{"id":18850,"date":"2018-08-13T16:08:42","date_gmt":"2018-08-13T14:08:42","guid":{"rendered":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/?p=18850"},"modified":"2019-01-31T14:48:53","modified_gmt":"2019-01-31T13:48:53","slug":"energetske-zadruge-su-vesnici-prave-energetske-tranzicije-u-regionu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/energetske-zadruge-su-vesnici-prave-energetske-tranzicije-u-regionu\/","title":{"rendered":"Energetske zadruge su vesnici prave energetske tranzicije u regionu"},"content":{"rendered":"

Autor: Melani Furlan, voditeljica regionalnih aktivnosti, Zelena energetska zadruga, Hrvatska<\/em><\/p>\n

U maju 2018. godine, Zelena energetska zadruga (ZEZ) je pokrenula prvu crowdfunding inicijativu za obnovljive izvore energije (OIE) u Hrvatskoj uz podr\u0161ku Grada Kri\u017eevaca. Za samo deset dana lokalni OIE projekat uspe\u0161no su finansirali gra\u0111ani-investitori, pa se trenutno na krovu Centra za razvoj Kri\u017eevci i upravne zgrade Tehnolo\u0161kog parka postavlja solarni sistem snage 30 kW.<\/h2>\n

Zadruge za OIE ili energetske zadruge su odoma\u0107ena praksa u EU, pa je u Nema\u010dkoj oko 50 odsto kapaciteta za OIE u rukama gra\u0111ana, energetskih zadruga i farmera,\u00a0dok je Balkan tek po\u010deo da ih upoznaje. Projekat u Kri\u017eevcima vidimo kao po\u010detak prave energetske tranzicije u na\u0161em regionu.<\/p>\n

Ulaganje gra\u0111ana u zelenu energiju<\/span><\/h3>\n

ZEZ je hrvatska energetska zadruga i socijalno preduze\u0107e, koje razvija lokalna energetska re\u0161enja za gradove i op\u0161tine. Na\u0161i \u010dlanovi rade na ideji da gra\u0111ani razvijaju obnovljive izvore energije.<\/p>\n

ZEZ razvija novi koncept energije lokalnih zajednica (community energy) u Hrvatskoj – gde svaki gra\u0111anin mo\u017ee da ula\u017ee u projekte zelene energije u svojoj lokalnoj zajednici i postane deo energetske tranzicije, \u010dinec\u0301i na\u0161e gradove manje zavisnim od uvoznih i skupih fosilnih goriva, a na\u0161u okolinu \u010distom i bezbednom.<\/p>\n

U okviru inicijative Solarni krovovi Kri\u017eevaca, solarni sistem od 30 kW za sopstvenu potro\u0161nju javne zgrade finansiralo je 53 gra\u0111ana, koji su dali mikro-zajmove zadruzi. ZEZ c\u0301e investitorima vratiti kredite sa 4,5 odsto godi\u0161nje kamate u roku od deset godina, od u\u0161tede na ra\u010dunima za elektri\u010dnu energiju javne zgrade, nastale proizvodnjom elektri\u010dne energije na njenom krovu. Ova inicijativa privukla je puno pa\u017enje u zemlji, tako da je crowdinvesting kampanja dobila dodatni podsticaj kroz lokalne i nacionalne medije.<\/p>\n

Gra\u0111ani su u roku od deset dana ulo\u017eili 31.000 evra, \u0161to je bilo dovoljno da se u potpunosti finansira solarni sistem. Interesovanje je bilo duplo ve\u0107e jer je oko sto ljudi bilo voljno da ulo\u017ei od 200 do 20.000 evra, u veoma va\u017enom lokalnom projektu. Ovo pokazuje veliki potencijal za buduc\u0301e crowdinvesting inicijative za OIE i sli\u010dne energetske projekte u lokalnim zajednicama.<\/p>\n

Specifi\u010dna inicijativa je pozitivno uticala na klimatske promene i okolinu, na lokalnu ekonomiju i zajednicu. Svu opremu isporu\u010di\u0107e hrvatska kompanija Solvis, a radnici iz Centra za razvoj i Tehnolo\u0161kog parka koristi\u0107e vlastitu zelenu energiju, daju\u0107i primer drugima i poma\u017eu\u0107i da se ostvare planovi za odr\u017eivi razvoj grada.<\/p>\n

Grad Kri\u017eevci pru\u017eio je punu podr\u0161ku ovoj inicijativi, i vec\u0301 ispituje moguc\u0301nosti da i drugi javni objekti koriste solarnu energiju. Projekat su pomogli i Regionalna energetska agencija Sjever, Greenpeace Hrvatska, Solvis i ACT grupa.<\/p>\n

Uspe\u0161na pri\u010da o pilot-projektu u gradu Kri\u017eevci motivisala je i druge hrvatske gradove da sprovedu sli\u010dne lokalne inicijative – Pazin, Pleternica i Velika Gorica – i o\u010dekujemo da vidimo jo\u0161 mnogo solarnih krovova koje finansiraju gra\u0111ani. ZEZ vec\u0301 razvija online crowdinvesting platformu za gra\u0111ane kako bi sigurno i sa samo nekoliko klikova podr\u017eali lokalne OIE projekte, bez ikakvih administrativnih zbrka i za gra\u0111ane-investitore i za zadruge. To c\u0301e dobar primer Solarnih krovova Kri\u017eevaca u\u010diniti lak\u0161e primenljivim i u drugim hrvatskim gradovima.<\/p>\n

Podsticanje lokalnog razvoja OIE na Balkanu<\/span><\/h3>\n

Kooperative za OIE (REScoops) su odli\u010dno iskori\u0161\u0107ene u zapadnim zemljama EU, dok ih Balkan tek upoznaje. ZEZ je bila jedna od prvih energetskih zadruga u Hrvatskoj, zapo\u010deta kao projekat Programa za razvoj Ujedinjenih nacija u 2013. godini.<\/p>\n

Danas je ZEZ najaktivnija energetska zadruga u regionu koja podr\u017eava druge energetske zadruge i poma\u017ee u uspostavljanju novih. ZEZ je, tako\u0111e, \u010dlan upravnog odbora REScoop.eu (Evropske federacije zadruga za OIE) i partner Energetskih gradova (udru\u017eenje evropskih gradova) i mnogih lokalnih vlasti u Hrvatskoj.<\/p>\n

Odr\u017eiva energetska tranzicija u mnogim zemljama EU zasnovana je na anga\u017eovanju i osna\u017eivanju potro\u0161a\u010da. U tom smislu, zemlje poput Danske, Nema\u010dke i \u0160panije prepoznale su REScoops kao moc\u0301no sredstvo za razvoj, i odoma\u0107enu praksu. Tako je u Nema\u010dkoj, skoro 50 odsto instaliranih kapaciteta za OIE u rukama gra\u0111ana, energetskih zadruga i farmera (u 2017. godini), dok velike kompanije poseduju manje od \u0161est odsto (a samo nekoliko godina ranije \u010dinile su oligopole u proizvodnji elektri\u010dne energije).<\/p>\n

Gra\u0111ani koji su organizovani u energetskim zadrugama postaju lokalno jezgro znanja u projektima za OIE i koriste ste\u010deno iskustvo za sprovo\u0111enje sli\u010dnih inicijativa, \u010dime se stvara lavina lokalnih projekata, koji ponavljaju dobru praksu u sektoru OIE.<\/p>\n

Lokalne vlasti su klju\u010dni faktori u iskori\u0161c\u0301avanju lokalnog potencijala OIE – projekti koji su u vlasni\u0161tvu gra\u0111ana i kojima oni upravljaju, osiguravajuc\u0301i da te koristi ostaju u lokalnoj zajednici i doprinose lokalnom razvoju. Gradovi i energetske zadruge mogu zajedno da omoguc\u0301e gra\u0111anima da uzmu vlast u svoje ruke i vode tranziciju na Balkanu. Iskustva iz zemalja EU pokazuju da takva lokalna partnerstva stvaraju uspe\u0161ne pri\u010de, okupljaju gra\u0111ane oko odre\u0111enog projekta – kori\u0161\u0107enje lokalne biomase za grejanje u \u0161kolama, postavljanje solarnih sistema za domac\u0301instva i javne zgrade, ulaganje u male hidroelektrane ili daljinsko grejanje…<\/p>\n

Iako je razvoj OIE, posebno solarne energije, trenutno zaustavljen u Hrvatskoj, zbog razli\u010ditih regulativnih prepreka – ZEZ i Grad Kri\u017eevci su pokazali \u0161ta se mo\u017ee ostvariti kada gra\u0111ani i lokalne vlasti udru\u017ee snage. Ovaj pilot-projekat posmatramo kao po\u010detak prave energetske tranzicije u na\u0161em regionu – gde gra\u0111ani, okupljeni u zadruzi ili kao zainteresovani pojedinci, preuzimaju vo\u0111stvo i koriste OIE kao priliku za lokalni razvoj.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Autor: Melani Furlan, voditeljica regionalnih aktivnosti, Zelena energetska zadruga, Hrvatska U maju 2018. godine, Zelena energetska zadruga (ZEZ) je pokrenula prvu crowdfunding inicijativu za obnovljive izvore energije (OIE) u Hrvatskoj uz podr\u0161ku Grada Kri\u017eevaca. Za samo deset dana lokalni OIE projekat uspe\u0161no su finansirali gra\u0111ani-investitori, pa se trenutno na krovu Centra za razvoj Kri\u017eevci i […]<\/p>\n","protected":false},"author":25,"featured_media":18851,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"Energetske zadruge su vesnici prave energetske tranzicije u regionu","_seopress_titles_desc":"U maju 2018. godine, Zelena energetska zadruga (ZEZ) pokrenula je prvu crowdfunding inicijativu za obnovljive izvore energije (OIE) u Hrvatskoj uz podr\u0161ku Grada Kri\u017eevaca. Za samo deset dana lokalni OIE projekat uspe\u0161no su finansirali gra\u0111ani-investitori. Projekat u Kri\u017eevcima vidimo kao po\u010detak prave energetske tranzicije u na\u0161em regionu.","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"484","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"energetske zadruge","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,484],"tags":[1854,3140,4265],"class_list":["post-18850","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-obnovljivi-izvori-energije","category-u-fokusu","tag-energetska-tranzicija","tag-energetske-zadruge","tag-sopstvena-potrosnja","country-regioneu"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18850","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/25"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18850"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18850\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18851"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18850"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18850"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/balkangreenenergynews.com\/rs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18850"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}