od 105 \u20ac\/MWh, a otpadnu toplotu iz kogeneracionog procesa koristi u sistemu za pripremu sanitarne tople vode 24 \u010dasa dnevno, 365 dana godi\u0161nje. Investicija u ovu elektranu u iznosu od 6,3 milona evra vra\u0107ena nakon svega 19 meseci rada postrojenja.<\/p>\n

Ono \u0161to je mnogo va\u017enije, kao benefit iz ove elektrane u narednih 10 godina, koliko \u0107e trajati podsticajni period, u na\u0161em gradu odnosno bud\u017eetima potro\u0161a\u010da, osta\u0107e oko 40 milona evra kao razlika za ni\u017ee tro\u0161kove toplotne energije.<\/p>\n

Novosadska toplana izuzetan zna\u010daj pridaje i za\u0161titi \u017eivotne sredine. Svi emiteri su opremljeni sistemima za kontinualni monitoring emisije i intenzivno se radi na dekarbonizaciji i smanjenju emisije azotnih oksida.<\/p>\n

Jedan od projekata koji je u evropskim okvirima prepoznat i doniran kao izuzetno ekolo\u0161ki efektivan je automatizacija i povezivanje na sistem daljinskog nadzora i upravljanja 440 primarnih toplotnih podstanica, \u0161to \u010dini 175 MW ili 20% konzuma, realizovan 2018. godine.<\/p>\n

Ostvarene u\u0161tede iznose 14,6%, \u0161to kumulativno godi\u0161nje iznosi 24.000 MWh. Sistem bi za proizvodnju ove koli\u010dine energije morao da emituje u atmosferu 7.680 tona CO2, a za apsorpciju ovolike koli\u010dine ugljen-dioksida potrebno je oko 360.000 stabala (jedno stablo godi\u0161nje mo\u017ee da apsorbuje oko 21 kg CO2).<\/p>\n

Projekat je na me\u0111unarodnom konkursu dobio bespovratnu donaciju u iznosu od 860.000 evra Centra za me\u0111unarodnu saradnju i razvoj Vlade Slovenije iz kvote EU za smanjenje emisije CO2, \u0161to \u0107e doprineti da period povrata investicije bude 2,2 godine.<\/p>\n

Po potro\u0161nji toplotne energije Novi Sad je u energetskom razredu „E“<\/span><\/h3>\n

Ono sa \u010dime \u0107e Novi Sad i potro\u0161a\u010di toplotne energije morati da se pozabave u budu\u0107nosti je na\u010din na koji tro\u0161e toplotnu energiju.<\/p>\n

Profil potro\u0161nje toplotne energije za grejanje za kalendarsku 2018. godinu, pokazuje da grad tro\u0161i prose\u010dno 124 kWh\/m2 godi\u0161nje, \u0161to je izuzetno energetski neefikasno i predstavlja energetski razred „E“. Postoji 600 objekata koji su u energetskom razredu „G“ i \u010dak 285 prvenstveno ku\u0107a, koje nisu klasifikovane po va\u017ee\u0107im propisima i tro\u0161e zastra\u0161uju\u0107ih vi\u0161e od 250 kWh\/m2 godi\u0161nje.<\/p>\n

\"novosadska-toplana-rezultati\"<\/p>\n

Stambene zgrade u Novom Sadu u velikom broju slu\u010dajeva nemaju adekvatan termi\u010dki omota\u010d i grad \u0107e morati da prona\u0111e optimalan model za re\u0161avanje problema energetske efikasnosti u zgradarstvu za objekte, koji su energetske „crne rupe“, da bi se omogu\u0107io odr\u017eiv prelazak na sistem obra\u010duna i naplate po izmerenoj potro\u0161nji, \u0161to je cilj i obaveza.<\/p>\n

Kada bi se primenom mera energetske sanacije termi\u010dkih omota\u010da prose\u010dna specifi\u010dna potro\u0161nja smanjila na nivo 105 kWh\/m2, \u0161to je granica energetskog razreda „D“, grad bi godi\u0161nje u\u0161tedeo preko 3,7 miliona evra.<\/p>\n

Planovi i izazovi – elektrana „Jug“, novi bazni izvor, kadrovi<\/span><\/h3>\n

U sklopu sprovo\u0111enja strategije razvoja sistema daljinske energetike grada, u toku je izgradnja kogeneracione elektrane „Jug“ kapaciteta 4MWe + 4MWt. Planirano je da se ova elektrana pusti u rad po\u010detkom 2020. godine.<\/p>\n

Ideja je da se Novosadska toplana u narednim godinama u potpunosti orijenti\u0161e prema potro\u0161a\u010dima. U planu je implementacija potro\u0161a\u010dkog portala, na kome \u0107e kupci sa pametnih ure\u0111aja mo\u0107i da generi\u0161u servisne prijave u realnom vremenu, dobijaju servisne informacije i imaju uvid u stanje i analitiku svoje potro\u0161nje.<\/p>\n

Jedan od klju\u010dnih izazova u budu\u0107nosti bi\u0107e integracija novog baznog izvora toplotne energije za daljinski sistem grejanja u postoje\u0107oj vrelovodnoj infrastrukturi, kapaciteta oko 100 MWt, implementacijom neke od tehnologija obnovljivih izvora energije sa ili bez kogeneracije.<\/p>\n

Za dugoro\u010dno obezbe\u0111ivanje podr\u0161ke ovako slo\u017eenim sistemima i sprovo\u0111enje strategije razvoja i energetske politike, neophodni su odgovoraju\u0107i kadrovi. Kao univerzitetski centar, Novi Sad mora da vodi ra\u010duna o logistici i potrebi da obezbedi adekvatne ljudske resurse za jedan od klju\u010dnih energetskih i komunalnih sistema, \u0161to \u0107e biti veliki izazov u budu\u0107nosti.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Autor: Du\u0161an Macura, rukovodilac sektora za proizvodnju i distribuciju toplotne energije Novosadske toplane Kakvi izazovi nas o\u010dekuju u transformaciji konvencionalnih sistema daljinskog grejanja i da li je daljinsko grejanje budu\u0107nost grejanja gradova u Evropi? Vizija razvoja Novosadske toplane, jednog od regionalnih lidera po dostignutim pokazateljima efikasnosti, daje nam neke od odgovora. Globalni trendovi u daljinskoj […]<\/p>\n","protected":false},"author":25,"featured_media":22692,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"Daljinsko grejanje kao budu\u0107nost grejanja gradova u Evropi - model Novosadske toplane","_seopress_titles_desc":"Kakvi izazovi nas o\u010dekuju u transformaciji konvencionalnih sistema daljinskog grejanja i da li je daljinsko grejanje budu\u0107nost grejanja gradova u Evropi? Vizija razvoja Novosadske toplane, jednog od regionalnih lidera po dostignutim pokazateljima efikasnosti, daje nam neke od odgovora.","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"0","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"grejanje","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[3,484],"tags":[5093,2095,646,5095,729],"class_list":["post-22480","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-energetska-efikasnost","category-u-fokusu","tag-daljinska-energetika","tag-daljinski-sistem-grejanja","tag-energetska-efikasnost","tag-kogeneraciona-elektrana","tag-novosadska-toplana","country-srbija"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22480","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/25"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22480"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22480\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22692"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22480"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22480"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22480"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}